Έντονη Περίοδος – Μηνορραγία
Η έντονη εμμηνορρυσιακή αιμορραγία, γνωστή και ως μηνορραγία, είναι μία από τις συχνότερες διαταραχές της περιόδου. Χαρακτηρίζεται από απώλεια αίματος που επηρεάζει τη σωματική, κοινωνική ή επαγγελματική ζωή της γυναίκας και μπορεί, όταν επιμένει, να οδηγήσει σε έλλειψη σιδήρου και αναιμία.
Τι είναι η έντονη περίοδος;
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ποσότητα αίματος που πρέπει να μετρήσει μία γυναίκα για να θεωρηθεί ότι έχει έντονη περίοδο.
Στην πράξη, μεγαλύτερη σημασία έχει το κατά πόσο η αιμορραγία επηρεάζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Εάν η περίοδος σας αναγκάζει να αλλάζετε συνεχώς προστασία, περιορίζει τις δραστηριότητές σας, προκαλεί διαρροές ή σας δημιουργεί σημαντική κόπωση, αξίζει να διερευνηθεί.
Πώς καταλαβαίνω ότι η περίοδός μου είναι υπερβολικά έντονη;
Συχνές αλλαγές προστασίας
Ανάγκη αλλαγής σερβιέτας ή ταμπόν πολύ συχνότερα από το συνηθισμένο ή χρήση διπλής προστασίας.
Αιμορραγία τη νύχτα
Ανάγκη να σηκώνεστε κατά τη διάρκεια της νύχτας για αλλαγή προστασίας.
Θρόμβοι αίματος
Η επανειλημμένη αποβολή μεγάλων θρόμβων μπορεί να συνοδεύει μία βαριά περίοδο.
Παρατεταμένη αιμορραγία
Η περίοδος διαρκεί περισσότερες ημέρες από το συνηθισμένο ή παρατείνεται σημαντικά.
Διαρροές
Η αιμορραγία μπορεί να περνά μέσα από τα ρούχα ή τα σεντόνια παρά τη χρήση κατάλληλης προστασίας.
Περιορισμός δραστηριοτήτων
Αποφυγή εργασίας, άσκησης, εξόδων ή ταξιδιών λόγω της περιόδου.
Πού μπορεί να οφείλεται;
Η έντονη περίοδος μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες. Σε αρκετές γυναίκες μπορεί να συνυπάρχουν περισσότεροι από ένας παράγοντες.
Ινομυώματα
Ιδιαίτερα τα ινομυώματα που παραμορφώνουν ή προβάλλουν προς την ενδομητρική κοιλότητα μπορεί να προκαλούν σημαντική αιμορραγία.
Αδενομύωση
Μπορεί να προκαλεί έντονη και συχνά ιδιαίτερα επώδυνη περίοδο.
Πολύποδες ενδομητρίου
Μπορεί να προκαλούν αυξημένη αιμορραγία ή spotting μεταξύ των περιόδων.
Διαταραχές ωορρηξίας
Ακανόνιστη ή απούσα ωορρηξία μπορεί να οδηγήσει σε ασταθή ανάπτυξη του ενδομητρίου και έντονη αιμορραγία.
Παθήσεις ενδομητρίου
Υπερπλασία και, πολύ σπανιότερα, κακοήθεια του ενδομητρίου μπορεί να εκδηλωθούν με παθολογική αιμορραγία.
Διαταραχές πήξης
Ορισμένες κληρονομικές ή επίκτητες διαταραχές της πήξης μπορεί να προκαλούν πολύ έντονη περίοδο.
Πώς ταξινομούνται οι αιτίες;
Στην ιατρική χρησιμοποιείται συχνά το σύστημα PALM–COEIN για την ταξινόμηση των αιτιών της παθολογικής αιμορραγίας της μήτρας.
PALM
Polyp – Πολύποδας
Adenomyosis – Αδενομύωση
Leiomyoma – Ινομύωμα
Malignancy / Hyperplasia – Κακοήθεια ή υπερπλασία
COEIN
Coagulopathy – Διαταραχή πήξης
Ovulatory dysfunction – Διαταραχή ωορρηξίας
Endometrial – Ενδομητρική αιτία
Iatrogenic – Ιατρογενής αιτία
Not otherwise classified – Άλλη αιτία
Μπορεί να προκαλέσει αναιμία;
Ναι. Η επαναλαμβανόμενη απώλεια αίματος μπορεί να εξαντλήσει σταδιακά τα αποθέματα σιδήρου και να προκαλέσει σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία.
Κόπωση
Επίμονη κούραση ή μειωμένη αντοχή μπορεί να είναι από τα πρώτα συμπτώματα.
Δύσπνοια
Μπορεί να εμφανίζεται ιδιαίτερα κατά την άσκηση ή το ανέβασμα σκάλας.
Ταχυκαρδία
Σε σημαντικότερη αναιμία μπορεί να υπάρχει αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδία.
Ζάλη
Ζάλη, αδυναμία ή κεφαλαλγίες μπορεί επίσης να σχετίζονται με αναιμία.
Σε γυναίκες με χρόνια έντονη περίοδο μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση των αποθεμάτων σιδήρου, ανάλογα με την κλινική εικόνα.
Έχει σημασία η ηλικία;
Ναι. Οι πιθανές αιτίες και ο τρόπος διερεύνησης αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία και το στάδιο ζωής.
Νεότερες γυναίκες
Οι διαταραχές ωορρηξίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαταραχές πήξης αποτελούν σημαντικές πιθανές αιτίες.
Αναπαραγωγική ηλικία
Ινομυώματα, πολύποδες, αδενομύωση και διαταραχές ωορρηξίας είναι συχνές αιτίες.
Περιεμμηνόπαυση
Οι ορμονικές μεταβολές μπορεί να προκαλούν ακανόνιστη και έντονη αιμορραγία, αλλά χρειάζεται επίσης αξιολόγηση του ενδομητρίου όταν ενδείκνυται.
Πώς γίνεται η διερεύνηση;
Η διερεύνηση εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία, τη διάρκεια των συμπτωμάτων, το ιστορικό και τη βαρύτητα της αιμορραγίας.
Ιστορικό
Αξιολογούνται η διάρκεια και η ποσότητα της αιμορραγίας, η κανονικότητα του κύκλου, ο πόνος και άλλα συνοδά συμπτώματα.
Γυναικολογική εξέταση
Μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση της μήτρας, του τραχήλου και άλλων πιθανών αιτιών.
Εξετάσεις αίματος
Συνήθως αξιολογείται η αιμοσφαιρίνη και, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Επιτρέπει την αξιολόγηση της μήτρας, του ενδομητρίου, των ινομυωμάτων, της αδενομύωσης και των ωοθηκών.
Τι μπορεί να δείξει το υπερηχογράφημα;
Ινομυώματα
Καθορίζονται ο αριθμός, το μέγεθος και η θέση τους σε σχέση με την ενδομητρική κοιλότητα.
Αδενομύωση
Μπορεί να υπάρχουν χαρακτηριστικά υπερηχογραφικά ευρήματα στο μυομήτριο.
Ενδομήτριο
Αξιολογούνται το πάχος και η μορφολογία του σε σχέση με την ηλικία και τη φάση του κύκλου.
Πολύποδες
Μπορεί να υπάρχει υποψία εστιακής βλάβης μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα.
Πότε μπορεί να χρειαστεί υστεροσκόπηση;
Η υστεροσκόπηση επιτρέπει την άμεση εξέταση του εσωτερικού της μήτρας και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για διάγνωση όσο και για θεραπεία.
Μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει υποψία για:
Πολύποδα ενδομητρίου
Ο πολύποδας μπορεί να αφαιρεθεί υπό άμεση όραση και να σταλεί για ιστολογική εξέταση.
Υποβλεννογόνιο ινομύωμα
Σε κατάλληλες περιπτώσεις μπορεί να αφαιρεθεί υστεροσκοπικά.
Εστιακή αλλοίωση ενδομητρίου
Η άμεση όραση επιτρέπει στοχευμένη βιοψία όταν χρειάζεται.
Πότε χρειάζεται βιοψία ενδομητρίου;
Δεν χρειάζεται κάθε γυναίκα με έντονη περίοδο βιοψία ενδομητρίου.
Η απόφαση βασίζεται στην ηλικία, το πρότυπο αιμορραγίας, τους παράγοντες κινδύνου και τα υπερηχογραφικά ευρήματα.
Ωστόσο, σε επιλεγμένες γυναίκες είναι σημαντικό να αποκλειστεί υπερπλασία ή άλλη παθολογία του ενδομητρίου.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με την αιτία της αιμορραγίας, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, την ηλικία και το αν η γυναίκα επιθυμεί εγκυμοσύνη ή αντισύλληψη.
Τρανεξαμικό οξύ
Μη ορμονική θεραπεία που μπορεί να μειώσει σημαντικά την απώλεια αίματος και λαμβάνεται τις ημέρες της έντονης αιμορραγίας όταν είναι κατάλληλη για τη συγκεκριμένη γυναίκα.
Αντιφλεγμονώδη
Ορισμένα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη μπορούν να μειώσουν τόσο την αιμορραγία όσο και τον πόνο της περιόδου σε κατάλληλες γυναίκες.
Ορμονική θεραπεία
Αντισυλληπτικά ή άλλες ορμονικές θεραπείες μπορούν να ρυθμίσουν τον κύκλο και να μειώσουν την αιμορραγία.
Ορμονικό σπιράλ
Το ενδομήτριο σύστημα λεβονοργεστρέλης αποτελεί μία από τις αποτελεσματικότερες συντηρητικές θεραπείες για πολλές γυναίκες με έντονη περίοδο.
Χρειάζεται θεραπεία με σίδηρο;
Εάν υπάρχει σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία, μπορεί να χρειάζεται παράλληλη θεραπεία με σίδηρο.
Ωστόσο, η αποκατάσταση του σιδήρου δεν αντικαθιστά τη διερεύνηση και την αντιμετώπιση της αιτίας της συνεχιζόμενης αιμορραγίας.
Πότε μπορεί να χρειαστεί επέμβαση;
Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι απαραίτητη για όλες τις γυναίκες.
Μπορεί να εξεταστεί όταν υπάρχει συγκεκριμένη ανατομική αιτία ή όταν η φαρμακευτική θεραπεία δεν προσφέρει ικανοποιητικό αποτέλεσμα.
Υστεροσκοπική πολυπεκτομή
Για αφαίρεση ενδομητρικού πολύποδα.
Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή
Για κατάλληλα υποβλεννογόνια ινομυώματα.
Κατάλυση ενδομητρίου
Μπορεί να αποτελεί επιλογή σε επιλεγμένες γυναίκες που δεν επιθυμούν μελλοντική εγκυμοσύνη.
Υστερεκτομή
Αποτελεί οριστική θεραπεία, αλλά είναι μεγαλύτερη επέμβαση και επιλέγεται όταν υπάρχουν κατάλληλες ενδείξεις και αφού συζητηθούν οι εναλλακτικές.
Τι γίνεται αν θέλω εγκυμοσύνη;
Η επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη είναι βασικός παράγοντας στην επιλογή θεραπείας.
Ορισμένες θεραπείες είναι αντισυλληπτικές όσο χρησιμοποιούνται, ενώ άλλες επεμβάσεις, όπως η κατάλυση ενδομητρίου ή η υστερεκτομή, δεν είναι κατάλληλες όταν υπάρχει επιθυμία για μελλοντική κύηση.
Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι η καλύτερη για όλες.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση;
Πολύ έντονη αιμορραγία
Ιδιαίτερα όταν η προστασία γεμίζει επανειλημμένα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
Ζάλη ή λιποθυμική τάση
Μπορεί να υποδηλώνουν σημαντική απώλεια αίματος ή αναιμία.
Δύσπνοια ή ταχυκαρδία
Χρειάζονται αξιολόγηση όταν συνοδεύουν σημαντική αιμορραγία.
Πιθανή εγκυμοσύνη
Έντονη αιμορραγία ή αιμορραγία με σημαντικό πυελικό πόνο σε πιθανή εγκυμοσύνη χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
Η έντονη περίοδος είναι συχνό πρόβλημα και δεν πρέπει να θεωρείται κάτι που μία γυναίκα είναι υποχρεωμένη απλώς να υπομένει. Μπορεί να σχετίζεται με ινομυώματα, αδενομύωση, πολύποδες, διαταραχές ωορρηξίας ή άλλες αιτίες και μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη σιδήρου και αναιμία. Με τη σωστή διάγνωση υπάρχουν πολλές αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές, από μη ορμονικά και ορμονικά φάρμακα έως υστεροσκοπικές και άλλες επεμβατικές θεραπείες.