Παθολογίες στην Εγκυμοσύνη
Οι περισσότερες εγκυμοσύνες εξελίσσονται φυσιολογικά, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν παθήσεις ή επιπλοκές που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση. Η έγκαιρη αναγνώριση και η σωστή αντιμετώπιση είναι σημαντικές για την ασφάλεια της μητέρας και του μωρού.
Τι εννοούμε με τον όρο «παθολογίες της εγκυμοσύνης»;
Ο όρος περιλαμβάνει καταστάσεις που μπορεί να εμφανιστούν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της κύησης ή να αφορούν προϋπάρχουσες παθήσεις που επηρεάζουν την εγκυμοσύνη.
Ορισμένες είναι σχετικά συχνές και αντιμετωπίζονται με απλή παρακολούθηση, ενώ άλλες χρειάζονται πιο στενή μαιευτική ή εξειδικευμένη φροντίδα.
Η ύπαρξη μιας επιπλοκής στην εγκυμοσύνη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα υπάρξει κακή έκβαση. Με την κατάλληλη παρακολούθηση, πολλές παθολογίες μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Υπέρταση και προεκλαμψία
Οι υπερτασικές διαταραχές της εγκυμοσύνης περιλαμβάνουν διαφορετικές καταστάσεις, από την υπέρταση κύησης έως την προεκλαμψία.
Υπέρταση κύησης
Αύξηση της αρτηριακής πίεσης που εμφανίζεται μετά τις 20 εβδομάδες χωρίς άλλα χαρακτηριστικά προεκλαμψίας.
Προεκλαμψία
Κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπέρταση και μπορεί να συνοδεύεται από διαταραχές οργάνων ή/και πλακουντιακή δυσλειτουργία.
Έντονος πονοκέφαλος, διαταραχές όρασης, πόνος ψηλά στην κοιλιά, απότομο οίδημα ή σημαντική αύξηση της αρτηριακής πίεσης.
Σακχαρώδης διαβήτης κύησης
Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται όταν κατά την εγκυμοσύνη αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα περισσότερο από το φυσιολογικό.
Συνήθως ελέγχεται με δοκιμασία ανοχής γλυκόζης κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ σε γυναίκες αυξημένου κινδύνου μπορεί να χρειάζεται νωρίτερος έλεγχος.
Διατροφή και άσκηση
Σε πολλές γυναίκες η ρύθμιση επιτυγχάνεται με κατάλληλη διατροφή, σωματική δραστηριότητα και παρακολούθηση των τιμών γλυκόζης.
Φαρμακευτική αγωγή
Όταν η γλυκόζη δεν ελέγχεται επαρκώς, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική θεραπεία, συχνότερα ινσουλίνη.
Διαταραχές ανάπτυξης του εμβρύου
Κατά την εγκυμοσύνη παρακολουθείται η ανάπτυξη του εμβρύου ώστε να αναγνωρίζονται περιπτώσεις στις οποίες το μωρό είναι μικρότερο ή μεγαλύτερο από το αναμενόμενο.
Περιορισμός εμβρυϊκής ανάπτυξης
Το έμβρυο δεν αναπτύσσεται όπως αναμένεται, συχνά λόγω πλακουντιακής δυσλειτουργίας ή άλλων μητρικών και εμβρυϊκών παραγόντων.
Μεγάλο έμβρυο
Σε ορισμένες εγκυμοσύνες το βάρος του εμβρύου είναι μεγαλύτερο από το αναμενόμενο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διαβήτη κύησης.
Η παρακολούθηση μπορεί να περιλαμβάνει υπερηχογραφήματα ανάπτυξης, Doppler αιματικής ροής και έλεγχο της ευεξίας του εμβρύου.
Παθήσεις του πλακούντα
Ο πλακούντας παίζει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του εμβρύου και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα που επηρεάζουν την εγκυμοσύνη.
Προδρομικός πλακούντας
Ο πλακούντας βρίσκεται χαμηλά και μπορεί να καλύπτει μερικώς ή πλήρως τον τράχηλο.
Αποκόλληση πλακούντα
Ο πλακούντας αποχωρίζεται πρόωρα από το τοίχωμα της μήτρας και μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία και πόνο.
Placenta accreta spectrum
Ο πλακούντας προσκολλάται παθολογικά βαθύτερα στο τοίχωμα της μήτρας και χρειάζεται εξειδικευμένο σχεδιασμό του τοκετού.
Πρόωρος τοκετός και πρόωρη ρήξη υμένων
Πρόωρος τοκετός είναι η έναρξη τοκετού πριν από τις 37 εβδομάδες κύησης.
Η πρόωρη ρήξη υμένων αφορά ρήξη του αμνιακού σάκου πριν από την έναρξη του τοκετού, ενώ όταν συμβαίνει πριν τις 37 εβδομάδες ονομάζεται PPROM.
Συσπάσεις
Τακτικές ή επώδυνες συσπάσεις πριν τις 37 εβδομάδες χρειάζονται μαιευτική αξιολόγηση.
Απώλεια υγρών
Αίσθημα συνεχούς διαρροής ή ξαφνικής απώλειας υγρών από τον κόλπο μπορεί να υποδηλώνει ρήξη υμένων.
Ενδοηπατική χολόσταση της κύησης
Η ενδοηπατική χολόσταση της κύησης είναι μία ηπατική διαταραχή που εμφανίζεται συνήθως στο δεύτερο μισό της εγκυμοσύνης.
Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο έντονος κνησμός χωρίς εξάνθημα, ιδιαίτερα στις παλάμες και τα πέλματα.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στις εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας και στα χολικά οξέα.
Παθήσεις του θυρεοειδούς
Οι διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς μπορεί να υπάρχουν πριν από την εγκυμοσύνη ή να αναγνωριστούν κατά τη διάρκειά της.
Υποθυρεοειδισμός
Χρειάζεται κατάλληλη ρύθμιση της θυρεοειδικής λειτουργίας και συνήθως παρακολούθηση της TSH κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Υπερθυρεοειδισμός
Ανάλογα με την αιτία και τη βαρύτητα μπορεί να χρειάζεται στενή συνεργασία μαιευτήρα και ενδοκρινολόγου.
Αναιμία στην εγκυμοσύνη
Η αναιμία είναι συχνή στην εγκυμοσύνη και πολύ συχνά σχετίζεται με έλλειψη σιδήρου.
Η διάγνωση γίνεται με εξετάσεις αίματος και η θεραπεία προσαρμόζεται ανάλογα με την αιτία και τη βαρύτητα.
Συχνά συμπτώματα
Κόπωση, αδυναμία, δύσπνοια στην προσπάθεια, ταχυκαρδία ή ωχρότητα μπορεί να εμφανιστούν σε σημαντικότερη αναιμία.
Λοιμώξεις στην εγκυμοσύνη
Ορισμένες λοιμώξεις μπορούν να έχουν ιδιαίτερη σημασία στην εγκυμοσύνη και χρειάζονται σωστή αξιολόγηση ανάλογα με την ηλικία κύησης και τον μικροοργανισμό.
CMV
Ο κυτταρομεγαλοϊός είναι συχνός και η σημασία μιας λοίμωξης εξαρτάται από το αν είναι πρωτοπαθής και από το στάδιο της εγκυμοσύνης.
Τοξόπλασμα
Η λοίμωξη σχετίζεται κυρίως με κατανάλωση ανεπαρκώς μαγειρεμένου κρέατος ή επαφή με μολυσμένο χώμα.
Ερυθρά
Η πρόληψη βασίζεται στον εμβολιασμό πριν από την εγκυμοσύνη, καθώς το εμβόλιο δεν χορηγείται κατά τη διάρκεια της κύησης.
Ουρολοιμώξεις
Οι ουρολοιμώξεις είναι συχνότερες στην εγκυμοσύνη και η βακτηριουρία μπορεί να χρειάζεται θεραπεία ακόμη και χωρίς συμπτώματα.
Πολύδυμη κύηση
Η δίδυμη ή πολύδυμη εγκυμοσύνη χρειάζεται διαφορετικό πρόγραμμα παρακολούθησης από μία μονήρη κύηση.
Η συχνότητα των επισκέψεων και των υπερηχογραφημάτων εξαρτάται κυρίως από τον τύπο της πολύδυμης κύησης και ιδιαίτερα από τη χοριονικότητα.
Στις δίδυμες κυήσεις είναι σημαντικό να προσδιορίζεται νωρίς αν τα έμβρυα μοιράζονται ή όχι τον ίδιο πλακούντα.
Rhesus αρνητική μητέρα
Όταν η μητέρα είναι Rhesus αρνητική μπορεί να χρειάζεται χορήγηση ανοσοσφαιρίνης anti-D για την πρόληψη ευαισθητοποίησης έναντι Rhesus θετικών ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Η anti-D μπορεί να χορηγηθεί προληπτικά σε συγκεκριμένη ηλικία κύησης και μετά από ορισμένα συμβάντα, όπως αιμορραγία, επεμβατικές εξετάσεις ή τραύμα.
Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό;
Κολπική αιμορραγία
Ιδιαίτερα όταν είναι σημαντική ή συνοδεύεται από πόνο, ζάλη ή αδυναμία.
Έντονος ή επίμονος πόνος
Κοιλιακός ή πυελικός πόνος που είναι έντονος, ξαφνικός ή επιδεινώνεται χρειάζεται αξιολόγηση.
Απώλεια υγρών
Μπορεί να υποδηλώνει ρήξη των υμένων.
Μειωμένες κινήσεις εμβρύου
Σημαντική αλλαγή στις συνηθισμένες κινήσεις του μωρού χρειάζεται μαιευτική εκτίμηση.
Έντονος πονοκέφαλος ή διαταραχές όρασης
Μπορεί να σχετίζονται με προεκλαμψία και χρειάζονται άμεσο έλεγχο.
Δύσπνοια ή πόνος στο στήθος
Νέα ή έντονα συμπτώματα από το αναπνευστικό ή το καρδιαγγειακό χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.
Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Οι παθολογίες της εγκυμοσύνης περιλαμβάνουν ένα μεγάλο φάσμα καταστάσεων, από σχετικά συχνές διαταραχές όπως ο διαβήτης κύησης και η αναιμία έως πιο σημαντικές επιπλοκές όπως η προεκλαμψία, οι παθήσεις του πλακούντα και ο πρόωρος τοκετός. Η τακτική παρακολούθηση και η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων συμβάλλουν ουσιαστικά στην ασφάλεια της μητέρας και του μωρού.