Πρόπτωση Μήτρας & Κόλπου
Η πρόπτωση μήτρας και κόλπου συμβαίνει όταν οι μύες και οι σύνδεσμοι που στηρίζουν τα όργανα της πυέλου εξασθενούν, με αποτέλεσμα η μήτρα, η ουροδόχος κύστη, το ορθό ή τα κολπικά τοιχώματα να μετακινούνται προς τα κάτω. Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους, πίεση χαμηλά, αίσθηση ότι «κάτι κατεβαίνει» από τον κόλπο, δυσκολία στην ούρηση ή την αφόδευση και ενόχληση στη σεξουαλική επαφή. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον βαθμό της πρόπτωσης, τα συμπτώματα και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.
Τι είναι η πρόπτωση πυελικών οργάνων;
Η πρόπτωση πυελικών οργάνων συμβαίνει όταν οι δομές που στηρίζουν τη μήτρα, την ουροδόχο κύστη, το ορθό και τα κολπικά τοιχώματα εξασθενούν.
Έτσι ένα ή περισσότερα όργανα μπορεί να μετακινηθούν προς τον κόλπο ή, σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, να προβάλλουν έξω από αυτόν.
Μπορεί να αφορά το πρόσθιο τοίχωμα του κόλπου, το οπίσθιο τοίχωμα, την κορυφή του κόλπου ή συνδυασμό αυτών.
Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι πρόπτωσης;
Πρόπτωση μήτρας
Η μήτρα κατέρχεται προς τον κόλπο και σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να προβάλλει έξω από την είσοδο.
Κυστεοκήλη
Το πρόσθιο τοίχωμα του κόλπου υποχωρεί και η ουροδόχος κύστη προβάλλει προς τον κόλπο.
Ορθοκήλη
Το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου υποχωρεί και το ορθό προβάλλει προς τον κόλπο.
Πρόπτωση κορυφής κόλπου
Μπορεί να εμφανιστεί μετά από υστερεκτομή όταν η κορυφή του κόλπου χάνει μέρος της στήριξής της.
Γιατί εμφανίζεται;
Η πρόπτωση είναι συνήθως αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων που επιβαρύνουν το πυελικό έδαφος με την πάροδο του χρόνου.
Κολπικός τοκετός
Μπορεί να επηρεάσει τους μυς, τους συνδέσμους και τα νεύρα που στηρίζουν τα πυελικά όργανα.
Εμμηνόπαυση
Οι αλλαγές στους ιστούς μετά τη μείωση των οιστρογόνων μπορούν να επηρεάσουν τη στήριξη.
Χρόνια δυσκοιλιότητα
Η επαναλαμβανόμενη έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση επιβαρύνει το πυελικό έδαφος.
Χρόνιος βήχας
Η συχνή αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης μπορεί να συμβάλλει στην πρόπτωση.
Παχυσαρκία
Η αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση επιβαρύνει τους υποστηρικτικούς ιστούς.
Προηγούμενο χειρουργείο πυέλου
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσει την ανατομική στήριξη.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλεί;
Αίσθημα βάρους
Συχνά περιγράφεται ως βάρος ή πίεση χαμηλά στην πύελο.
«Κάτι κατεβαίνει»
Μπορεί να υπάρχει αίσθηση ή ορατή προβολή ιστού από τον κόλπο.
Ενόχληση στην ορθοστασία
Τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινώνονται μετά από πολλές ώρες όρθιας στάσης.
Δυσκολία στην ούρηση
Μπορεί να υπάρχει αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει καλά.
Δυσκολία στην αφόδευση
Ιδιαίτερα σε ορθοκήλη μπορεί να υπάρχει αίσθημα ατελούς κένωσης.
Πόνος ή δυσφορία στην επαφή
Η αλλαγή της ανατομίας μπορεί να επηρεάζει τη σεξουαλική λειτουργία.
Μπορεί να υπάρχει πρόπτωση χωρίς συμπτώματα;
Ναι.
Ήπια πρόπτωση μπορεί να εντοπιστεί κατά τη γυναικολογική εξέταση χωρίς η γυναίκα να έχει καμία ιδιαίτερη ενόχληση.
Πώς μπορεί να επηρεάζει την ούρηση;
Ακράτεια από προσπάθεια
Μπορεί να συνυπάρχει απώλεια ούρων με βήχα, φτέρνισμα ή άσκηση.
Συχνουρία
Μπορεί να υπάρχει ανάγκη για συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα.
Επιτακτικότητα
Ξαφνική έντονη ανάγκη για ούρηση μπορεί να συνυπάρχει.
Ατελής κένωση
Σε σημαντική πρόπτωση η ουροδόχος κύστη μπορεί να μην αδειάζει πλήρως.
Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
Η παραμονή υπολειπόμενων ούρων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σε ορισμένες γυναίκες.
Πώς μπορεί να επηρεάζει το έντερο;
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει ορθοκήλη, μπορεί να εμφανίζονται προβλήματα στην αφόδευση.
Αίσθημα ατελούς κένωσης
Η γυναίκα μπορεί να αισθάνεται ότι το έντερο δεν αδειάζει πλήρως.
Δυσκοιλιότητα
Μπορεί να συνυπάρχει ή να επιδεινώνει την πρόπτωση.
Ανάγκη υποστήριξης
Ορισμένες γυναίκες πιέζουν το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου ή το περίνεο για να διευκολύνουν την αφόδευση.
Μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή;
Ναι, αλλά όχι σε όλες τις γυναίκες.
Μπορεί να υπάρχει αίσθημα πίεσης, δυσφορία, αλλαγή στην αίσθηση ή φόβος ότι η πρόπτωση θα επιδεινωθεί.
Η αντιμετώπιση όμως πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τη σεξουαλική λειτουργία της γυναίκας.
Υπάρχουν διαφορετικοί βαθμοί πρόπτωσης;
Ναι.
Η πρόπτωση μπορεί να είναι από πολύ ήπια μέχρι πλήρη προβολή ενός οργάνου έξω από τον κόλπο.
Ήπια πρόπτωση
Το όργανο παραμένει σχετικά ψηλά μέσα στον κόλπο.
Μέτρια πρόπτωση
Η προβολή πλησιάζει την είσοδο του κόλπου.
Προχωρημένη πρόπτωση
Η πρόπτωση φτάνει ή προβάλλει πέρα από την είσοδο του κόλπου.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται κυρίως με γυναικολογική εξέταση.
Ιστορικό
Αξιολογούνται βάρος, πίεση, ουρολογικά και εντερικά συμπτώματα και η επίδραση στην καθημερινότητα.
Εξέταση με κολποδιαστολέα
Επιτρέπει την αξιολόγηση του πρόσθιου και οπίσθιου κολπικού τοιχώματος και του τραχήλου.
Εξέταση με πίεση
Μπορεί να ζητηθεί από τη γυναίκα να πιέσει ώστε να φανεί η πραγματική έκταση της πρόπτωσης.
Έλεγχος πυελικού εδάφους
Αξιολογούνται δύναμη και λειτουργία των μυών.
Χρειάζεται υπερηχογράφημα;
Όχι πάντα για τη διάγνωση της ίδιας της πρόπτωσης.
Το διακολπικό υπερηχογράφημα μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί για αξιολόγηση της μήτρας και των ωοθηκών ή όταν υπάρχουν άλλα γυναικολογικά συμπτώματα.
Χρειάζεται ουροδυναμικός έλεγχος;
Όχι σε όλες τις γυναίκες.
Μπορεί να χρειάζεται όταν συνυπάρχει σημαντική ακράτεια, δυσκολία κένωσης ή όταν σχεδιάζεται συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση.
Χρειάζεται πάντα θεραπεία;
Όχι.
Μία ήπια πρόπτωση χωρίς σημαντικά συμπτώματα μπορεί απλώς να παρακολουθείται.
Βοηθούν οι ασκήσεις πυελικού εδάφους;
Ναι, ιδιαίτερα σε ήπια και μέτρια πρόπτωση.
Η σωστή εκγύμναση μπορεί να βελτιώσει τη στήριξη και να μειώσει το αίσθημα βάρους ή πίεσης.
Τι προσφέρει η φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους;
Σωστή ενεργοποίηση μυών
Πολλές γυναίκες δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν και να ενεργοποιήσουν σωστά το πυελικό έδαφος.
Εκπαίδευση στην πίεση
Μαθαίνεται καλύτερος έλεγχος κατά τον βήχα, την άρση βάρους και άλλες δραστηριότητες.
Αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας
Μπορούν να δοθούν τεχνικές για ασφαλέστερη και ευκολότερη αφόδευση.
Τι είναι το κολπικό πεσσό;
Ο πεσσός είναι μία ειδική συσκευή από μαλακό υλικό που τοποθετείται μέσα στον κόλπο για να υποστηρίζει τα πυελικά όργανα.
Χωρίς χειρουργείο
Μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα χωρίς επέμβαση.
Διαφορετικά μεγέθη
Η σωστή εφαρμογή απαιτεί επιλογή κατάλληλου μεγέθους και τύπου.
Μπορεί να χρησιμοποιείται μακροχρόνια
Με σωστή φροντίδα και παρακολούθηση μπορεί να αποτελεί μακροχρόνια λύση.
Χρειάζεται παρακολούθηση όταν χρησιμοποιείται πεσσός;
Ναι.
Χρειάζεται περιοδικός έλεγχος για να αξιολογείται ο κολπικός βλεννογόνος και η σωστή εφαρμογή του.
Σε ορισμένες γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, μπορεί να χρησιμοποιείται παράλληλα τοπικό οιστρογόνο όταν υπάρχει ένδειξη.
Τι αλλαγές μπορεί να βοηθήσουν;
Αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας
Μειώνει τη χρόνια έντονη πίεση στο πυελικό έδαφος.
Ρύθμιση βάρους
Μπορεί να μειώσει την επιβάρυνση της πυέλου.
Αντιμετώπιση χρόνιου βήχα
Μειώνει την επαναλαμβανόμενη αύξηση ενδοκοιλιακής πίεσης.
Σωστή τεχνική άρσης βάρους
Μπορεί να περιορίσει την επιβάρυνση του πυελικού εδάφους.
Μπορώ να γυμνάζομαι;
Ναι.
Η φυσική δραστηριότητα γενικά είναι ωφέλιμη και δεν χρειάζεται να διακόπτεται επειδή υπάρχει πρόπτωση.
Αν συγκεκριμένες ασκήσεις με άλματα, έντονη πίεση ή μεγάλα βάρη προκαλούν σημαντικά συμπτώματα, μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή του προγράμματος.
Πότε χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση;
Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να συζητηθεί όταν η πρόπτωση προκαλεί σημαντικά συμπτώματα και οι συντηρητικές επιλογές δεν προσφέρουν ικανοποιητική βελτίωση ή δεν είναι επιθυμητές.
Τι είδους επεμβάσεις υπάρχουν;
Η επιλογή εξαρτάται από το ποιο τμήμα έχει υποστεί πρόπτωση και από το αν διατηρείται η μήτρα.
Αποκατάσταση πρόσθιου τοιχώματος
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει σημαντική πρόσθια πρόπτωση / κυστεοκήλη.
Αποκατάσταση οπίσθιου τοιχώματος
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συμπτωματική ορθοκήλη.
Ανάρτηση μήτρας
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις η μήτρα μπορεί να διατηρηθεί και να υποστηριχθεί χειρουργικά.
Υστερεκτομή με αποκατάσταση
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει υστερεκτομή μαζί με αποκατάσταση της στήριξης.
Ανάρτηση κορυφής κόλπου
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει πρόπτωση της κορυφής, ιδιαίτερα μετά από υστερεκτομή.
Πρέπει πάντα να αφαιρεθεί η μήτρα;
Όχι.
Υπάρχουν χειρουργικές τεχνικές που μπορούν να διατηρήσουν τη μήτρα σε κατάλληλες γυναίκες.
Η επιλογή εξαρτάται από την ανατομία, την ηλικία, το ιστορικό, τις προτιμήσεις και την κατάλληλη χειρουργική τεχνική.
Τι γίνεται αν θέλω μελλοντική εγκυμοσύνη;
Σε γυναίκες που επιθυμούν μελλοντική εγκυμοσύνη, η αντιμετώπιση σχεδιάζεται πιο συντηρητικά.
Η οριστική χειρουργική αποκατάσταση συχνά αναβάλλεται μέχρι την ολοκλήρωση της τεκνοποίησης, όταν αυτό είναι κλινικά εφικτό.
Είναι συχνότερη μετά την εμμηνόπαυση;
Ναι.
Η ηλικία, οι προηγούμενοι τοκετοί και οι αλλαγές στους υποστηρικτικούς ιστούς κάνουν την πρόπτωση συχνότερη μετά την εμμηνόπαυση.
Παράλληλα μπορεί να συνυπάρχει ξηρότητα ή ατροφία του κόλπου, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται πεσσός.
Τι είναι η πλήρης πρόπτωση;
Σε προχωρημένες περιπτώσεις η μήτρα ή τα κολπικά τοιχώματα μπορεί να προβάλλουν σημαντικά έξω από τον κόλπο.
Μπορεί να προκαλούνται τριβή, ξηρότητα, μικρές πληγές ή αιμορραγία στην εκτεθειμένη επιφάνεια.
Πότε χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση;
Αδυναμία ούρησης
Σημαντική κατακράτηση ούρων χρειάζεται άμεση εκτίμηση.
Έντονη αιμορραγία
Δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην τριβή της πρόπτωσης.
Έντονος πόνος
Δεν αποτελεί τυπικό χαρακτηριστικό μιας απλής χρόνιας πρόπτωσης και χρειάζεται διερεύνηση.
Πληγή που δεν επουλώνεται
Η εκτεθειμένη περιοχή χρειάζεται εξέταση.
Συχνές παρανοήσεις
«Θα πέσει τελείως η μήτρα»
Η πορεία διαφέρει σημαντικά και δεν εξελίσσεται κάθε ήπια πρόπτωση σε πλήρη πρόπτωση.
«Πρέπει να χειρουργηθώ αμέσως»
Πολλές γυναίκες μπορούν να αντιμετωπιστούν με παρακολούθηση, φυσικοθεραπεία ή πεσσό.
«Δεν μπορώ να έχω επαφές»
Η σεξουαλική επαφή συνήθως είναι ασφαλής και προσαρμόζεται ανάλογα με τα συμπτώματα.
«Η υστερεκτομή είναι η μόνη λύση»
Υπάρχουν πολλές διαφορετικές συντηρητικές και χειρουργικές επιλογές.
Πότε χρειάζεται ουρογυναικολογικός έλεγχος;
Αίσθημα ότι «κάτι κατεβαίνει»
Είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα.
Βάρος ή πίεση χαμηλά
Ιδιαίτερα όταν επιδεινώνεται με την ορθοστασία.
Δυσκολία στην ούρηση
Μπορεί να σχετίζεται με κυστεοκήλη ή σημαντική πρόπτωση.
Δυσκολία στην αφόδευση
Μπορεί να υπάρχει ορθοκήλη.
Ακράτεια ούρων
Χρειάζεται να αξιολογηθεί παράλληλα με την πρόπτωση.
Ορατή προβολή από τον κόλπο
Η εξέταση καθορίζει ποιο όργανο συμμετέχει και τον βαθμό της πρόπτωσης.
Η πρόπτωση μήτρας και κόλπου συμβαίνει όταν οι δομές του πυελικού εδάφους δεν στηρίζουν επαρκώς τη μήτρα, την ουροδόχο κύστη, το ορθό ή τα κολπικά τοιχώματα. Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους, προβολή από τον κόλπο, προβλήματα ούρησης ή αφόδευσης και δυσφορία στη σεξουαλική επαφή. Δεν χρειάζεται κάθε πρόπτωση χειρουργείο. Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν ασκήσεις και φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους, κολπικό πεσσό και, όταν τα συμπτώματα είναι σημαντικά, διαφορετικές χειρουργικές τεχνικές. Η κατάλληλη αντιμετώπιση επιλέγεται με βάση τα συμπτώματα, τον τύπο της πρόπτωσης και τις προτιμήσεις της γυναίκας.