Κυστεοκήλη
Η κυστεοκήλη είναι μία μορφή πρόπτωσης του πυελικού εδάφους κατά την οποία η ουροδόχος κύστη προβάλλει προς το πρόσθιο τοίχωμα του κόλπου. Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους ή πίεσης, προβολή μέσα στον κόλπο, δυσκολία στην ούρηση, αίσθημα ατελούς κένωσης ή και υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις. Η αντιμετώπιση εξαρτάται κυρίως από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και όχι μόνο από τον βαθμό της πρόπτωσης.
Τι είναι η κυστεοκήλη;
Η κυστεοκήλη εμφανίζεται όταν οι ιστοί που στηρίζουν την ουροδόχο κύστη και το πρόσθιο κολπικό τοίχωμα εξασθενήσουν.
Η κύστη τότε μπορεί να κατέβει προς τον κόλπο και να δημιουργήσει μία προβολή στο πρόσθιο κολπικό τοίχωμα.
Δεν σημαίνει ότι η κύστη «βγαίνει έξω» από το σώμα, αλλά ότι χάνει μέρος της φυσιολογικής της στήριξης.
Γιατί δημιουργείται;
Κολπικοί τοκετοί
Η διάταση του πυελικού εδάφους κατά τον τοκετό μπορεί να επηρεάσει τους συνδέσμους και τις περιτονίες που στηρίζουν την κύστη.
Πολλοί τοκετοί
Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόπτωσης.
Ηλικία και εμμηνόπαυση
Με την πάροδο του χρόνου οι ιστοί του πυελικού εδάφους μπορεί να εξασθενούν.
Χρόνια δυσκοιλιότητα
Η έντονη και επαναλαμβανόμενη προσπάθεια αυξάνει την πίεση στο πυελικό έδαφος.
Χρόνιος βήχας
Ο συνεχής βήχας επιβαρύνει τους υποστηρικτικούς ιστούς.
Αυξημένο σωματικό βάρος
Η χρόνια αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση ή επιδείνωση της πρόπτωσης.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Αίσθημα βάρους
Μπορεί να υπάρχει πίεση ή βάρος χαμηλά στον κόλπο, ιδιαίτερα προς το τέλος της ημέρας.
Προβολή στον κόλπο
Ορισμένες γυναίκες μπορεί να αισθάνονται ή να βλέπουν μία διόγκωση στο πρόσθιο κολπικό τοίχωμα.
Ατελής κένωση κύστης
Μπορεί να υπάρχει αίσθημα ότι παραμένουν ούρα μετά την ούρηση.
Δυσκολία στην ούρηση
Η ροή μπορεί να γίνεται πιο αδύναμη ή να χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να αδειάσει η κύστη.
Συχνοουρία ή επιτακτικότητα
Μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα υπερδραστήριας κύστης.
Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
Η ατελής κένωση μπορεί σε ορισμένες γυναίκες να συμβάλλει σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.
Μπορεί να υπάρχει χωρίς συμπτώματα;
Ναι.
Μικρές κυστεοκήλες είναι συχνές και μπορεί να εντοπίζονται τυχαία κατά τη γυναικολογική εξέταση χωρίς να προκαλούν κανένα ουσιαστικό πρόβλημα.
Η κλινική σημασία εξαρτάται κυρίως από τα συμπτώματα και την επίδραση στην ποιότητα ζωής.
Πώς μπορεί να επηρεάσει την ούρηση;
Η αλλαγή της θέσης της κύστης και της ουρήθρας μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αδειάζει η ουροδόχος κύστη.
Αδύναμη ροή
Μπορεί να υπάρχει πιο αργή ή διακοπτόμενη ούρηση.
Ανάγκη για δεύτερη ούρηση
Ορισμένες γυναίκες ουρούν ξανά λίγο μετά την πρώτη προσπάθεια για να αισθανθούν ότι άδειασε η κύστη.
Ανάγκη αλλαγής θέσης
Μπορεί να χρειάζεται αλλαγή στάσης ή ήπια πίεση στην περιοχή για καλύτερη κένωση.
Υπόλειμμα ούρων
Σε πιο σημαντική πρόπτωση μπορεί να παραμένει μεγαλύτερη ποσότητα ούρων μετά την ούρηση.
Η κυστεοκήλη προκαλεί πάντα ακράτεια;
Όχι.
Μπορεί να συνυπάρχει ακράτεια από προσπάθεια, επιτακτική ακράτεια ή και καθόλου ακράτεια.
Για αυτό πρέπει να αξιολογούνται ξεχωριστά πριν από οποιαδήποτε θεραπεία.
Μπορεί η πρόπτωση να «κρύβει» ακράτεια από προσπάθεια;
Ναι.
Σε ορισμένες γυναίκες μία σημαντική κυστεοκήλη μπορεί να αλλάζει τη θέση της ουρήθρας και να μειώνει προσωρινά τη διαρροή.
Μετά τη διόρθωση της πρόπτωσης μπορεί τότε να εμφανιστεί ακράτεια από προσπάθεια που πριν δεν ήταν εμφανής.
Μπορεί να προκαλεί ουρολοιμώξεις;
Η κυστεοκήλη δεν προκαλεί από μόνη της απαραίτητα ουρολοίμωξη.
Εάν όμως η κύστη δεν αδειάζει καλά και παραμένει σημαντικό υπόλειμμα ούρων, μπορεί να αυξηθεί η πιθανότητα υποτροπιαζουσών λοιμώξεων.
Σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενα επεισόδια χρειάζεται επιβεβαίωση με καλλιέργεια ούρων και αξιολόγηση της κένωσης της κύστης.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται κυρίως με το ιστορικό και τη γυναικολογική εξέταση.
Ιστορικό
Αξιολογούνται το αίσθημα πρόπτωσης, τα ουρολογικά συμπτώματα, η ακράτεια και η επίδραση στην καθημερινότητα.
Γυναικολογική εξέταση
Ελέγχεται το πρόσθιο κολπικό τοίχωμα και η συνολική στήριξη των πυελικών οργάνων.
Εξέταση με προσπάθεια
Η γυναίκα μπορεί να κληθεί να βήξει ή να πιέσει ώστε να φανεί ο πραγματικός βαθμός της πρόπτωσης.
Έλεγχος πυελικού εδάφους
Αξιολογείται η δύναμη και η λειτουργία των μυών της πυέλου.
Υπάρχουν διαφορετικοί βαθμοί πρόπτωσης;
Ναι. Η πρόπτωση μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή πιο προχωρημένη, ανάλογα με το πόσο χαμηλά κατεβαίνει το κολπικό τοίχωμα.
Στην εξειδικευμένη ουρογυναικολογική αξιολόγηση μπορεί να χρησιμοποιείται τυποποιημένο σύστημα μέτρησης, όπως το POP-Q.
Η θεραπευτική απόφαση βασίζεται στην πραγματική ενόχληση της γυναίκας και όχι μόνο στην ανατομική μέτρηση.
Τι είναι το υπόλειμμα ούρων;
Είναι η ποσότητα ούρων που παραμένει μέσα στην ουροδόχο κύστη μετά την ολοκλήρωση της ούρησης.
Μπορεί να μετρηθεί εύκολα με υπερηχογράφημα της κύστης ή άλλη κατάλληλη μέθοδο.
Χρειάζεται ουροδυναμικός έλεγχος;
Όχι σε κάθε γυναίκα με κυστεοκήλη.
Μπορεί να είναι χρήσιμος σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν σημαντική ακράτεια, δυσκολία στην κένωση ή ασαφής ουρολογική συμπτωματολογία.
Χρειάζεται κάθε κυστεοκήλη θεραπεία;
Όχι.
Χωρίς συμπτώματα
Μπορεί να αρκεί απλή παρακολούθηση.
Ήπια συμπτώματα
Συνήθως ξεκινάμε με συντηρητική αντιμετώπιση.
Σημαντική ενόχληση
Όταν η πρόπτωση επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα, μπορεί να χρειαστεί πιο ενεργή θεραπεία.
Βοηθούν οι ασκήσεις πυελικού εδάφους;
Ναι, ιδιαίτερα σε ήπια και μέτρια πρόπτωση.
Η σωστή εκγύμναση μπορεί να βελτιώσει τη μυϊκή υποστήριξη και να μειώσει το αίσθημα βάρους ή πίεσης.
Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους;
Σωστή ενεργοποίηση
Πολλές γυναίκες δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τους σωστούς μύες χωρίς καθοδήγηση.
Ενδυνάμωση
Βελτιώνεται η στήριξη του πυελικού εδάφους κατά την καθημερινή δραστηριότητα.
Διαχείριση πίεσης
Η σωστή αναπνοή και τεχνική βοηθούν στη μείωση της υπερβολικής πίεσης προς τα κάτω κατά την άσκηση ή την άρση βάρους.
Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει;
Αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας
Μειώνει τη χρόνια έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση.
Ρύθμιση βάρους
Όταν υπάρχει αυξημένο βάρος, η μείωσή του μπορεί να περιορίσει την επιβάρυνση του πυελικού εδάφους.
Αντιμετώπιση χρόνιου βήχα
Μειώνει τη συνεχή αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης.
Σωστή τεχνική άρσης
Η αναπνοή και η ενεργοποίηση του κορμού μπορούν να μειώσουν την πίεση προς τα πυελικά όργανα.
Τι είναι ο κολπικός πεσσός;
Ο κολπικός πεσσός είναι μία ειδική συσκευή που τοποθετείται μέσα στον κόλπο και βοηθά να υποστηρίζονται τα πυελικά όργανα.
Χωρίς χειρουργείο
Προσφέρει μη χειρουργική αντιμετώπιση της πρόπτωσης.
Μακροχρόνια χρήση
Μπορεί να χρησιμοποιείται για μεγάλο χρονικό διάστημα με σωστή παρακολούθηση.
Προσωρινή χρήση
Μπορεί να αποτελεί επιλογή μέχρι να προγραμματιστεί χειρουργική θεραπεία ή σε συγκεκριμένες περιόδους δραστηριότητας.
Διαφορετικά μεγέθη
Η σωστή εφαρμογή είναι σημαντική ώστε να είναι άνετος και αποτελεσματικός.
Τι γίνεται μετά την εμμηνόπαυση;
Η πρόπτωση γίνεται συχνότερη με την ηλικία και μπορεί να συνυπάρχει με ουρογεννητικό σύνδρομο εμμηνόπαυσης.
Όταν υπάρχουν κολπική ξηρότητα, ερεθισμός ή ατροφία, μπορεί σε κατάλληλες γυναίκες να εξεταστεί τοπική κολπική οιστρογονική θεραπεία.
Η θεραπεία αυτή δεν διορθώνει την ίδια την κυστεοκήλη, αλλά μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα των κολπικών ιστών και την άνεση, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται πεσσός.
Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο;
Χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να συζητηθεί όταν η πρόπτωση προκαλεί σημαντικά συμπτώματα και η συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει ικανοποιητική βελτίωση.
Σημαντικό αίσθημα πρόπτωσης
Η προβολή επηρεάζει την καθημερινότητα ή τη φυσική δραστηριότητα.
Δυσκολία στην ούρηση
Η σημαντική ατελής κένωση μπορεί να αποτελέσει λόγο χειρουργικής αντιμετώπισης.
Αποτυχία συντηρητικής θεραπείας
Ασκήσεις, φυσικοθεραπεία ή πεσσός δεν προσφέρουν ικανοποιητικό έλεγχο.
Προσωπική επιλογή
Η επιθυμία και οι προτεραιότητες της γυναίκας αποτελούν σημαντικό μέρος της απόφασης.
Τι είναι η πρόσθια κολπορραφία;
Η πρόσθια κολπορραφία είναι μία συχνή χειρουργική τεχνική αποκατάστασης της κυστεοκήλης.
Μέσω του κόλπου ενισχύονται οι υποστηρικτικοί ιστοί κάτω από την ουροδόχο κύστη ώστε να αποκατασταθεί καλύτερα η στήριξη του πρόσθιου κολπικού τοιχώματος.
Γιατί είναι σημαντική και η στήριξη της κορυφής του κόλπου;
Η κυστεοκήλη μπορεί να συνυπάρχει με κάθοδο της μήτρας ή της κορυφής του κόλπου.
Σε αρκετές γυναίκες η σωστή αποκατάσταση του πρόσθιου τοιχώματος εξαρτάται και από την επαρκή στήριξη του ανώτερου τμήματος του κόλπου.
Χρειάζεται πλέγμα για την αποκατάσταση;
Όχι απαραίτητα.
Η κλασική πρόσθια κολπορραφία μπορεί να πραγματοποιηθεί με τους ίδιους τους ιστούς της γυναίκας.
Η χρήση οποιουδήποτε συνθετικού υλικού εξαρτάται από τη συγκεκριμένη επέμβαση, την ανατομία, προηγούμενες αποκαταστάσεις και τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες.
Υπάρχουν κίνδυνοι από την επέμβαση;
Αιμορραγία
Συνήθως είναι μικρή, αλλά όπως σε κάθε επέμβαση μπορεί να υπάρξει μεγαλύτερη αιμορραγία.
Λοίμωξη
Ο κίνδυνος είναι συνήθως χαμηλός.
Δυσκολία στην ούρηση
Μπορεί να υπάρχει προσωρινή δυσκολία κένωσης της κύστης μετά την επέμβαση.
Υποτροπή
Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εμφανιστεί ξανά κάποιος βαθμός πρόπτωσης.
Ακράτεια
Μπορεί να εμφανιστεί ή να γίνει περισσότερο εμφανής ακράτεια από προσπάθεια μετά τη διόρθωση της πρόπτωσης.
Τι γίνεται αν επιθυμώ μελλοντική εγκυμοσύνη;
Όταν υπάρχει σχεδιασμός για νέα εγκυμοσύνη, συνήθως προτιμάται συντηρητική θεραπεία όταν αυτό είναι δυνατό.
Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός μπορεί να επηρεάσουν ξανά την αποκατάσταση του πυελικού εδάφους.
Η απόφαση για χειρουργική θεραπεία πρέπει επομένως να εξατομικεύεται.
Μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή;
Ναι, σε ορισμένες γυναίκες.
Το αίσθημα προβολής, η ξηρότητα ή η ανησυχία για την πρόπτωση μπορεί να μειώνουν την άνεση και την αυτοπεποίθηση στη σεξουαλική επαφή.
Η θεραπεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τη σεξουαλική λειτουργία, όχι μόνο την ανατομική εικόνα.
Μπορώ να μειώσω τον κίνδυνο επιδείνωσης;
Ασκήσεις πυελικού εδάφους
Βοηθούν στη διατήρηση καλύτερης λειτουργικής στήριξης.
Αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας
Μειώνει την επαναλαμβανόμενη πίεση προς τα κάτω.
Αντιμετώπιση βήχα
Ο χρόνιος βήχας μπορεί να επιδεινώνει σταδιακά την πρόπτωση.
Σωστή διαχείριση άρσης βάρους
Η σωστή τεχνική και αναπνοή μειώνουν την υπερβολική επιβάρυνση του πυελικού εδάφους.
Πότε χρειάζεται ουρογυναικολογική αξιολόγηση;
Αίσθημα προβολής
Όταν αισθάνεστε ή βλέπετε διόγκωση στον κόλπο.
Δυσκολία στην ούρηση
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει αίσθημα ατελούς κένωσης.
Επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις
Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος υπολείμματος ούρων και της λειτουργίας της κύστης.
Ακράτεια
Πρέπει να αξιολογείται παράλληλα, ιδιαίτερα πριν από χειρουργική θεραπεία.
Επηρεασμένη καθημερινότητα
Όταν η πρόπτωση περιορίζει άσκηση, εργασία, σεξουαλική δραστηριότητα ή γενικότερα την ποιότητα ζωής.
Η κυστεοκήλη είναι πρόπτωση της ουροδόχου κύστης προς το πρόσθιο τοίχωμα του κόλπου λόγω εξασθένησης των ιστών του πυελικού εδάφους. Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους ή προβολής, δυσκολία στην ούρηση, ατελή κένωση της κύστης ή ουρολογικά συμπτώματα, ενώ μικρότερες κυστεοκήλες μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικές. Η αρχική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις και φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους, αντιμετώπιση παραγόντων που επιβαρύνουν την πρόπτωση και κολπικό πεσσό. Όταν τα συμπτώματα είναι σημαντικά, μπορεί να συζητηθεί χειρουργική αποκατάσταση, αφού προηγηθεί συνολική αξιολόγηση του πυελικού εδάφους και της λειτουργίας της ουροδόχου κύστης.