Βλαστοκύτταρα & Ομφαλοπλακουντιακό Αίμα

Τι είναι τα βλαστοκύτταρα;

Τα βλαστοκύτταρα είναι κύτταρα που έχουν την ικανότητα να πολλαπλασιάζονται και να διαφοροποιούνται σε άλλους τύπους κυττάρων.

Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα, δηλαδή κύτταρα που μπορούν να δημιουργήσουν τα διαφορετικά κύτταρα του αίματος και του ανοσοποιητικού συστήματος.

Τι είναι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα;

Μετά τη γέννηση και την απολίνωση του ομφάλιου λώρου, μία ποσότητα αίματος παραμένει μέσα στον ομφάλιο λώρο και τον πλακούντα.

Αυτό ονομάζεται ομφαλοπλακουντιακό αίμα (cord blood).

Αντί να απορριφθεί μαζί με τον πλακούντα, μπορεί υπό κατάλληλες συνθήκες να συλλεχθεί, να ελεγχθεί, να επεξεργαστεί και να καταψυχθεί για πιθανή μελλοντική χρήση.

Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιούνται σήμερα;

Η καθιερωμένη κλινική χρήση του ομφαλοπλακουντιακού αίματος αφορά κυρίως τη μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων.

Μπορούν να θεραπεύσουν οποιαδήποτε ασθένεια;

Όχι.

Παρά τη μεγάλη ερευνητική δραστηριότητα γύρω από τα βλαστοκύτταρα, οι αποδεδειγμένες κλινικές εφαρμογές του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι συγκεκριμένες και αφορούν κυρίως τη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων.

Μπορεί το παιδί να χρησιμοποιήσει τα δικά του βλαστοκύτταρα;

Σε ορισμένες παθήσεις αυτό είναι θεωρητικά ή πρακτικά δυνατό, αλλά σε άλλες η χρήση του ίδιου του αποθηκευμένου ομφαλοπλακουντιακού αίματος δεν είναι κατάλληλη.

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αδελφό ή αδελφή;

Ναι, εφόσον υπάρχει επαρκής ιστοσυμβατότητα και η συγκεκριμένη νόσος μπορεί να αντιμετωπιστεί με μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων.

Για αυτό η φύλαξη μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχει ήδη στην οικογένεια παιδί με συγκεκριμένη πάθηση για την οποία ενδέχεται να χρειαστεί μεταμόσχευση.

Πώς γίνεται η συλλογή;

Η συλλογή πραγματοποιείται μετά τη γέννηση του μωρού και αφού έχει γίνει απολίνωση του ομφάλιου λώρου.

Πονάει το μωρό ή η μητέρα;

Όχι.

Η συλλογή γίνεται από τον ομφάλιο λώρο μετά την απολίνωσή του και επομένως δεν προκαλεί πόνο ούτε στη μητέρα ούτε στο νεογνό.

Μπορεί να γίνει μετά από φυσιολογικό τοκετό ή καισαρική;

Ναι. Η συλλογή μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο μετά από κολπικό τοκετό όσο και μετά από καισαρική τομή, εφόσον οι συνθήκες του τοκετού το επιτρέπουν.

Τι γίνεται με την καθυστερημένη απολίνωση του ομφάλιου λώρου;

Η καθυστερημένη απολίνωση επιτρέπει τη μεταφορά επιπλέον αίματος από τον πλακούντα προς το νεογνό και προσφέρει σημαντικά νεογνικά οφέλη.

Όσο περισσότερο αίμα μεταφέρεται στο μωρό, τόσο μικρότερη ποσότητα μπορεί να παραμένει διαθέσιμη για συλλογή στην τράπεζα ομφαλοπλακουντιακού αίματος.

Είναι πάντα αρκετή η ποσότητα που συλλέγεται;

Όχι.

Η επιτυχής συλλογή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το δείγμα θα είναι κατάλληλο για μακροχρόνια φύλαξη ή μελλοντική μεταμόσχευση.

Η ποιότητα του δείγματος εξαρτάται μεταξύ άλλων από:

Δημόσια δωρεά ή ιδιωτική φύλαξη;

Πρόκειται για δύο διαφορετικές επιλογές με διαφορετικό σκοπό.

Τι σημαίνει δημόσια δωρεά;

Η δημόσια δωρεά είναι εθελοντική και το δείγμα, εφόσον κριθεί κατάλληλο, εντάσσεται σε σύστημα διαθέσιμων μοσχευμάτων για ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση.

Η δυνατότητα δημόσιας δωρεάς δεν υπάρχει σε όλα τα μαιευτήρια και χρειάζεται συνήθως να έχει οργανωθεί πριν από τον τοκετό.

Τι σημαίνει ιδιωτική φύλαξη;

Στην ιδιωτική φύλαξη, οι γονείς συνάπτουν συμφωνία με ιδιωτική τράπεζα για τη συλλογή, επεξεργασία και κρυοσυντήρηση του δείγματος.

Το δείγμα προορίζεται για πιθανή μελλοντική οικογενειακή χρήση.

Η πιθανότητα όμως να χρειαστεί ένα υγιές παιδί το δικό του αποθηκευμένο ομφαλοπλακουντιακό αίμα είναι χαμηλή.

Τι προτείνουν οι επιστημονικοί οργανισμοί;

Οι μεγάλες επιστημονικές εταιρείες γενικά υποστηρίζουν τη δημόσια δωρεά όταν αυτή είναι διαθέσιμη.

Η ιδιωτική φύλαξη ως «βιολογική ασφάλεια» για κάθε υγιές νεογνό δεν υποστηρίζεται ως ιατρική αναγκαιότητα για τον γενικό πληθυσμό.

Η οικογενειακή ή κατευθυνόμενη φύλαξη έχει πολύ σαφέστερη ιατρική βάση όταν υπάρχει ήδη μέλος της οικογένειας με νόσημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων.

Τι είναι η φύλαξη ιστού του ομφάλιου λώρου;

Εκτός από το αίμα, ορισμένες ιδιωτικές τράπεζες προσφέρουν και φύλαξη ιστού του ομφάλιου λώρου.

Ο ιστός περιέχει διαφορετικούς κυτταρικούς πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων μεσεγχυματικών στρωματικών κυττάρων, τα οποία μελετώνται σε διάφορες εφαρμογές αναγεννητικής ιατρικής.

Τι γίνεται με την αναγεννητική ιατρική;

Διεξάγεται σημαντική έρευνα σχετικά με τη χρήση διαφορετικών τύπων βλαστοκυττάρων και κυτταρικών θεραπειών σε νευρολογικές, καρδιαγγειακές, μεταβολικές και άλλες παθήσεις.

Η ύπαρξη κλινικής μελέτης όμως δεν σημαίνει ότι μία θεραπεία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική ή έχει καθιερωθεί στην καθημερινή ιατρική πρακτική.

Τι πρέπει να ρωτήσω πριν επιλέξω τράπεζα φύλαξης;

Πώς αποφασίζουμε τι είναι καλύτερο για την οικογένειά μας;

Δεν υπάρχει μία επιλογή που να είναι κατάλληλη για κάθε οικογένεια.

Πριν ληφθεί η απόφαση, είναι χρήσιμο να εξεταστούν:

Τι έχει προτεραιότητα στον τοκετό;

Η απόφαση για συλλογή πρέπει να έχει οργανωθεί πριν από τον τοκετό, αλλά δεν πρέπει να αλλάζει τις βασικές αρχές ασφαλούς μαιευτικής και νεογνικής φροντίδας.