CIN – Προκαρκινικές Αλλοιώσεις Τραχήλου
Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου της μήτρας, γνωστές ως CIN (Cervical Intraepithelial Neoplasia), είναι μεταβολές στα κύτταρα της επιφάνειας του τραχήλου που σχετίζονται συνήθως με επίμονη λοίμωξη από HPV υψηλού κινδύνου. Δεν είναι καρκίνος, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί με την πάροδο του χρόνου να εξελιχθούν σε καρκίνο εάν δεν παρακολουθηθούν ή δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα.
Τι είναι το CIN;
Ο όρος CIN – Cervical Intraepithelial Neoplasia περιγράφει προκαρκινικές μεταβολές των κυττάρων που καλύπτουν τον τράχηλο της μήτρας.
Οι αλλοιώσεις περιορίζονται αρχικά στην επιφάνεια του τραχήλου και δεν έχουν διηθήσει βαθύτερους ιστούς.
Πρόκειται για προκαρκινική κατάσταση που μπορεί να υποχωρήσει, να παραμείνει σταθερή ή σε ορισμένες περιπτώσεις να εξελιχθεί με τον χρόνο.
Τι σχέση έχει με τον HPV;
Η μεγάλη πλειονότητα των CIN σχετίζεται με επίμονη λοίμωξη από HPV υψηλού κινδύνου.
Ο HPV είναι πολύ συχνός ιός και οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν αυτόματα από το ανοσοποιητικό μέσα σε 1–2 χρόνια.
Ποιοι βαθμοί CIN υπάρχουν;
CIN 1
Ήπια αλλοίωση που αφορά περίπου το κατώτερο ένα τρίτο του επιθηλίου. Συχνά υποχωρεί αυτόματα, ιδιαίτερα σε νεότερες γυναίκες.
CIN 2
Μέτριου βαθμού αλλοίωση που αφορά μεγαλύτερο τμήμα του επιθηλίου. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό, την επιθυμία εγκυμοσύνης και τα υπόλοιπα ευρήματα.
CIN 3
Υψηλού βαθμού αλλοίωση που αφορά το μεγαλύτερο μέρος ή όλο το πάχος του επιθηλίου, χωρίς ακόμη να υπάρχει διήθηση.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ CIN και LSIL / HSIL;
Οι όροι χρησιμοποιούνται σε διαφορετικά είδη εξετάσεων.
LSIL / HSIL
Χρησιμοποιούνται κυρίως στην κυτταρολογική εξέταση, δηλαδή στο Pap test.
CIN
Χρησιμοποιείται κυρίως στην ιστολογική διάγνωση μετά από βιοψία τραχήλου.
Προκαλεί συμπτώματα;
Συνήθως όχι.
Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου συχνά δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανιχνεύονται μέσω προληπτικού ελέγχου.
Πώς εντοπίζονται οι προκαρκινικές αλλοιώσεις;
HPV test
Ανιχνεύει την παρουσία τύπων HPV υψηλού κινδύνου.
Pap test
Εξετάζει τα κύτταρα του τραχήλου για πιθανές αλλοιώσεις.
Κολποσκόπηση
Επιτρέπει λεπτομερή εξέταση του τραχήλου με μεγέθυνση.
Βιοψία τραχήλου
Δίνει την οριστική ιστολογική διάγνωση όταν υπάρχει ύποπτη περιοχή.
Τι είναι η κολποσκόπηση;
Η κολποσκόπηση είναι εξέταση του τραχήλου με ειδικό μικροσκόπιο μεγέθυνσης.
Κατά την εξέταση χρησιμοποιούνται ειδικά διαλύματα που βοηθούν να αναδειχθούν περιοχές με πιθανές κυτταρικές αλλοιώσεις.
Μεγέθυνση τραχήλου
Επιτρέπει λεπτομερή αξιολόγηση της ζώνης μετάπτωσης.
Στοχευμένη βιοψία
Εάν υπάρχει ύποπτη περιοχή, μπορεί να ληφθεί μικρό δείγμα για ιστολογική εξέταση.
Γιατί χρειάζεται βιοψία;
Το αποτέλεσμα του Pap test ή του HPV test δεν μπορεί από μόνο του να καθορίσει με απόλυτη ακρίβεια τον βαθμό μιας αλλοίωσης.
Η ιστολογική εξέταση της βιοψίας μπορεί να καθορίσει αν υπάρχει CIN και ποιος είναι ο βαθμός του.
Τι γίνεται με CIN 1;
Το CIN 1 θεωρείται χαμηλού βαθμού αλλοίωση και συνήθως σχετίζεται με ενεργή HPV λοίμωξη.
Σε πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες, υποχωρεί αυτόματα χωρίς θεραπεία.
Τι γίνεται με CIN 2;
Το CIN 2 είναι αλλοίωση υψηλότερου κινδύνου από το CIN 1, αλλά η αντιμετώπιση δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες.
Παρακολούθηση σε επιλεγμένες γυναίκες
Σε νεότερες γυναίκες ή όταν υπάρχει σημαντική επιθυμία διατήρησης γονιμότητας, μπορεί σε κατάλληλες περιπτώσεις να επιλεγεί στενή παρακολούθηση.
Θεραπεία
Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί εκτομή της ζώνης μετάπτωσης με LLETZ / LEEP ή άλλη κατάλληλη μέθοδο.
Τι γίνεται με CIN 3;
Το CIN 3 θεωρείται υψηλού βαθμού προκαρκινική αλλοίωση και συνήθως απαιτεί θεραπεία.
Η συχνότερη θεραπεία είναι η αφαίρεση της παθολογικής περιοχής ώστε να προληφθεί η πιθανή εξέλιξη σε διηθητικό καρκίνο.
Είναι όμως αλλοίωση με σημαντικό κίνδυνο εξέλιξης και για αυτό χρειάζεται θεραπεία.
Τι είναι το LLETZ / LEEP;
Το LLETZ / LEEP είναι μία μικρή επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται η περιοχή του τραχήλου που περιέχει την αλλοίωση με λεπτό ηλεκτροχειρουργικό βρόχο.
Αφαίρεση της αλλοίωσης
Η παθολογική ζώνη αφαιρείται και αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση.
Διάγνωση και θεραπεία
Το δείγμα επιτρέπει ταυτόχρονα να εκτιμηθεί πλήρως ο βαθμός της αλλοίωσης και αν έχει αφαιρεθεί στα όρια.
Τι είναι η κωνοειδής εκτομή;
Η κωνοειδής εκτομή είναι αφαίρεση κωνικού τμήματος του τραχήλου και χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Μπορεί να γίνει όταν χρειάζεται βαθύτερη ή περισσότερο ελεγχόμενη εκτομή, ανάλογα με τη θέση της αλλοίωσης και τα προηγούμενα αποτελέσματα.
Τι σημαίνουν τα όρια εκτομής;
Μετά από LLETZ ή κωνοειδή εκτομή, ο παθολογοανατόμος εξετάζει αν η αλλοίωση φτάνει μέχρι τα όρια του αφαιρεθέντος ιστού.
Ελεύθερα όρια
Δεν φαίνεται αλλοίωση στο άκρο του αφαιρεθέντος δείγματος.
Θετικά όρια
Η αλλοίωση φτάνει σε κάποιο όριο του δείγματος και μπορεί να χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση ή περαιτέρω αντιμετώπιση.
Η απόφαση εξαρτάται και από το HPV follow-up, την ηλικία και τα υπόλοιπα ευρήματα.
Χρειάζεται παρακολούθηση μετά τη θεραπεία;
Ναι.
Η θεραπεία αφαιρεί την αλλοίωση, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο HPV έχει εξαφανιστεί.
Η παρακολούθηση συνήθως περιλαμβάνει HPV-based testing και, όπου ενδείκνυται, κυτταρολογικό έλεγχο.
Μπορεί να ξαναεμφανιστεί;
Ναι, αν και μετά από επιτυχή θεραπεία ο κίνδυνος είναι συνήθως χαμηλός.
Η επίμονη HPV λοίμωξη αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για υποτροπή.
Μπορεί ο HPV να εξαφανιστεί;
Ναι.
Στις περισσότερες γυναίκες το ανοσοποιητικό σύστημα καταστέλλει ή καθαρίζει τη λοίμωξη με τον χρόνο.
Χρειάζεται θεραπεία και ο σύντροφος;
Συνήθως όχι.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για ασυμπτωματικό HPV στον άνδρα σύντροφο και δεν χρειάζεται θεραπεία μόνο επειδή η γυναίκα έχει CIN.
Εάν υπάρχουν ορατές βλάβες όπως κονδυλώματα, αυτές αξιολογούνται ξεχωριστά.
Πρέπει να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή;
Η παρουσία HPV ή CIN δεν σημαίνει ότι πρέπει να διακοπεί η σεξουαλική ζωή.
Μετά από βιοψία ή θεραπεία του τραχήλου μπορεί να συστηθεί προσωρινή αποχή μέχρι να ολοκληρωθεί η επούλωση.
Προστατεύει το προφυλακτικό από τον HPV;
Το προφυλακτικό μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης, αλλά δεν προσφέρει απόλυτη προστασία επειδή ο HPV μεταδίδεται και με επαφή δέρμα με δέρμα σε περιοχές που δεν καλύπτονται.
Η χρήση του μπορεί επίσης να μειώσει την έκθεση σε άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
Έχει νόημα το εμβόλιο HPV αν έχει ήδη βρεθεί CIN;
Το εμβόλιο δεν θεραπεύει μία υπάρχουσα HPV λοίμωξη ή μία ήδη υπάρχουσα αλλοίωση.
Μπορεί όμως να προστατεύσει από άλλους τύπους HPV που περιλαμβάνονται στο εμβόλιο και σε κατάλληλες γυναίκες μπορεί να συζητηθεί ακόμη και μετά από θεραπεία CIN.
Τι ρόλο παίζει το κάπνισμα;
Το κάπνισμα σχετίζεται με μειωμένη τοπική ανοσολογική άμυνα στον τράχηλο και μεγαλύτερη πιθανότητα επιμονής HPV και CIN.
Τι γίνεται αν υπάρχει CIN στην εγκυμοσύνη;
Η εγκυμοσύνη αλλάζει τον τρόπο παρακολούθησης αλλά όχι τη βασική αρχή της διάγνωσης.
Η κολποσκόπηση μπορεί να πραγματοποιηθεί όταν υπάρχει ένδειξη, ενώ οι περισσότερες προκαρκινικές αλλοιώσεις δεν χρειάζονται θεραπεία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Η οριστική θεραπεία CIN συνήθως αναβάλλεται για μετά τον τοκετό, εκτός αν υπάρχει υποψία καρκίνου.
Επηρεάζει τη γονιμότητα;
Το ίδιο το CIN συνήθως δεν επηρεάζει τη δυνατότητα σύλληψης.
Οι περισσότερες γυναίκες μετά από LLETZ ή κωνοειδή εκτομή μπορούν να μείνουν έγκυες φυσιολογικά.
Μπορεί το LLETZ να επηρεάσει μελλοντική εγκυμοσύνη;
Μία μικρή εκτομή συνήθως έχει μικρή επίδραση στη μελλοντική εγκυμοσύνη.
Ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού μπορεί να αυξηθεί όταν έχει αφαιρεθεί μεγαλύτερο βάθος τραχηλικού ιστού ή έχουν πραγματοποιηθεί επανειλημμένες εκτομές.
Χρειάζεται υστερεκτομή για CIN;
Συνήθως όχι.
Οι περισσότερες αλλοιώσεις αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με συντηρητική εκτομή του τραχήλου.
Υστερεκτομή μπορεί να εξεταστεί μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, ανάλογα με την υποτροπή, την ηλικία, την ολοκλήρωση τεκνοποίησης και άλλες γυναικολογικές ενδείξεις.
Πόσο γρήγορα μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο;
Η εξέλιξη από προκαρκινική αλλοίωση σε διηθητικό καρκίνο συνήθως χρειάζεται χρόνια και δεν συμβαίνει σε όλες τις γυναίκες.
Οι χαμηλού βαθμού αλλοιώσεις έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποχωρήσουν, ενώ οι υψηλού βαθμού αλλοιώσεις έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο επιμονής και εξέλιξης.
Μπορεί να εμφανιστεί μετά την εμμηνόπαυση;
Ναι.
Η HPV λοίμωξη και οι προκαρκινικές αλλοιώσεις δεν αφορούν μόνο νεότερες γυναίκες.
Μετά την εμμηνόπαυση η ζώνη μετάπτωσης μπορεί να βρίσκεται βαθύτερα μέσα στον αυχενικό σωλήνα, γεγονός που μπορεί να κάνει την κολποσκοπική αξιολόγηση πιο απαιτητική.
Πότε χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση;
Θετικό HPV υψηλού κινδύνου
Η ανάγκη κολποσκόπησης εξαρτάται από τον συγκεκριμένο τύπο HPV και τα προηγούμενα αποτελέσματα.
Παθολογικό Pap test
Αποτελέσματα όπως HSIL ή άλλες σημαντικές κυτταρολογικές αλλοιώσεις χρειάζονται κατάλληλη διερεύνηση.
Επίμονη HPV λοίμωξη
Η επιμονή τύπου υψηλού κινδύνου αυξάνει την ανάγκη στενότερης παρακολούθησης.
Αιμορραγία μετά την επαφή
Δεν σημαίνει απαραίτητα CIN, αλλά επίμονη επαφική αιμορραγία χρειάζεται αξιολόγηση του τραχήλου.
Το CIN είναι προκαρκινική αλλοίωση των κυττάρων του τραχήλου και συνδέεται συνήθως με επίμονη λοίμωξη από HPV υψηλού κινδύνου. CIN δεν σημαίνει καρκίνος. Το CIN 1 συχνά υποχωρεί και παρακολουθείται, ενώ τα CIN 2 και ιδιαίτερα CIN 3 χρειάζονται πιο προσεκτική αξιολόγηση και συχνά θεραπεία. Η διάγνωση γίνεται με κολποσκόπηση και βιοψία, ενώ η θεραπεία υψηλού βαθμού αλλοιώσεων γίνεται συνήθως με LLETZ / LEEP ή κωνοειδή εκτομή. Με σωστό προληπτικό έλεγχο και παρακολούθηση, οι προκαρκινικές αλλοιώσεις μπορούν να εντοπιστούν και να θεραπευτούν πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.