Ακανόνιστη Περίοδος
Η ακανόνιστη περίοδος είναι πολύ συχνή και μπορεί να εμφανίζεται ως κύκλοι που έρχονται νωρίτερα ή αργότερα από το αναμενόμενο, περίοδοι που παραλείπονται ή σημαντικές μεταβολές από μήνα σε μήνα. Μερικές φορές αποτελεί φυσιολογική μεταβολή, ενώ σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές ωορρηξίας, ορμονικές μεταβολές ή κάποια γυναικολογική πάθηση.
Πότε θεωρείται ένας κύκλος ακανόνιστος;
Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος δεν χρειάζεται να διαρκεί ακριβώς 28 ημέρες. Στις ενήλικες γυναίκες, ένας κύκλος περίπου 24–38 ημερών μπορεί να βρίσκεται μέσα στα φυσιολογικά όρια.
Ακανόνιστος θεωρείται ο κύκλος όταν υπάρχει σημαντική μεταβολή στη χρονική απόσταση μεταξύ των περιόδων ή όταν οι περίοδοι εμφανίζονται με πολύ διαφορετική συχνότητα από μήνα σε μήνα.
Μεγαλύτερη σημασία έχει μία επίμονη ή σημαντική αλλαγή σε σχέση με το συνηθισμένο μοτίβο της δικής σας περιόδου.
Πώς μπορεί να εμφανίζεται;
Περίοδος που καθυστερεί
Ο κύκλος διαρκεί περισσότερο από το συνηθισμένο και η περίοδος εμφανίζεται αρκετές ημέρες ή εβδομάδες αργότερα.
Περίοδος που έρχεται νωρίτερα
Η αιμορραγία εμφανίζεται σε μικρότερα χρονικά διαστήματα από αυτά που είναι συνηθισμένα για τη γυναίκα.
Παράλειψη περιόδων
Μπορεί να περάσουν ένας ή περισσότεροι μήνες χωρίς να εμφανιστεί περίοδος.
Μεγάλη μεταβλητότητα
Για παράδειγμα, ένας κύκλος μπορεί να διαρκεί 25 ημέρες και ο επόμενος 40 ή περισσότερες.
Πού μπορεί να οφείλεται;
Η ακανόνιστη περίοδος μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες και η σημασία της εξαρτάται από την ηλικία, τα συμπτώματα και το ιστορικό της γυναίκας.
Διαταραχές ωορρηξίας
Όταν η ωορρηξία δεν συμβαίνει τακτικά, η περίοδος μπορεί να εμφανίζεται σε απρόβλεπτα χρονικά διαστήματα.
PCOS
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί συχνή αιτία αραιών ή ακανόνιστων κύκλων.
Θυρεοειδής
Τόσο ο υποθυρεοειδισμός όσο και ο υπερθυρεοειδισμός μπορούν να επηρεάσουν τον εμμηνορρυσιακό κύκλο.
Αυξημένη προλακτίνη
Η υπερπρολακτιναιμία μπορεί να διαταράξει την ωορρηξία και να προκαλέσει αραιή ή απούσα περίοδο.
Στρες
Έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες μπορεί προσωρινά να επηρεάσει την ωορρηξία και τον κύκλο.
Μεταβολές βάρους
Σημαντική απώλεια ή αύξηση βάρους μπορεί να επηρεάσει τους ορμονικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν την περίοδο.
Μπορεί να είναι εγκυμοσύνη;
Ναι. Σε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, μία καθυστέρηση ή απουσία περιόδου μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι εγκυμοσύνης.
Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ακόμη και σε γυναίκες που είχαν ήδη ακανόνιστους κύκλους.
Οι ακανόνιστοι κύκλοι δεν αποτελούν αντισύλληψη και δεν αποκλείουν την ωορρηξία.
Πότε μπορεί να σχετίζεται με PCOS;
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι μία από τις συχνότερες αιτίες ακανόνιστης ωορρηξίας.
Εκτός από ακανόνιστη περίοδο, μπορεί να υπάρχουν:
Ακμή
Επίμονη ή έντονη ακμή μπορεί να σχετίζεται με αυξημένη δράση ανδρογόνων.
Αυξημένη τριχοφυΐα
Τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή το σώμα μπορεί να αποτελεί ένδειξη υπερανδρογονισμού.
Δυσκολία στην ωορρηξία
Η ακανόνιστη ωορρηξία μπορεί να δυσκολεύει τον σωστό προσδιορισμό των γόνιμων ημερών.
Μεταβολικές διαταραχές
Σε ορισμένες γυναίκες συνυπάρχουν αντίσταση στην ινσουλίνη, αυξημένο βάρος ή άλλοι μεταβολικοί παράγοντες.
Η διάγνωση του συνδρόμου βασίζεται στον συνδυασμό συγκεκριμένων κλινικών και εργαστηριακών κριτηρίων και όχι μόνο στην υπερηχογραφική εικόνα των ωοθηκών.
Μπορεί να φταίει το στρες;
Ναι. Το έντονο στρες μπορεί να επηρεάσει τον υποθάλαμο και τους ορμονικούς μηχανισμούς που ελέγχουν την ωορρηξία.
Μία περίοδος αυξημένης ψυχολογικής πίεσης, σημαντική ασθένεια, αλλαγές στον ύπνο ή άλλες έντονες μεταβολές της καθημερινότητας μπορεί να προκαλέσουν προσωρινή καθυστέρηση.
Ωστόσο, όταν η ακανόνιστη περίοδος επιμένει, δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα μόνο στο στρες χωρίς κατάλληλη αξιολόγηση.
Τι σχέση έχουν το βάρος και η άσκηση;
Σημαντική απώλεια βάρους
Η ανεπαρκής ενεργειακή πρόσληψη μπορεί να καταστείλει την ωορρηξία και να προκαλέσει αραιές ή απούσες περιόδους.
Υπερβολική άσκηση
Η πολύ έντονη άσκηση, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με χαμηλή ενεργειακή πρόσληψη, μπορεί να επηρεάσει τον κύκλο.
Αύξηση βάρους
Σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές ωορρηξίας και αντίσταση στην ινσουλίνη.
Έχει σημασία η ηλικία;
Εφηβεία
Τα πρώτα χρόνια μετά την έναρξη της περιόδου οι κύκλοι μπορεί να είναι περισσότερο ακανόνιστοι, καθώς ωριμάζει ο ορμονικός άξονας.
Αναπαραγωγική ηλικία
Μία νέα και επίμονη αλλαγή στον προηγουμένως σταθερό κύκλο χρειάζεται αξιολόγηση.
Περιεμμηνόπαυση
Καθώς πλησιάζει η εμμηνόπαυση, οι ωορρηξίες γίνονται συχνά λιγότερο προβλέψιμες και οι κύκλοι μπορεί να μικραίνουν ή να μεγαλώνουν.
Μπορούν τα φάρμακα ή η αντισύλληψη να επηρεάσουν τον κύκλο;
Ναι. Η ορμονική αντισύλληψη μπορεί να αλλάξει σημαντικά το πρότυπο αιμορραγίας.
Χάπια, ορμονικό σπιράλ, εμφύτευμα και άλλες ορμονικές μέθοδοι μπορεί να προκαλέσουν spotting, αραιότερη αιμορραγία ή ακόμη και απουσία περιόδου.
Ορισμένα άλλα φάρμακα μπορούν επίσης να επηρεάσουν ορμονικούς μηχανισμούς, όπως την προλακτίνη.
Πώς γίνεται η διερεύνηση;
Η διερεύνηση εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό, τη διάρκεια του προβλήματος και τυχόν συνοδά συμπτώματα.
Ιστορικό κύκλου
Καταγράφονται η διάρκεια των κύκλων, οι καθυστερήσεις, η ποσότητα της αιμορραγίας και οι αλλαγές που έχουν εμφανιστεί.
Τεστ εγκυμοσύνης
Γίνεται όταν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης.
Γυναικολογική εξέταση
Μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση άλλων γυναικολογικών αιτιών.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Αξιολογούνται η μήτρα, το ενδομήτριο και η μορφολογία των ωοθηκών.
Ποιες εξετάσεις αίματος μπορεί να χρειαστούν;
Δεν χρειάζονται όλες οι γυναίκες τον ίδιο ορμονικό έλεγχο. Οι εξετάσεις επιλέγονται ανάλογα με το ιστορικό και τα συμπτώματα.
TSH
Χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.
Προλακτίνη
Μπορεί να ελεγχθεί όταν υπάρχουν αραιοί κύκλοι, αμηνόρροια ή άλλα συμβατά συμπτώματα.
Ανδρογόνα
Μπορεί να χρειάζονται όταν υπάρχουν ενδείξεις υπερανδρογονισμού, όπως αυξημένη τριχοφυΐα ή ακμή.
Άλλος ορμονικός έλεγχος
Επιλέγεται εξατομικευμένα ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και την πιθανή διάγνωση.
Τι μπορεί να δείξει το διακολπικό υπερηχογράφημα;
Ωοθήκες
Αξιολογούνται η μορφολογία τους, τα ωοθυλάκια, πιθανές κύστεις και άλλα ευρήματα.
Ενδομήτριο
Το πάχος και η μορφολογία του ερμηνεύονται σε σχέση με την ηλικία και το ιστορικό του κύκλου.
Ινομυώματα
Μπορούν να εντοπιστούν ινομυώματα που ενδέχεται να επηρεάζουν την αιμορραγία.
Πολύποδες
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει υπερηχογραφική υποψία ενδομητρικού πολύποδα.
Επηρεάζει η ακανόνιστη περίοδος τη γονιμότητα;
Μπορεί, αλλά όχι πάντα.
Όταν οι ακανόνιστοι κύκλοι οφείλονται σε ακανόνιστη ωορρηξία, είναι δυσκολότερο να προβλεφθούν οι γόνιμες ημέρες και μπορεί να υπάρχουν λιγότερες ωορρηξίες μέσα στο έτος.
Πολλές γυναίκες με ακανόνιστους κύκλους εξακολουθούν να έχουν ωορρηξία και μπορούν να συλλάβουν φυσιολογικά.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Δεν χρειάζεται κάθε ακανόνιστος κύκλος θεραπεία. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, τα συμπτώματα και τις επιθυμίες της γυναίκας.
Παρακολούθηση
Σε ήπιες ή προσωρινές μεταβολές μπορεί να αρκεί η καταγραφή του κύκλου και η παρακολούθηση.
Αντιμετώπιση της αιτίας
Παθήσεις του θυρεοειδούς, υπερπρολακτιναιμία ή άλλες συγκεκριμένες αιτίες αντιμετωπίζονται ανάλογα.
Ορμονική ρύθμιση
Σε κατάλληλες γυναίκες μπορεί να χρησιμοποιηθεί ορμονική θεραπεία για έλεγχο του κύκλου και της αιμορραγίας.
Αν υπάρχει επιθυμία εγκυμοσύνης
Η διερεύνηση και θεραπεία προσανατολίζονται στην αξιολόγηση της ωορρηξίας και της γονιμότητας.
Πότε χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση;
Η περίοδος έγινε ξαφνικά ακανόνιστη
Ιδιαίτερα όταν προηγουμένως υπήρχε σταθερός κύκλος.
Οι περίοδοι απέχουν πολλούς μήνες
Η παρατεταμένη απουσία ωορρηξίας και περιόδου χρειάζεται αξιολόγηση.
Υπάρχει πολύ έντονη αιμορραγία
Η ποσότητα και η διάρκεια της αιμορραγίας αποτελούν επίσης σημαντικό μέρος της αξιολόγησης.
Υπάρχουν άλλα συμπτώματα
Αυξημένη τριχοφυΐα, έντονη ακμή, γαλακτόρροια, πυελικός πόνος ή σημαντική μεταβολή βάρους μπορεί να βοηθούν στον εντοπισμό της αιτίας.
Υπάρχει επιθυμία εγκυμοσύνης
Οι πολύ ακανόνιστοι κύκλοι μπορεί να υποδηλώνουν διαταραχή ωορρηξίας που χρειάζεται αξιολόγηση.
Υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης
Μία καθυστέρηση πρέπει πρώτα να αξιολογείται ως πιθανή εγκυμοσύνη όταν αυτό είναι δυνατό.
Η ακανόνιστη περίοδος είναι συχνή και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα. Μπορεί να σχετίζεται με διαταραχές ωορρηξίας, PCOS, θυρεοειδή, αυξημένη προλακτίνη, στρες, μεταβολές βάρους, έντονη άσκηση ή την περιεμμηνόπαυση. Όταν η αλλαγή είναι νέα, σημαντική ή επιμένει, η σωστή γυναικολογική αξιολόγηση βοηθά να εντοπιστεί η αιτία και να αποφασιστεί αν χρειάζεται θεραπεία.