Ωοθηκικό Απόθεμα

Τι είναι το ωοθηκικό απόθεμα;

Κάθε γυναίκα γεννιέται με έναν συγκεκριμένο αριθμό ωοκυττάρων στις ωοθήκες της.

Ο αριθμός αυτός μειώνεται σταδιακά σε όλη τη διάρκεια της ζωής, καθώς πολλά ωοθυλάκια χάνονται φυσιολογικά και ένας μικρός αριθμός συμμετέχει σε κάθε εμμηνορρυσιακό κύκλο.

Πώς επηρεάζεται από την ηλικία;

Το ωοθηκικό απόθεμα μειώνεται φυσιολογικά με την πάροδο του χρόνου.

Η μείωση αυτή είναι σταδιακή αλλά γίνεται εντονότερη όσο αυξάνεται η αναπαραγωγική ηλικία.

Τι είναι η AMH;

Η AMH – Anti-Müllerian Hormone είναι μία ορμόνη που παράγεται κυρίως από τα μικρά αναπτυσσόμενα ωοθυλάκια των ωοθηκών.

Η συγκέντρωσή της στο αίμα χρησιμοποιείται ως δείκτης του διαθέσιμου ωοθυλακικού αποθέματος.

Τι μπορεί να μας πει η AMH;

Τι δεν μπορεί να μας πει η AMH;

Η AMH έχει σημαντικούς περιορισμούς και δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνη της.

Τι σημαίνει χαμηλή AMH;

Χαμηλή AMH συνήθως σημαίνει ότι ο αριθμός των διαθέσιμων μικρών ωοθυλακίων είναι μικρότερος σε σχέση με αυτό που θα αναμενόταν σε γυναίκες με υψηλότερη τιμή.

Αυτό μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία όταν σχεδιάζεται IVF ή κατάψυξη ωαρίων.

Τι σημαίνει υψηλή AMH;

Υψηλότερη AMH συνήθως σχετίζεται με μεγαλύτερο αριθμό μικρών ωοθυλακίων.

Αυτό μπορεί να εμφανίζεται φυσιολογικά σε νεότερες γυναίκες ή συχνά σε γυναίκες με πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών ή PCOS.

Τι είναι το AFC – Antral Follicle Count;

Το AFC είναι η καταμέτρηση των μικρών αντρικών ωοθυλακίων που φαίνονται στις δύο ωοθήκες με διακολπικό υπερηχογράφημα.

Τα ωοθυλάκια αυτά αποτελούν μέρος της δεξαμενής που μπορεί να ανταποκριθεί στη διέγερση κατά τον συγκεκριμένο κύκλο.

Τι είναι καλύτερο: AMH ή AFC;

Δεν πρόκειται για ανταγωνιστικές εξετάσεις.

Η AMH και το AFC παρέχουν διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές πληροφορίες και συνήθως ερμηνεύονται μαζί με την ηλικία και το κλινικό ιστορικό.

Τι ρόλο παίζει η FSH;

Η FSH είναι μία ορμόνη της υπόφυσης που διεγείρει την ανάπτυξη των ωοθυλακίων.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέρος της εκτίμησης του ωοθηκικού αποθέματος, συνήθως στην αρχή του εμμηνορρυσιακού κύκλου και σε συνδυασμό με την οιστραδιόλη.

Η FSH έχει μεγαλύτερη διακύμανση από κύκλο σε κύκλο σε σχέση με την AMH και για αυτό δεν χρησιμοποιείται μόνη της.

Γιατί μπορεί να μετρηθεί η οιστραδιόλη;

Η οιστραδιόλη μπορεί να βοηθήσει στην ερμηνεία της FSH στην αρχή του κύκλου.

Μία αυξημένη οιστραδιόλη μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να καταστείλει τεχνητά την FSH και να κάνει μία τιμή να φαίνεται περισσότερο φυσιολογική.

Τι έχει μεγαλύτερη σημασία: η ηλικία ή η AMH;

Για την πιθανότητα παραγωγής χρωμοσωμικά φυσιολογικών ωαρίων και για τη συνολική αναπαραγωγική πρόγνωση, η ηλικία παραμένει εξαιρετικά σημαντική.

Μπορεί το ωοθηκικό απόθεμα να προβλέψει τη φυσική γονιμότητα;

Όχι με ακρίβεια.

Η φυσική σύλληψη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες:

Χαμηλό ωοθηκικό απόθεμα σημαίνει πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια;

Όχι.

Η μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία και η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια (POI) είναι διαφορετικές καταστάσεις.

Τι μπορεί να μειώσει το ωοθηκικό απόθεμα;

Η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο φυσιολογικό παράγοντα, αλλά υπάρχουν και άλλες καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν τις ωοθήκες.

Τι σχέση έχει η ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδομητριώματα των ωοθηκών, μπορεί να επηρεάζει το διαθέσιμο ωοθηκικό απόθεμα.

Επιπλέον, κάθε χειρουργική επέμβαση στην ωοθήκη μπορεί να αφαιρέσει μαζί με την κύστη και μέρος φυσιολογικού ωοθηκικού ιστού.

Μπορεί ένα χειρουργείο στην ωοθήκη να επηρεάσει την AMH;

Ναι.

Μετά από ορισμένες επεμβάσεις μπορεί να παρατηρηθεί μείωση της AMH, ιδιαίτερα όταν αφαιρείται ωοθηκικός ιστός ή πραγματοποιείται εκτεταμένη αιμόσταση.

Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε επαναλαμβανόμενες ή αμφοτερόπλευρες επεμβάσεις.

Πότε έχει νόημα να ελέγξω το ωοθηκικό απόθεμα;

Πρέπει κάθε γυναίκα να κάνει AMH;

Όχι.

Η AMH δεν αποτελεί γενικό screening test που πρέπει να γίνεται σε κάθε γυναίκα χωρίς συγκεκριμένο λόγο.

Μία τιμή που γίνεται χωρίς κατάλληλο κλινικό πλαίσιο μπορεί να προκαλέσει είτε αδικαιολόγητο άγχος είτε ψευδή αίσθηση ασφάλειας.

Τι σημαίνει για την κατάψυξη ωαρίων;

Η AMH και το AFC μπορούν να βοηθήσουν να εκτιμηθεί πόσα ωάρια είναι πιθανό να συλλεχθούν μετά από μία διέγερση.

Δεν μπορούν όμως να προβλέψουν με ακρίβεια πόσα από αυτά θα οδηγήσουν στο μέλλον σε εγκυμοσύνη ή γέννηση παιδιού.

Μπορεί να αυξηθεί το ωοθηκικό απόθεμα;

Δεν υπάρχει καθιερωμένη θεραπεία που να δημιουργεί νέα ωάρια ή να αποκαθιστά πραγματικά το ωοθηκικό απόθεμα.

Οι τιμές της AMH μπορεί να παρουσιάζουν κάποια μεταβλητότητα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δημιουργήθηκαν νέα ωοθυλάκια.

Βοηθούν τα συμπληρώματα;

Πολλά συμπληρώματα διαφημίζονται ως τρόποι βελτίωσης του ωοθηκικού αποθέματος ή της AMH.

Τα διαθέσιμα δεδομένα όμως δεν υποστηρίζουν ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί να αυξήσει πραγματικά τον αριθμό των ωαρίων που παραμένουν στις ωοθήκες.

Οποιαδήποτε θεραπεία πρέπει να συζητείται στο πλαίσιο συγκεκριμένου προβλήματος γονιμότητας και όχι μόνο με στόχο να αλλάξει ένας εργαστηριακός αριθμός.

Μπορεί η AMH να αλλάξει;

Ναι. Παρότι θεωρείται σχετικά σταθερός δείκτης, μπορεί να υπάρχει βιολογική και εργαστηριακή μεταβλητότητα.

Επίσης ορισμένες ορμονικές θεραπείες, εγκυμοσύνη και άλλοι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν προσωρινά τη μέτρηση.

Επηρεάζει η ορμονική αντισύλληψη την AMH;

Η χρήση ορισμένων ορμονικών αντισυλληπτικών μπορεί να σχετίζεται με προσωρινά χαμηλότερη μέτρηση της AMH ή του AFC σε ορισμένες γυναίκες.

Για αυτό η τιμή πρέπει να ερμηνεύεται μαζί με το ιστορικό της γυναίκας και όχι απομονωμένα.

Μπορεί η AMH να μου πει πότε θα μπω στην εμμηνόπαυση;

Όχι με ακρίβεια για μία συγκεκριμένη γυναίκα.

Σε πληθυσμιακό επίπεδο χαμηλότερες τιμές σχετίζονται με μικρότερο υπόλοιπο αναπαραγωγικής λειτουργίας, αλλά η ατομική πρόβλεψη της ηλικίας εμμηνόπαυσης παραμένει ανακριβής.

Μπορώ να έχω χαμηλό απόθεμα και φυσιολογική περίοδο;

Ναι.

Μία γυναίκα με μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα μπορεί να συνεχίζει να έχει απολύτως τακτικούς κύκλους και φυσιολογική ωορρηξία.

Πώς πρέπει να ερμηνεύεται μία εξέταση ωοθηκικού αποθέματος;

Η σωστή ερμηνεία γίνεται συνδυάζοντας πολλαπλές πληροφορίες.

Πότε αξίζει να συζητήσω το ωοθηκικό μου απόθεμα;