Φλεγμονώδης Νόσος της Πυέλου – PID
Η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου (Pelvic Inflammatory Disease – PID) είναι λοίμωξη του ανώτερου γυναικείου γεννητικού συστήματος που μπορεί να προσβάλει το ενδομήτριο, τις σάλπιγγες, τις ωοθήκες και τους γύρω ιστούς. Συχνά σχετίζεται με σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις όπως τα χλαμύδια και η γονόρροια, αλλά μπορεί να συμμετέχουν και άλλοι μικροοργανισμοί. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι σημαντικές για να μειωθεί ο κίνδυνος χρόνιου πυελικού πόνου, υπογονιμότητας και έκτοπης κύησης.
Τι είναι η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου;
Η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου – PID είναι λοίμωξη που ξεκινά συνήθως από τον τράχηλο και τον κόλπο και μπορεί να επεκταθεί προς το ενδομήτριο, τις σάλπιγγες και τις γύρω πυελικές δομές.
Μπορεί να περιλαμβάνει ενδομητρίτιδα, σαλπιγγίτιδα, πυελική περιτονίτιδα ή ακόμη και απόστημα σάλπιγγας και ωοθήκης.
Ποιοι μικροοργανισμοί μπορεί να την προκαλούν;
Chlamydia trachomatis
Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες αιτίες PID.
Neisseria gonorrhoeae
Η γονόρροια μπορεί να προκαλέσει τραχηλίτιδα και στη συνέχεια ανιούσα λοίμωξη.
Mycoplasma genitalium
Μπορεί να σχετίζεται με τραχηλίτιδα και σε ορισμένες περιπτώσεις με PID.
Άλλα κολπικά βακτήρια
Συχνά συμμετέχει πολυμικροβιακή χλωρίδα από τον κόλπο και τον τράχηλο.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
Νέος ή πολλαπλοί σύντροφοι
Αυξάνουν την πιθανότητα έκθεσης σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
Επαφή χωρίς προφυλακτικό
Αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης χλαμυδίων, γονόρροιας και άλλων λοιμώξεων.
Προηγούμενο PID
Οι γυναίκες που έχουν ήδη παρουσιάσει PID έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα νέου επεισοδίου.
Προηγούμενο ΣΜΝ
Ιστορικό χλαμυδίων ή γονόρροιας αυξάνει τον κίνδυνο.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλεί;
Πόνος χαμηλά στην κοιλιά
Είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα.
Πόνος στη σεξουαλική επαφή
Ιδιαίτερα βαθιά δυσπαρευνία.
Ασυνήθιστες εκκρίσεις
Μπορεί να υπάρχουν αυξημένες ή πυώδεις κολπικές ή τραχηλικές εκκρίσεις.
Αιμορραγία μεταξύ περιόδων
Μπορεί να υπάρχει spotting ή ακανόνιστη αιμορραγία.
Αιμορραγία μετά την επαφή
Μπορεί να σχετίζεται με τραχηλίτιδα.
Πυρετός
Μπορεί να υπάρχει σε πιο έντονα επεισόδια, αλλά η απουσία πυρετού δεν αποκλείει PID.
Μπορεί να είναι ήπια και να μην γίνει εύκολα αντιληπτή;
Ναι.
Η PID δεν παρουσιάζεται πάντα με έντονο πόνο και υψηλό πυρετό. Ορισμένες γυναίκες έχουν ήπια ή μη ειδικά συμπτώματα.
Για αυτό υπάρχει χαμηλό όριο για κλινική υποψία όταν το ιστορικό και η εξέταση είναι συμβατά.
Τι μπορεί να δείξει η γυναικολογική εξέταση;
Ευαισθησία τραχήλου
Η μετακίνηση του τραχήλου μπορεί να προκαλεί πόνο.
Ευαισθησία μήτρας
Μπορεί να υπάρχει πόνος κατά την αμφίχειρη εξέταση.
Ευαισθησία εξαρτημάτων
Πόνος στις περιοχές των σαλπίγγων ή των ωοθηκών μπορεί να υποστηρίζει τη διάγνωση.
Τραχηλικές εκκρίσεις
Μπορεί να υπάρχει εικόνα τραχηλίτιδας.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση που να επιβεβαιώνει ή να αποκλείει απόλυτα κάθε περίπτωση PID.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και σε υποστηρικτικές εξετάσεις.
Τεστ εγκυμοσύνης
Είναι σημαντικό για να αποκλειστεί έκτοπη κύηση σε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας με πυελικό πόνο.
Έλεγχος για ΣΜΝ
Γίνεται συνήθως μοριακός έλεγχος για χλαμύδια και γονόρροια και, ανάλογα με την περίπτωση, άλλα παθογόνα.
Αιματολογικές εξετάσεις
Μπορεί να περιλαμβάνουν δείκτες φλεγμονής όταν χρειάζεται.
Υπερηχογράφημα
Μπορεί να αναδείξει υγρό, διάταση σαλπίγγων ή απόστημα σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις.
Τι μπορεί να δείξει το διακολπικό υπερηχογράφημα;
Σε ήπια PID το υπερηχογράφημα μπορεί να είναι φυσιολογικό.
Σε πιο σημαντική νόσο μπορεί να εμφανιστούν:
Διογκωμένες σάλπιγγες
Μπορεί να υπάρχει πάχυνση ή διάταση των σαλπίγγων.
Υδροσάλπιγγα / πυοσάλπιγγα
Μπορεί να εμφανίζεται υγρό ή φλεγμονώδες περιεχόμενο μέσα στη σάλπιγγα.
Ελεύθερο υγρό
Μπορεί να υπάρχει αυξημένο υγρό στην πύελο.
Σαλπιγγοωοθηκικό απόστημα
Αποτελεί σοβαρότερη επιπλοκή και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.
Γιατί πρέπει να αποκλειστεί η έκτοπη κύηση;
Η έκτοπη κύηση μπορεί να προκαλεί παρόμοια συμπτώματα, όπως πυελικό πόνο και κολπική αιμορραγία.
Ποιες άλλες παθήσεις μπορεί να μοιάζουν με PID;
Έκτοπη κύηση
Πρέπει πάντα να αποκλείεται όταν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης.
Κύστη ή συστροφή ωοθήκης
Μπορεί να προκαλεί οξύ πυελικό πόνο.
Σκωληκοειδίτιδα
Μπορεί να παρουσιάζεται με παρόμοιο δεξιό κοιλιακό πόνο.
Ενδομητρίωση
Μπορεί να προκαλεί χρόνιο ή οξύ πυελικό πόνο, συχνά με σχέση με τον κύκλο.
Ουρολοίμωξη
Μπορεί να συνυπάρχει δυσουρία και χαμηλός κοιλιακός πόνος.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η PID χρειάζεται έγκαιρη αντιβιοτική θεραπεία που να καλύπτει τους πιθανούς μικροοργανισμούς.
Η θεραπεία συνήθως είναι συνδυαστική, επειδή η νόσος συχνά είναι πολυμικροβιακή.
Μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι;
Πολλές ήπιες έως μέτριες περιπτώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν εξωνοσοκομειακά με αντιβιοτικά από το στόμα και στενή παρακολούθηση.
Χρειάζεται όμως επανεκτίμηση εάν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Πότε μπορεί να χρειάζεται νοσηλεία;
Σοβαρή κλινική εικόνα
Έντονος πόνος, υψηλός πυρετός ή συστηματική κακουχία μπορεί να απαιτούν ενδοφλέβια θεραπεία.
Σαλπιγγοωοθηκικό απόστημα
Χρειάζεται στενή παρακολούθηση και συχνά νοσηλεία.
Αδυναμία λήψης αγωγής από το στόμα
Έντονοι έμετοι ή αδυναμία συμμόρφωσης μπορεί να απαιτούν νοσηλεία.
Αβέβαιη διάγνωση
Όταν δεν μπορεί να αποκλειστεί χειρουργική αιτία του πόνου μπορεί να χρειάζεται νοσοκομειακή αξιολόγηση.
Εγκυμοσύνη
Πιθανή PID στην εγκυμοσύνη απαιτεί ειδική αξιολόγηση.
Τι είναι το σαλπιγγοωοθηκικό απόστημα;
Είναι μία σοβαρότερη επιπλοκή όπου δημιουργείται φλεγμονώδης συλλογή που αφορά τη σάλπιγγα, την ωοθήκη ή και τις δύο.
Συνήθως χρειάζεται νοσηλεία και ενδοφλέβια αντιβιοτική θεραπεία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί παροχέτευση ή χειρουργική αντιμετώπιση.
Χρειάζεται έλεγχος και θεραπεία του συντρόφου;
Ναι, όταν υπάρχει πιθανή ή επιβεβαιωμένη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη αιτία.
Οι πρόσφατοι σεξουαλικοί σύντροφοι μπορεί να χρειάζονται έλεγχο και θεραπεία για χλαμύδια και γονόρροια ακόμη και αν δεν έχουν συμπτώματα.
Πότε μπορεί να ξαναρχίσει η σεξουαλική επαφή;
Συνήθως συνιστάται αποχή μέχρι:
Να ολοκληρωθεί η θεραπεία
Η γυναίκα πρέπει να έχει λάβει πλήρως την αγωγή.
Να υποχωρήσουν τα συμπτώματα
Ο πόνος, οι εκκρίσεις και η ευαισθησία πρέπει να έχουν βελτιωθεί.
Να θεραπευτούν οι σύντροφοι
Όταν υπάρχει σχετιζόμενο ΣΜΝ, πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και η δική τους θεραπεία.
Μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα;
Ναι.
Η φλεγμονή των σαλπίγγων μπορεί να προκαλέσει ουλές και συμφύσεις που δυσκολεύουν τη φυσιολογική μεταφορά του ωαρίου.
Σαλπιγγική υπογονιμότητα
Βλάβη και απόφραξη των σαλπίγγων μπορεί να μειώσουν την πιθανότητα φυσικής σύλληψης.
Έκτοπη κύηση
Μία τραυματισμένη σάλπιγγα αυξάνει τον κίνδυνο εμφύτευσης της κύησης εκτός μήτρας.
Χρόνιος πυελικός πόνος
Συμφύσεις και χρόνια φλεγμονώδης βλάβη μπορεί να προκαλούν επίμονο πόνο.
Η αντιβίωση αποκαθιστά τη βλάβη στις σάλπιγγες;
Η αντιβιοτική θεραπεία αντιμετωπίζει την ενεργή λοίμωξη και περιορίζει την περαιτέρω βλάβη.
Δεν μπορεί όμως πάντα να αναστρέψει ουλές ή συμφύσεις που έχουν ήδη δημιουργηθεί.
Έχει σχέση με το σπιράλ;
Ο κίνδυνος PID που σχετίζεται με την τοποθέτηση ενδομήτριας συσκευής αφορά κυρίως ένα μικρό χρονικό διάστημα μετά την εισαγωγή, εάν υπάρχει μη αναγνωρισμένη τραχηλική λοίμωξη.
Μετά από αυτό το αρχικό διάστημα, το ίδιο το σπιράλ δεν αποτελεί συνεχή αιτία PID.
Πρέπει να αφαιρεθεί το σπιράλ αν εμφανιστεί PID;
Όχι απαραίτητα.
Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να ξεκινήσει κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία χωρίς άμεση αφαίρεση της ενδομήτριας συσκευής.
Η πορεία επανεκτιμάται και η απόφαση εξατομικεύεται.
Μπορεί να υπάρχει PID στην εγκυμοσύνη;
Η κλασική ανιούσα PID είναι πολύ λιγότερο συχνή όταν υπάρχει ενδομήτρια κύηση.
Ωστόσο, ο πυελικός πόνος και ο πυρετός στην εγκυμοσύνη χρειάζονται άμεση αξιολόγηση για άλλες σοβαρές αιτίες.
Πώς μπορεί να προληφθεί;
Χρήση προφυλακτικού
Μειώνει τον κίνδυνο χλαμυδίων, γονόρροιας και άλλων ΣΜΝ.
Έλεγχος για ΣΜΝ
Η έγκαιρη διάγνωση ασυμπτωματικών λοιμώξεων μειώνει τον κίνδυνο ανιούσας λοίμωξης.
Θεραπεία συντρόφων
Περιορίζει την πιθανότητα επαναμόλυνσης.
Έγκαιρη αξιολόγηση συμπτωμάτων
Νέος πυελικός πόνος, παθολογικές εκκρίσεις ή επαφική αιμορραγία δεν πρέπει να αγνοούνται.
Χρειάζεται επανέλεγχος μετά τη θεραπεία;
Ναι, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα ήταν σημαντικά ή υπάρχει επιβεβαιωμένο ΣΜΝ.
Χρειάζεται να επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει κλινική βελτίωση και ότι έχουν ακολουθηθεί οι οδηγίες για έλεγχο ή θεραπεία των συντρόφων.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση;
Έντονος ή αυξανόμενος πόνος
Ιδιαίτερα όταν είναι ξαφνικός ή μονόπλευρος.
Υψηλός πυρετός
Μπορεί να υποδηλώνει σοβαρότερη λοίμωξη.
Έμετοι
Μπορεί να εμποδίζουν την από του στόματος θεραπεία και να σχετίζονται με σοβαρότερη εικόνα.
Λιποθυμία ή έντονη αδυναμία
Χρειάζεται αποκλεισμό αιμορραγίας, έκτοπης κύησης ή σοβαρής λοίμωξης.
Πιθανή εγκυμοσύνη
Ο συνδυασμός πυελικού πόνου και πιθανής εγκυμοσύνης χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
Πότε χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος;
Νέος πυελικός πόνος
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει σεξουαλικός παράγοντας κινδύνου.
Παθολογικές εκκρίσεις
Μπορεί να υπάρχει τραχηλίτιδα ή άλλη λοίμωξη.
Πόνος στην επαφή
Η βαθιά δυσπαρευνία μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα PID.
Αιμορραγία μετά την επαφή
Μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονή του τραχήλου.
Θετικό τεστ για ΣΜΝ
Χρειάζεται σωστή θεραπεία και εκτίμηση για πιθανή ανιούσα λοίμωξη όταν υπάρχουν συμπτώματα.
Η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου είναι λοίμωξη του ανώτερου γυναικείου γεννητικού συστήματος και μπορεί να προσβάλει το ενδομήτριο, τις σάλπιγγες, τις ωοθήκες και τους γύρω ιστούς. Συχνά σχετίζεται με χλαμύδια ή γονόρροια, αλλά η λοίμωξη μπορεί να είναι πολυμικροβιακή. Μπορεί να προκαλεί πυελικό πόνο, δυσπαρευνία, παθολογικές εκκρίσεις και ακανόνιστη αιμορραγία, αλλά σε ορισμένες γυναίκες τα συμπτώματα είναι ήπια. Η θεραπεία πρέπει να ξεκινά έγκαιρα με κατάλληλα αντιβιοτικά, επειδή καθυστέρηση ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια αυξάνουν τον κίνδυνο σαλπιγγικής βλάβης, υπογονιμότητας, έκτοπης κύησης και χρόνιου πυελικού πόνου.