Υποβλεννογόνια Ινομυώματα
Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι της μήτρας που αναπτύσσονται προς την ενδομητρική κοιλότητα. Ακόμη και όταν είναι σχετικά μικρά, μπορεί να προκαλέσουν έντονη περίοδο, αναιμία ή προβλήματα γονιμότητας, επειδή παραμορφώνουν την κοιλότητα της μήτρας. Όταν χρειάζεται θεραπεία, σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να αφαιρεθούν υστεροσκοπικά, χωρίς τομές στην κοιλιά.
Τι είναι τα υποβλεννογόνια ινομυώματα;
Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι που προέρχονται από το μυϊκό τοίχωμα της μήτρας.
Ανάλογα με τη θέση τους μπορεί να αναπτύσσονται προς την εξωτερική επιφάνεια της μήτρας, μέσα στο μυομήτριο ή προς την ενδομητρική κοιλότητα.
Τα ινομυώματα που προβάλλουν προς το εσωτερικό της μήτρας ονομάζονται υποβλεννογόνια ινομυώματα.
Ένα σχετικά μικρό υποβλεννογόνιο ινομύωμα μπορεί να προκαλεί περισσότερη αιμορραγία ή να επηρεάζει περισσότερο τη γονιμότητα από ένα πολύ μεγαλύτερο ινομύωμα που βρίσκεται στην εξωτερική επιφάνεια της μήτρας.
Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι;
Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα ταξινομούνται ανάλογα με το πόσο μεγάλο μέρος τους βρίσκεται μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα και πόσο εκτείνεται μέσα στο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας.
FIGO τύπου 0
Το ινομύωμα βρίσκεται ολόκληρο μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα και συνδέεται με το τοίχωμα συνήθως μέσω ενός μίσχου.
FIGO τύπου 1
Το μεγαλύτερο μέρος του ινομυώματος βρίσκεται μέσα στην κοιλότητα, ενώ λιγότερο από το 50% εκτείνεται μέσα στο μυομήτριο.
FIGO τύπου 2
Το ινομύωμα προβάλλει στην ενδομητρική κοιλότητα, αλλά περισσότερο από το 50% του βρίσκεται μέσα στο μυομήτριο.
Όσο μεγαλύτερο τμήμα του ινομυώματος βρίσκεται μέσα στο μυομήτριο, τόσο πιο απαιτητική μπορεί να είναι η πλήρης αφαίρεσή του.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν;
Έντονη περίοδος
Η αυξημένη εμμηνορρυσιακή αιμορραγία είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα.
Παρατεταμένη περίοδος
Η αιμορραγία μπορεί να διαρκεί περισσότερες ημέρες από το συνηθισμένο.
Αιμορραγία μεταξύ περιόδων
Μπορεί να εμφανιστεί spotting ή ακανόνιστη ενδιάμεση αιμορραγία.
Αναιμία
Η χρόνια απώλεια αίματος μπορεί να προκαλέσει έλλειψη σιδήρου, κόπωση και σιδηροπενική αναιμία.
Υπογονιμότητα
Η παραμόρφωση της ενδομητρικής κοιλότητας μπορεί σε ορισμένες γυναίκες να επηρεάσει την εμφύτευση.
Καθόλου συμπτώματα
Ορισμένα μικρά ινομυώματα ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διάρκεια υπερηχογραφικού ή υστεροσκοπικού ελέγχου.
Γιατί προκαλούν έντονη περίοδο;
Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα παραμορφώνουν την ενδομητρική κοιλότητα και επηρεάζουν την επιφάνεια από την οποία προέρχεται η εμμηνορρυσιακή αιμορραγία.
Για αυτό ακόμη και ένα όχι ιδιαίτερα μεγάλο ινομύωμα μπορεί να προκαλέσει σημαντική μηνορραγία.
Όταν η απώλεια αίματος είναι σημαντική, χρειάζεται έλεγχος γενικής αίματος και αποθηκών σιδήρου και κατάλληλη αντιμετώπιση της αιτίας.
Μπορούν να επηρεάσουν τη γονιμότητα;
Ναι. Από όλους τους τύπους ινομυωμάτων, τα υποβλεννογόνια έχουν την πιο σαφή συσχέτιση με προβλήματα γονιμότητας όταν παραμορφώνουν την ενδομητρική κοιλότητα.
Εμφύτευση
Η παρουσία του ινομυώματος μπορεί να μειώνει τη διαθέσιμη φυσιολογική ενδομητρική επιφάνεια για εμφύτευση.
Παραμόρφωση της κοιλότητας
Η φυσιολογική ανατομία της ενδομητρικής κοιλότητας μπορεί να αλλάζει σημαντικά.
Αποβολές
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ινομυώματα που παραμορφώνουν την κοιλότητα μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο απώλειας κύησης.
Τι γίνεται πριν από IVF ή εμβρυομεταφορά;
Όταν ένα υποβλεννογόνιο ινομύωμα παραμορφώνει σημαντικά την ενδομητρική κοιλότητα, μπορεί να εξεταστεί η αφαίρεσή του πριν από θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Η απόφαση εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση του ινομυώματος, την ηλικία, το αναπαραγωγικό ιστορικό και τους υπόλοιπους παράγοντες υπογονιμότητας.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διερεύνηση ξεκινά συνήθως με διακολπικό υπερηχογράφημα.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Μπορεί να προσδιορίσει το μέγεθος, τη θέση και τη σχέση του ινομυώματος με την ενδομητρική κοιλότητα.
3D υπερηχογράφημα
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις βοηθά στην καλύτερη απεικόνιση της κοιλότητας και της ενδομυϊκής έκτασης του ινομυώματος.
Υδροϋπερηχογράφημα
Η έγχυση μικρής ποσότητας υγρού μέσα στην κοιλότητα μπορεί να κάνει πιο σαφή τη σχέση του ινομυώματος με το ενδομήτριο.
Υστεροσκόπηση
Επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του ινομυώματος μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα.
Τι προσφέρει η υστεροσκόπηση;
Με την υστεροσκόπηση εισάγεται ένα λεπτό οπτικό σύστημα μέσω του τραχήλου, χωρίς τομές, και εξετάζεται άμεσα η κοιλότητα της μήτρας.
Μπορούμε έτσι να αξιολογήσουμε:
Το μέγεθος
Αξιολογείται το τμήμα του ινομυώματος που προβάλλει μέσα στην κοιλότητα.
Τη βάση του
Φαίνεται εάν είναι μισχωτό ή έχει ευρεία βάση στο μυομήτριο.
Την υπόλοιπη κοιλότητα
Μπορούν να αναγνωριστούν ταυτόχρονα πολύποδες ή άλλες ενδομητρικές αλλοιώσεις.
Χρειάζεται να αφαιρούνται όλα;
Όχι.
Ένα μικρό ασυμπτωματικό υποβλεννογόνιο ινομύωμα δεν χρειάζεται απαραίτητα άμεση επέμβαση.
Η απόφαση εξαρτάται από:
Τα συμπτώματα
Έντονη αιμορραγία, πόνος ή αναιμία μπορεί να αποτελούν λόγους θεραπείας.
Το μέγεθος και τη θέση
Η έκταση μέσα στην κοιλότητα και το μυομήτριο επηρεάζει την απόφαση.
Τη γονιμότητα
Η επιθυμία εγκυμοσύνης αποτελεί σημαντικό παράγοντα στον θεραπευτικό σχεδιασμό.
Την ηλικία
Η ηλικία και η εμμηνοπαυσιακή κατάσταση επηρεάζουν τόσο τη διερεύνηση όσο και τη θεραπεία.
Πώς αντιμετωπίζονται;
Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τα συμπτώματα, το μέγεθος, τη θέση του ινομυώματος και την επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη.
Παρακολούθηση
Μικρά ινομυώματα χωρίς σημαντικά συμπτώματα μπορεί να χρειάζονται μόνο παρακολούθηση.
Φαρμακευτική αντιμετώπιση
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί θεραπεία για τον έλεγχο της αιμορραγίας ή τη διόρθωση της αναιμίας.
Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή
Όταν χρειάζεται αφαίρεση, τα κατάλληλα υποβλεννογόνια ινομυώματα μπορούν συνήθως να αφαιρεθούν υστεροσκοπικά μέσω του τραχήλου.
Τι είναι η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή;
Η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή είναι η αφαίρεση ενός υποβλεννογόνιου ινομυώματος μέσω του φυσικού ανοίγματος του τραχήλου, χωρίς τομές στο κοιλιακό τοίχωμα.
Το ινομύωμα αφαιρείται υπό άμεση όραση με ειδικά υστεροσκοπικά εργαλεία.
Πώς γίνεται η επέμβαση;
Το υστεροσκόπιο εισέρχεται μέσω του κόλπου και του τραχήλου στην κοιλότητα της μήτρας.
Ανάλογα με το μέγεθος και τη μορφολογία του ινομυώματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν διαφορετικές υστεροσκοπικές τεχνικές.
Ρεζεκτοσκόπηση
Το ινομύωμα μπορεί να αφαιρεθεί σταδιακά με ειδικό ηλεκτροχειρουργικό εργαλείο υπό άμεση όραση.
Υστεροσκοπικός morcellator
Σε κατάλληλες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδικό σύστημα μηχανικής αφαίρεσης του ενδοκοιλοτικού τμήματος.
Μηχανικά εργαλεία
Ορισμένα μικρά ή μισχωτά ινομυώματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με ειδικά υστεροσκοπικά εργαλεία.
Αφαιρείται πάντα σε μία επέμβαση;
Όχι πάντα.
Ένα μικρό FIGO 0 ή 1 ινομύωμα μπορεί συχνά να αφαιρεθεί πλήρως σε μία επέμβαση.
Σε μεγαλύτερα ή βαθύτερα FIGO 2 ινομυώματα μπορεί να είναι ασφαλέστερο να πραγματοποιηθεί η θεραπεία σε δύο στάδια.
Σε ορισμένα βαθιά υποβλεννογόνια ινομυώματα αποτελεί συνειδητή επιλογή για μεγαλύτερη ασφάλεια και καλύτερη προστασία του μυομητρίου.
Τι να περιμένω μετά την υστεροσκοπική αφαίρεση;
Η ανάρρωση είναι συνήθως σχετικά γρήγορη.
Μικρή αιμορραγία
Ελαφρά αιμορραγία ή καφέ εκκρίσεις είναι συχνές για λίγες ημέρες.
Ήπιες κράμπες
Μπορεί να υπάρχει πόνος παρόμοιος με πόνο περιόδου.
Επιστροφή στις δραστηριότητες
Οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν σχετικά σύντομα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Υπάρχουν κίνδυνοι από την επέμβαση;
Η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή είναι καθιερωμένη επέμβαση, αλλά όπως κάθε χειρουργική πράξη έχει πιθανούς κινδύνους.
Αιμορραγία
Μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια ή μετά την επέμβαση.
Διάτρηση μήτρας
Είναι ασυνήθης επιπλοκή αλλά μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Λοίμωξη
Ο κίνδυνος είναι γενικά χαμηλός.
Ενδομητρικές συμφύσεις
Ουλώδης ιστός μπορεί να δημιουργηθεί μέσα στην κοιλότητα, ιδιαίτερα μετά από εκτεταμένες επεμβάσεις.
Υπερφόρτωση υγρών
Κατά την επεμβατική υστεροσκόπηση απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση των υγρών που χρησιμοποιούνται για τη διάταση της μήτρας.
Πότε μπορεί να γίνει προσπάθεια για εγκυμοσύνη;
Ο χρόνος αναμονής εξαρτάται από το μέγεθος και το βάθος του ινομυώματος, την έκταση της επέμβασης και την εικόνα της ενδομητρικής κοιλότητας μετά τη θεραπεία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί επανέλεγχος της κοιλότητας πριν από προσπάθεια εγκυμοσύνης ή εμβρυομεταφορά.
Μπορεί να ξαναεμφανιστεί;
Το ινομύωμα που έχει αφαιρεθεί δεν «ξαναμεγαλώνει» εφόσον έχει αφαιρεθεί πλήρως.
Ωστόσο, μία γυναίκα που έχει προδιάθεση για ινομυώματα μπορεί στο μέλλον να αναπτύξει νέα ινομυώματα σε διαφορετικό σημείο της μήτρας.
Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα είναι καρκίνος;
Όχι. Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι της μήτρας.
Η αξιολόγηση όμως πρέπει πάντα να λαμβάνει υπόψη την ηλικία, τα συμπτώματα, την ταχύτητα μεταβολής ενός μορφώματος και την εμμηνοπαυσιακή κατάσταση.
Τι γίνεται μετά την εμμηνόπαυση;
Τα ινομυώματα συνήθως μειώνονται μετά την εμμηνόπαυση λόγω της πτώσης των οιστρογόνων.
Η εμφάνιση αιμορραγίας μετά την εμμηνόπαυση δεν πρέπει όμως να αποδίδεται αυτόματα σε ένα γνωστό ινομύωμα.
Πότε χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση;
Έντονη περίοδος
Ιδιαίτερα όταν επηρεάζει την καθημερινότητα ή προκαλεί αναιμία.
Αιμορραγία μεταξύ περιόδων
Η ενδιάμεση αιμορραγία χρειάζεται διερεύνηση της αιτίας.
Σιδηροπενική αναιμία
Η χρόνια απώλεια αίματος μπορεί να μειώσει σημαντικά τις αποθήκες σιδήρου.
Υπογονιμότητα
Ιδιαίτερα όταν το ινομύωμα παραμορφώνει την ενδομητρική κοιλότητα.
Επαναλαμβανόμενες αποβολές
Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος της ανατομίας της ενδομητρικής κοιλότητας.
Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι που προβάλλουν μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα. Επειδή βρίσκονται ακριβώς κάτω από το ενδομήτριο, μπορεί ακόμη και σε σχετικά μικρό μέγεθος να προκαλέσουν έντονη περίοδο, αναιμία ή προβλήματα γονιμότητας. Η διάγνωση γίνεται κυρίως με διακολπικό υπερηχογράφημα και, όταν χρειάζεται, υδροϋπερηχογράφημα ή υστεροσκόπηση. Όταν υπάρχει ένδειξη αφαίρεσης, η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή επιτρέπει σε πολλές περιπτώσεις την αφαίρεση του ινομυώματος μέσω του τραχήλου, χωρίς τομές στην κοιλιά και με διατήρηση της μήτρας.