Κολποσκόπηση
Η κολποσκόπηση είναι μία εξειδικευμένη εξέταση του τραχήλου της μήτρας με μεγέθυνση και ειδικό φωτισμό. Χρησιμοποιείται κυρίως όταν ένα Τεστ Παπανικολάου ή HPV test δείξει ευρήματα που χρειάζονται πιο λεπτομερή αξιολόγηση.
Τι είναι η κολποσκόπηση;
Η κολποσκόπηση είναι μία εξέταση κατά την οποία ο γυναικολόγος παρατηρεί τον τράχηλο της μήτρας με τη βοήθεια ενός ειδικού οπτικού συστήματος, του κολποσκοπίου.
Το κολποσκόπιο δεν εισέρχεται μέσα στον κόλπο. Βρίσκεται έξω από το σώμα και επιτρέπει μεγέθυνση και καλύτερη απεικόνιση της επιφάνειας του τραχήλου.
Η κολποσκόπηση δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος. Συνήθως γίνεται για να διερευνηθούν καλύτερα κυτταρικές αλλοιώσεις ή λοίμωξη από HPV.
Γιατί μπορεί να χρειαστεί;
Παθολογικό Τεστ Παπανικολάου
Αποτελέσματα όπως ASC-US, LSIL, ASC-H, HSIL ή αδενικές αλλοιώσεις μπορεί να οδηγήσουν σε κολποσκοπικό έλεγχο ανάλογα με τον συνολικό κίνδυνο.
Θετικό HPV test
Η παρουσία HPV υψηλού κινδύνου, ιδιαίτερα συγκεκριμένων γονοτύπων, μπορεί να αποτελεί ένδειξη για περαιτέρω αξιολόγηση.
Αιμορραγία μετά την επαφή
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται άμεση εξέταση του τραχήλου.
Ύποπτη εικόνα τραχήλου
Ένα εύρημα κατά τη γυναικολογική εξέταση μπορεί να χρειάζεται πιο λεπτομερή εκτίμηση.
Πώς γίνεται η εξέταση;
Η διαδικασία μοιάζει αρκετά με μία συνηθισμένη γυναικολογική εξέταση.
Κολποδιαστολέας
Τοποθετείται απαλά στον κόλπο ώστε να είναι ορατός ο τράχηλος.
Μεγέθυνση
Ο τράχηλος παρατηρείται με το κολποσκόπιο υπό μεγέθυνση και ειδικό φωτισμό.
Ειδικά διαλύματα
Στον τράχηλο εφαρμόζονται συνήθως οξικό οξύ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιώδιο ώστε να γίνουν πιο εμφανείς ύποπτες περιοχές.
Βιοψία
Εάν εντοπιστεί περιοχή που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, μπορεί να ληφθεί μικρό δείγμα ιστού για ιστολογική εξέταση.
Πονάει η κολποσκόπηση;
Η ίδια η κολποσκόπηση συνήθως προκαλεί μόνο ήπια ενόχληση παρόμοια με αυτή μιας συνηθισμένης γυναικολογικής εξέτασης.
Η εφαρμογή οξικού οξέος μπορεί να προκαλέσει παροδικό ήπιο κάψιμο ή τσούξιμο.
Εάν χρειαστεί βιοψία, μπορεί να υπάρξει ένα σύντομο τσίμπημα ή κράμπα χαμηλά στην κοιλιά.
Εάν αισθανθείτε σημαντική δυσφορία, ενημερώστε τον γυναικολόγο ώστε να προσαρμοστεί η εξέταση.
Χρειάζεται προετοιμασία;
Συνήθως δεν απαιτείται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία.
Αποφύγετε κολπικές θεραπείες
Καλό είναι να μην χρησιμοποιηθούν κολπικές κρέμες ή υπόθετα πριν από την εξέταση, εκτός αν υπάρχει διαφορετική οδηγία.
Αποφύγετε σεξουαλική επαφή
Συχνά συνιστάται αποχή από κολπική επαφή για περίπου 24 ώρες πριν από την εξέταση.
Περίοδος
Η κολποσκόπηση μπορεί να γίνει και κατά την περίοδο σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά σημαντική αιμορραγία μπορεί να δυσκολεύει την αξιολόγηση.
Μπορεί να γίνει στην εγκυμοσύνη;
Ναι. Η κολποσκόπηση μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια κατά την εγκυμοσύνη όταν υπάρχει ένδειξη.
Η εμφάνιση του τραχήλου αλλάζει φυσιολογικά στην κύηση, γι’ αυτό η εξέταση χρειάζεται εμπειρία.
Ωστόσο, ορισμένες επεμβατικές πράξεις, όπως η ενδοτραχηλική απόξεση, αποφεύγονται στην εγκυμοσύνη.
Τι κάνει το οξικό οξύ;
Κατά την κολποσκόπηση εφαρμόζεται συνήθως ένα αραιό διάλυμα οξικού οξέος στον τράχηλο.
Ορισμένες περιοχές με κυτταρικές αλλοιώσεις μπορεί να γίνουν παροδικά λευκές και να ξεχωρίζουν περισσότερο από τον φυσιολογικό ιστό.
Η εικόνα ερμηνεύεται μαζί με άλλα κολποσκοπικά χαρακτηριστικά και, όταν χρειάζεται, με βιοψία.
Τι είναι η δοκιμασία με ιώδιο;
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί διάλυμα ιωδίου για να βοηθήσει στην αξιολόγηση του επιθηλίου του τραχήλου.
Ο φυσιολογικός ώριμος πλακώδης ιστός συνήθως προσλαμβάνει ιώδιο, ενώ ορισμένες παθολογικές περιοχές μπορεί να μην χρωματίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Τι είναι η ζώνη μετάπλασης;
Η ζώνη μετάπλασης είναι η περιοχή του τραχήλου όπου συναντώνται διαφορετικοί τύποι επιθηλίου.
Είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή οι περισσότερες προκαρκινικές αλλοιώσεις που σχετίζονται με HPV αναπτύσσονται σε αυτή την περιοχή.
Ένας βασικός στόχος της κολποσκόπησης είναι να αξιολογηθεί όσο το δυνατόν πληρέστερα αυτή η ζώνη.
Τι είναι η βιοψία τραχήλου;
Η βιοψία είναι η λήψη ενός πολύ μικρού δείγματος ιστού από μία περιοχή του τραχήλου που φαίνεται ύποπτη.
Το δείγμα αποστέλλεται στο παθολογοανατομικό εργαστήριο για ιστολογική εξέταση.
Κυτταρολογία
Το Τεστ Παπανικολάου εξετάζει κύτταρα που συλλέγονται από την επιφάνεια του τραχήλου.
Ιστολογία
Η βιοψία εξετάζει πραγματικό τμήμα ιστού και μπορεί να καθορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον βαθμό μιας αλλοίωσης.
Ένα αποτέλεσμα HSIL στο Pap test δεν αποτελεί από μόνο του ιστολογική διάγνωση CIN2 ή CIN3.
Τι σημαίνουν CIN1, CIN2 και CIN3;
Η ιστολογική εξέταση μιας βιοψίας μπορεί να δείξει τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία – CIN.
CIN1
Χαμηλόβαθμη αλλοίωση. Πολλές περιπτώσεις σχετίζονται με παροδική HPV λοίμωξη και μπορεί να υποχωρήσουν αυτόματα.
CIN2
Υψηλότερου βαθμού αλλοίωση που χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση και, σε αρκετές περιπτώσεις, θεραπεία.
CIN3
Υψηλόβαθμη προκαρκινική αλλοίωση με σημαντικό κίνδυνο εξέλιξης εάν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση.
Οι αλλοιώσεις CIN είναι προκαρκινικές μεταβολές και ο στόχος είναι να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν πριν εξελιχθούν.
Τι να περιμένω μετά από μία βιοψία;
Μετά τη λήψη βιοψίας μπορεί να υπάρχει μικρή ποσότητα αίματος ή καφέ έκκριση για λίγες ημέρες.
Μπορεί επίσης να υπάρχει ήπια ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά, παρόμοια με πόνο περιόδου.
Αιμορραγία
Μικρή αιμορραγία ή spotting είναι αναμενόμενα μετά από μικρή βιοψία.
Καφέ έκκριση
Μπορεί να σχετίζεται με αιμοστατικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε στον τράχηλο.
Τι πρέπει να αποφεύγω μετά τη βιοψία;
Ανάλογα με την έκταση της βιοψίας μπορεί να συστηθεί για λίγες ημέρες να αποφεύγονται:
Σεξουαλική επαφή
Η αποχή επιτρέπει στον τράχηλο να επουλωθεί χωρίς επιπλέον τραυματισμό.
Ταμπόν
Συνήθως προτιμώνται σερβιέτες μέχρι να σταματήσει η αιμορραγία ή η έκκριση.
Κολπικές θεραπείες
Δεν χρησιμοποιούνται χωρίς συγκεκριμένη οδηγία του γυναικολόγου.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσω μετά τη βιοψία;
Έντονη αιμορραγία
Αιμορραγία σημαντικά μεγαλύτερη από μία συνηθισμένη περίοδο χρειάζεται αξιολόγηση.
Έντονος πόνος
Σημαντικός ή επιδεινούμενος πυελικός πόνος δεν είναι αναμενόμενος.
Πυρετός
Πυρετός ή κακουχία μπορεί να υποδηλώνουν λοίμωξη και χρειάζονται εκτίμηση.
Δύσοσμες εκκρίσεις
Έντονα δύσοσμη κολπική έκκριση μπορεί επίσης να χρειάζεται αξιολόγηση.
Τι σημαίνει φυσιολογική κολποσκόπηση;
Μία φυσιολογική κολποσκόπηση σημαίνει ότι δεν εντοπίστηκαν εμφανείς ύποπτες αλλοιώσεις στον τράχηλο.
Ωστόσο, το επόμενο βήμα εξαρτάται από το αρχικό Pap test, το HPV αποτέλεσμα και το προηγούμενο ιστορικό.
Το πότε θα επαναληφθεί HPV test, Pap test ή άλλη αξιολόγηση εξαρτάται από το συνολικό προφίλ κινδύνου.
Τι γίνεται αν βρεθεί αλλοίωση;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται κυρίως από το αποτέλεσμα της βιοψίας.
Χαμηλόβαθμη αλλοίωση
Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να προταθεί παρακολούθηση, επειδή αρκετές αλλοιώσεις υποχωρούν αυτόματα.
Υψηλόβαθμη αλλοίωση
Συνήθως χρειάζεται οργανωμένη θεραπεία ή στενή παρακολούθηση ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και την επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη.
Τι είναι η LLETZ / LEEP;
Η LLETZ ή LEEP είναι μία συχνή θεραπεία υψηλόβαθμων προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου.
Με έναν λεπτό ηλεκτροχειρουργικό βρόχο αφαιρείται η περιοχή της ζώνης μετάπλασης που περιέχει την αλλοίωση.
Ο ιστός που αφαιρείται εξετάζεται ιστολογικά ώστε να επιβεβαιωθεί ο βαθμός της αλλοίωσης και να αξιολογηθούν τα όρια εκτομής.
Μπορεί η κολποσκόπηση να διαγνώσει καρκίνο;
Η κολποσκόπηση μπορεί να εντοπίσει περιοχές που είναι ύποπτες για σοβαρή αλλοίωση ή κακοήθεια.
Η οριστική διάγνωση όμως βασίζεται στην ιστολογική εξέταση ιστού που λαμβάνεται με βιοψία.
Όταν υπάρχει ύποπτη περιοχή, η βιοψία είναι αυτή που καθορίζει με ακρίβεια τη φύση της αλλοίωσης.
Τι σχέση έχει η κολποσκόπηση με τον HPV;
Οι περισσότερες προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου σχετίζονται με επίμονη λοίμωξη από HPV υψηλού κινδύνου.
Το HPV test δείχνει αν υπάρχει ιός υψηλού κινδύνου, ενώ η κολποσκόπηση εξετάζει εάν η λοίμωξη έχει προκαλέσει ορατές αλλοιώσεις στον τράχηλο.
HPV test
Αναζητά τον ίδιο τον ιό ή συγκεκριμένους γονότυπους υψηλού κινδύνου.
Κολποσκόπηση
Εξετάζει τον τράχηλο για πιθανές αλλοιώσεις που μπορεί να σχετίζονται με επίμονη HPV λοίμωξη.
Θετικό HPV σημαίνει ότι θα χρειαστώ πάντα κολποσκόπηση;
Όχι.
Η απόφαση εξαρτάται από τον γονότυπο HPV, την κυτταρολογία, την ηλικία και το προηγούμενο ιστορικό.
Σε ορισμένες γυναίκες αρκεί επανάληψη του HPV test ή του screening σε κατάλληλο χρονικό διάστημα, ενώ σε άλλες χρειάζεται κολποσκόπηση.
Είναι ασφαλής εξέταση;
Ναι. Η κολποσκόπηση είναι ασφαλής εξέταση και πραγματοποιείται ευρέως στη διερεύνηση παθολογικών αποτελεσμάτων προληπτικού ελέγχου.
Οι σοβαρές επιπλοκές μετά από απλή διαγνωστική κολποσκόπηση ή μικρή βιοψία είναι σπάνιες.
Η κολποσκόπηση είναι μία λεπτομερής εξέταση του τραχήλου που χρησιμοποιείται κυρίως μετά από παθολογικό Pap test ή θετικό HPV test. Δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος. Αν εντοπιστεί ύποπτη περιοχή, μπορεί να ληφθεί μικρή βιοψία ώστε να καθοριστεί ιστολογικά αν υπάρχει προκαρκινική αλλοίωση και ποιος είναι ο βαθμός της. Η περαιτέρω αντιμετώπιση εξατομικεύεται ανάλογα με το αποτέλεσμα και το συνολικό ιστορικό.