Χειρουργική Παθολογίας Ενδομητρίου
Η χειρουργική αντιμετώπιση της παθολογίας του ενδομητρίου περιλαμβάνει κυρίως υστεροσκοπικές τεχνικές που επιτρέπουν την άμεση επισκόπηση της κοιλότητας της μήτρας, τη στοχευμένη διάγνωση και, όταν χρειάζεται, την ταυτόχρονη αφαίρεση ή θεραπεία παθολογικών ευρημάτων.
Τι εννοούμε με τον όρο «παθολογία ενδομητρίου»;
Το ενδομήτριο είναι ο ιστός που καλύπτει την εσωτερική επιφάνεια της μήτρας. Διάφορες καλοήθεις αλλά και προκαρκινικές ή κακοήθεις παθήσεις μπορεί να εμφανιστούν στην ενδομητρική κοιλότητα και να προκαλέσουν συμπτώματα ή παθολογικά απεικονιστικά ευρήματα.
Πολύποδες ενδομητρίου
Εστιακές προσεκβολές του ενδομητρίου που μπορεί να σχετίζονται με αιμορραγία ή να αποτελούν τυχαίο υπερηχογραφικό εύρημα.
Υποβλεννογόνια ινομυώματα
Ινομυώματα που προβάλλουν μέσα στην κοιλότητα της μήτρας και μπορεί να προκαλούν έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία.
Υπερπλασία ενδομητρίου
Αύξηση του ενδομητρικού ιστού που απαιτεί ακριβή ιστολογική διάγνωση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Ενδομήτριες συμφύσεις
Ουλώδης ιστός μέσα στην κοιλότητα της μήτρας που μπορεί να επηρεάζει την περίοδο, τη γονιμότητα ή την εγκυμοσύνη.
Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση;
Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι απαραίτητη για κάθε ενδομητρικό εύρημα. Η απόφαση εξαρτάται από τα συμπτώματα, την ηλικία, την εμμηνοπαυσιακή κατάσταση, την υπερηχογραφική εικόνα, το ιστορικό και την ανάγκη για ιστολογική διάγνωση.
Μη φυσιολογική αιμορραγία
Ιδιαίτερα όταν η αιμορραγία είναι επίμονη, βαριά, ακανόνιστη ή εμφανίζεται μετά την εμμηνόπαυση.
Παθολογικό υπερηχογραφικό εύρημα
Εστιακές βλάβες, ενδομητρικός πολύποδας, υποβλεννογόνιο ινομύωμα ή πάχυνση ενδομητρίου μπορεί να χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.
Ανεπαρκής ή ασαφής βιοψία
Όταν προηγούμενη δειγματοληψία δεν έχει δώσει επαρκή ή αντιπροσωπευτική απάντηση, μπορεί να χρειαστεί υστεροσκοπικός έλεγχος.
Υποψία εστιακής παθολογίας
Η υστεροσκόπηση επιτρέπει την άμεση όραση και στοχευμένη λήψη δείγματος από συγκεκριμένο ύποπτο σημείο.
Γιατί η υστεροσκόπηση έχει κεντρικό ρόλο;
Η υστεροσκόπηση επιτρέπει στον ιατρό να βλέπει απευθείας την κοιλότητα της μήτρας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν υπάρχει υποψία εστιακής βλάβης, επειδή μια “τυφλή” δειγματοληψία μπορεί να μην περιλάβει το συγκεκριμένο εύρημα.
Άμεση όραση
Το ενδομήτριο και οι βλάβες εξετάζονται απευθείας σε οθόνη.
Στοχευμένη βιοψία
Δείγμα μπορεί να ληφθεί από την περιοχή που φαίνεται παθολογική.
Διάγνωση και θεραπεία μαζί
Σε πολλές περιπτώσεις πολύποδες ή μικρές ενδομητρικές βλάβες μπορούν να αφαιρεθούν κατά την ίδια διαδικασία.
Χωρίς κοιλιακή τομή
Η πρόσβαση γίνεται μέσω κόλπου και τραχήλου, χωρίς εξωτερική χειρουργική τομή.
Χειρουργική αφαίρεση πολυπόδων ενδομητρίου
Οι ενδομητρικοί πολύποδες μπορούν να αφαιρεθούν υστεροσκοπικά υπό άμεση όραση.
Η τεχνική αυτή επιτρέπει στοχευμένη αφαίρεση του πολύποδα μαζί με τη βάση του και αποστολή του ιστού για ιστολογική εξέταση.
Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή
Υποβλεννογόνια ινομυώματα που προβάλλουν μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα μπορούν σε κατάλληλες περιπτώσεις να αφαιρεθούν υστεροσκοπικά.
Η τεχνική επιλέγεται ανάλογα με το μέγεθος, το ποσοστό του ινομυώματος που βρίσκεται μέσα στην κοιλότητα και το βάθος της επέκτασής του στο μυομήτριο.
Μικρότερο ενδοκοιλοτικό ινομύωμα
Συχνά μπορεί να αφαιρεθεί πλήρως σε μία υστεροσκοπική επέμβαση.
Μεγαλύτερο ή βαθύτερο ινομύωμα
Μπορεί να απαιτεί πιο σύνθετο χειρουργικό σχεδιασμό ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, περισσότερα από ένα στάδια.
Τι γίνεται όταν υπάρχει υπερπλασία ενδομητρίου;
Η υπερπλασία του ενδομητρίου δεν είναι μία ενιαία διάγνωση. Η αντιμετώπιση εξαρτάται κυρίως από το αν υπάρχουν άτυπα κύτταρα και από το συνολικό προφίλ κινδύνου.
Υπερπλασία χωρίς ατυπία
Συνήθως αντιμετωπίζεται αρχικά συντηρητικά με προγεσταγόνο και κατάλληλη παρακολούθηση, ανάλογα με την περίπτωση.
EIN / άτυπη υπερπλασία
Έχει σημαντικά μεγαλύτερη ογκολογική σημασία και σε γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την τεκνοποίηση η υστερεκτομή αποτελεί συνήθως την οριστική θεραπεία.
Τι γίνεται μετά την εμμηνόπαυση;
Η αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση απαιτεί διερεύνηση. Ανάλογα με το υπερηχογράφημα και το ιστορικό, μπορεί να χρειαστεί δειγματοληψία ενδομητρίου και σε επιλεγμένες περιπτώσεις υστεροσκόπηση.
Όταν υπάρχει εστιακή βλάβη, όπως πολύποδας, η άμεση υστεροσκοπική αξιολόγηση μπορεί να επιτρέψει ταυτόχρονη αφαίρεση και ιστολογική εξέταση.
Ενδομήτριες συμφύσεις και σύνδρομο Asherman
Ενδομήτριες συμφύσεις μπορεί να εμφανιστούν μετά από επεμβάσεις στη μήτρα, λοίμωξη ή τραυματισμό του ενδομητρίου.
Μπορεί να σχετίζονται με μειωμένη ή απούσα περίοδο, υπογονιμότητα ή επαναλαμβανόμενες αποβολές.
Διάγνωση
Η υστεροσκόπηση επιτρέπει άμεση αναγνώριση της θέσης και της έκτασης των συμφύσεων.
Θεραπεία
Σε κατάλληλες περιπτώσεις οι συμφύσεις μπορούν να λυθούν υστεροσκοπικά υπό άμεση όραση.
Βιοψία ενδομητρίου ή υστεροσκόπηση;
Η απλή βιοψία ενδομητρίου είναι χρήσιμη σε πολλές περιπτώσεις γενικευμένης ενδομητρικής παθολογίας. Δεν αντικαθιστά όμως πάντα την υστεροσκόπηση.
Βιοψία ενδομητρίου
Παρέχει δείγμα ιστού για ιστολογική εξέταση και συχνά μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς χειρουργείο.
Υστεροσκόπηση
Επιτρέπει ταυτόχρονα άμεση όραση, εντοπισμό εστιακής βλάβης και στοχευμένη βιοψία.
Ποιος είναι ο ρόλος της απόξεσης;
Η απόξεση χρησιμοποιήθηκε ιστορικά ευρέως για τη διάγνωση και αντιμετώπιση ενδομητρικής παθολογίας. Σήμερα, όταν υπάρχει υποψία εστιακής βλάβης, η υστεροσκόπηση προσφέρει το πλεονέκτημα της άμεσης όρασης και της στοχευμένης θεραπείας.
Πότε μπορεί να χρειαστεί υστερεκτομή;
Η υστερεκτομή δεν είναι απαραίτητη για τις περισσότερες καλοήθεις ενδομητρικές βλάβες. Μπορεί όμως να αποτελεί την κατάλληλη οριστική θεραπεία σε συγκεκριμένες προκαρκινικές ή κακοήθεις παθήσεις ή όταν άλλες θεραπευτικές επιλογές δεν είναι κατάλληλες.
EIN / άτυπη υπερπλασία
Σε γυναίκες χωρίς ανάγκη διατήρησης γονιμότητας, η υστερεκτομή αποτελεί συχνά την οριστική θεραπεία.
Καρκίνος ενδομητρίου
Η αντιμετώπιση ακολουθεί ογκολογικές αρχές και απαιτεί κατάλληλο χειρουργικό σχεδιασμό.
Τι γίνεται όταν η γυναίκα επιθυμεί εγκυμοσύνη;
Η επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη αποτελεί σημαντικό παράγοντα στον σχεδιασμό θεραπείας για παθήσεις του ενδομητρίου.
Σε πολύποδες, υποβλεννογόνια ινομυώματα ή συμφύσεις, η υστεροσκοπική θεραπεία επιτρέπει αντιμετώπιση της ενδοκοιλοτικής παθολογίας με διατήρηση της μήτρας.
Υπάρχουν κίνδυνοι;
Οι κίνδυνοι εξαρτώνται από το είδος και την έκταση της επέμβασης. Μία απλή διαγνωστική υστεροσκόπηση έχει διαφορετικό προφίλ κινδύνου από μία μεγάλη επεμβατική υστεροσκόπηση.
Αιμορραγία
Μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια ή μετά την επέμβαση.
Λοίμωξη
Υπάρχει μικρός κίνδυνος λοίμωξης μετά από ενδομητρική επέμβαση.
Διάτρηση μήτρας
Σπάνια μπορεί να προκληθεί διάτρηση του τοιχώματος της μήτρας.
Ενδομήτριες συμφύσεις
Μετά από ορισμένες επεμβάσεις υπάρχει πιθανότητα δημιουργίας νέου ουλώδους ιστού.
Υγρά διάτασης
Σε μεγαλύτερες επεμβατικές υστεροσκοπήσεις απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση του ισοζυγίου των υγρών διάτασης.
Ανάγκη για επιπλέον θεραπεία
Το τελικό ιστολογικό αποτέλεσμα μπορεί να δείξει ότι απαιτείται περαιτέρω θεραπευτική αντιμετώπιση.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η ιστολογική εξέταση;
Η εμφάνιση μιας βλάβης στην υστεροσκόπηση μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες, αλλά η οριστική διάγνωση πολλών ενδομητρικών παθήσεων βασίζεται στην ιστολογική εξέταση του ιστού.
Για τον λόγο αυτό, πολύποδες, ινομυώματα και άλλα αφαιρεθέντα ενδομητρικά ευρήματα αποστέλλονται συνήθως για ιστολογικό έλεγχο.
Τι να περιμένω μετά από υστεροσκοπική επέμβαση;
Η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη, αλλά εξαρτάται από το είδος και την έκταση της επέμβασης.
Ήπιες κράμπες
Μπορεί να εμφανιστούν ενοχλήσεις παρόμοιες με πόνο περιόδου για μικρό διάστημα.
Μικρή αιμόρροια
Μικρή κολπική αιμορραγία ή καφεοειδείς εκκρίσεις είναι συχνές μετά τη διαδικασία.
Επιστροφή στην καθημερινότητα
Μετά από απλές επεμβάσεις η επιστροφή στις συνήθεις δραστηριότητες είναι συχνά γρήγορη.
Αναμονή ιστολογίας
Εάν έχει αφαιρεθεί ιστός, η τελική θεραπευτική συζήτηση μπορεί να γίνει μετά το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης.
Πώς επιλέγεται η κατάλληλη χειρουργική αντιμετώπιση;
Η σωστή θεραπεία εξαρτάται από το είδος της βλάβης, τα συμπτώματα, την ηλικία, την εμμηνοπαυσιακή κατάσταση, την ιστολογική διάγνωση και την επιθυμία για διατήρηση γονιμότητας.