Χρόνια Ενδομητρίτιδα
Η χρόνια ενδομητρίτιδα είναι μία επίμονη φλεγμονή του ενδομητρίου, δηλαδή του εσωτερικού στρώματος της μήτρας. Συχνά προκαλεί ήπια ή μη ειδικά συμπτώματα και σε αρκετές γυναίκες μπορεί να μην προκαλεί καθόλου ενοχλήματα. Μπορεί να σχετίζεται με ανώμαλη αιμορραγία, υπογονιμότητα ή αποτυχίες εμφύτευσης και η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην ιστολογική εξέταση του ενδομητρίου.
Τι είναι η χρόνια ενδομητρίτιδα;
Η χρόνια ενδομητρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση του ενδομητρίου.
Χαρακτηρίζεται ιστολογικά κυρίως από την παρουσία πλασματοκυττάρων μέσα στο ενδομητρικό στρώμα.
Συχνά πρόκειται για χαμηλού βαθμού, επίμονη φλεγμονή χωρίς πυρετό ή έντονο πόνο.
Ποια είναι η διαφορά από την οξεία ενδομητρίτιδα;
Οξεία ενδομητρίτιδα
Μπορεί να προκαλεί πυρετό, έντονο πυελικό πόνο, ευαισθησία της μήτρας και δύσοσμες εκκρίσεις, συχνά μετά από τοκετό, αποβολή ή ενδομήτρια επέμβαση.
Χρόνια ενδομητρίτιδα
Συνήθως έχει πιο ήπια ή και καθόλου συμπτώματα και μπορεί να παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Πού μπορεί να οφείλεται;
Η αιτιολογία δεν είναι πάντα σαφής, αλλά μπορεί να σχετίζεται με επίμονη μικροβιακή παρουσία ή προηγούμενες ενδομήτριες καταστάσεις.
Μικροβιακή λοίμωξη
Διάφορα βακτήρια μπορεί να σχετίζονται με χρόνια φλεγμονή του ενδομητρίου.
Προηγούμενη κύηση ή αποβολή
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει ιστορικό πρόσφατης κύησης, αποβολής ή παραμονής ιστού μέσα στην κοιλότητα.
Ενδομήτριες επεμβάσεις
Υστεροσκόπηση, απόξεση ή άλλες επεμβάσεις μπορεί να προηγούνται της εμφάνισης φλεγμονώδους εικόνας.
Ενδομήτρια ξένα σώματα
Σε ορισμένες περιπτώσεις η παρουσία ενδομήτριου σπειράματος ή άλλου ξένου σώματος μπορεί να σχετίζεται με φλεγμονώδη αντίδραση.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Τα συμπτώματα είναι συχνά ήπια και μη ειδικά.
Ακανόνιστη αιμορραγία
Μπορεί να εμφανίζονται spotting ή αιμορραγία μεταξύ των περιόδων.
Έντονη ή παρατεταμένη περίοδος
Σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να αλλάξει το πρότυπο της εμμηνορρυσιακής αιμορραγίας.
Ήπιος πυελικός πόνος
Μπορεί να υπάρχει χρόνιο αίσθημα ενόχλησης ή βάρους χαμηλά στην κοιλιά.
Αυξημένες κολπικές εκκρίσεις
Μπορεί να υπάρχουν εκκρίσεις χωρίς απαραίτητα έντονη δυσοσμία.
Υπογονιμότητα
Η χρόνια φλεγμονή του ενδομητρίου έχει συσχετιστεί σε ορισμένες γυναίκες με μειωμένη πιθανότητα εμφύτευσης.
Καθόλου συμπτώματα
Πολλές γυναίκες είναι εντελώς ασυμπτωματικές και η διάγνωση γίνεται μόνο κατά τη διερεύνηση άλλου προβλήματος.
Μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα;
Υπάρχουν ενδείξεις ότι η χρόνια ενδομητρίτιδα μπορεί σε ορισμένες γυναίκες να επηρεάζει το ενδομητρικό περιβάλλον και την εμφύτευση.
Έχει μελετηθεί ιδιαίτερα σε γυναίκες με:
Υπογονιμότητα
Μπορεί να ανιχνεύεται συχνότερα σε ορισμένες ομάδες γυναικών με ανεξήγητη υπογονιμότητα.
Επαναλαμβανόμενες αποτυχίες εμφύτευσης
Έχει συσχετιστεί με ορισμένες περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης αποτυχίας εμβρυομεταφοράς.
Επαναλαμβανόμενες αποβολές
Έχει επίσης διερευνηθεί ως πιθανός παράγοντας σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενες απώλειες κύησης.
Η σημασία της πρέπει να αξιολογείται μέσα στο συνολικό αναπαραγωγικό ιστορικό.
Φαίνεται στο υπερηχογράφημα;
Συνήθως όχι με βεβαιότητα.
Το διακολπικό υπερηχογράφημα μπορεί να είναι εντελώς φυσιολογικό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν μη ειδικά ευρήματα, όπως:
Ανομοιογενές ενδομήτριο
Μπορεί να υπάρχει ανομοιογένεια χωρίς ειδικό διαγνωστικό χαρακτήρα.
Υγρό στην κοιλότητα
Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει μικρή ποσότητα υγρού.
Άλλες ενδομητρικές αλλοιώσεις
Πολύποδες ή παραμένοντες ιστοί μπορεί να συνυπάρχουν και να χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.
Μπορεί να φανεί στην υστεροσκόπηση;
Η υστεροσκόπηση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να δείξει ευρήματα που δημιουργούν υποψία χρόνιας ενδομητρίτιδας.
Μικροπολύποδες
Πολύ μικρές ενδομητρικές προσεκβολές μπορεί να σχετίζονται με χρόνια φλεγμονή.
Υπεραιμία
Το ενδομήτριο μπορεί να εμφανίζει εστιακές ή διάχυτες περιοχές αυξημένης αγγείωσης.
Οίδημα
Η επιφάνεια του ενδομητρίου μπορεί να φαίνεται οιδηματώδης ή ανομοιογενής.
Πώς γίνεται η οριστική διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην ιστολογική εξέταση δείγματος ενδομητρίου.
Το σημαντικότερο εύρημα είναι η παρουσία πλασματοκυττάρων στο ενδομητρικό στρώμα.
Βιοψία ενδομητρίου
Λαμβάνεται μικρό δείγμα ιστού από την ενδομητρική κοιλότητα για ιστολογική εξέταση.
Ιστολογική εξέταση
Ο παθολογοανατόμος αναζητά χαρακτηριστικά χρόνιας φλεγμονής και ιδιαίτερα πλασματοκύτταρα.
Ανοσοϊστοχημεία CD138
Η χρώση CD138 μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση πλασματοκυττάρων όταν η συμβατική ιστολογία δεν είναι σαφής.
Τι είναι το CD138;
Το CD138 είναι ένας ανοσοϊστοχημικός δείκτης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αναδειχθούν πλασματοκύτταρα μέσα στο ενδομήτριο.
Μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα όταν τα πλασματοκύτταρα είναι λίγα ή δύσκολο να αναγνωριστούν με τη συμβατική χρώση.
Πρόκειται για ειδική χρώση που πραγματοποιείται πάνω στο ιστολογικό δείγμα του ενδομητρίου.
Χρειάζεται καλλιέργεια ενδομητρίου;
Όχι σε όλες τις περιπτώσεις.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, αλλά η σχέση ανάμεσα στον μικροοργανισμό που ανιχνεύεται και την πραγματική χρόνια φλεγμονή δεν είναι πάντα απλή.
Η ιστολογική διάγνωση παραμένει σημαντικότερη από μία θετική καλλιέργεια από μόνη της.
Χρειάζεται έλεγχος του ενδομητρικού μικροβιώματος;
Οι μοριακές εξετάσεις του ενδομητρικού μικροβιώματος έχουν μελετηθεί ιδιαίτερα στον χώρο της υπογονιμότητας.
Ωστόσο, δεν αποτελούν εξέταση ρουτίνας για κάθε γυναίκα με υποψία χρόνιας ενδομητρίτιδας και η κλινική τους χρησιμότητα εξακολουθεί να αξιολογείται.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Όταν υπάρχει τεκμηριωμένη χρόνια ενδομητρίτιδα, η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει αντιβιοτική αγωγή.
Η επιλογή του αντιβιοτικού μπορεί να εξαρτάται από το ιστορικό, τα μικροβιολογικά ευρήματα και το θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Η αδικαιολόγητη χρήση επαναλαμβανόμενων αντιβιοτικών μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και αντοχή μικροβίων.
Ποια αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται;
Διαφορετικά αντιβιοτικά σχήματα έχουν χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία της χρόνιας ενδομητρίτιδας.
Στην κλινική πράξη μπορεί να χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, αντιβιοτικά με κάλυψη των συχνότερων μικροοργανισμών που σχετίζονται με τη χρόνια φλεγμονή.
Η ακριβής επιλογή, δοσολογία και διάρκεια πρέπει να καθορίζονται από τον θεράποντα ιατρό.
Χρειάζεται θεραπεία και ο σύντροφος;
Όχι απαραίτητα.
Η χρόνια ενδομητρίτιδα δεν θεωρείται από μόνη της σεξουαλικώς μεταδιδόμενη νόσος.
Εάν όμως εντοπιστεί συγκεκριμένη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη, η αντιμετώπιση του συντρόφου γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες για τη συγκεκριμένη λοίμωξη.
Χρειάζεται επανέλεγχος μετά τη θεραπεία;
Εξαρτάται από τον λόγο για τον οποίο έγινε η αρχική διάγνωση.
Σε γυναίκες με υπογονιμότητα ή επαναλαμβανόμενες αποτυχίες εμφύτευσης μπορεί να εξεταστεί επαναληπτική βιοψία για να επιβεβαιωθεί ότι η φλεγμονή έχει υποχωρήσει πριν από περαιτέρω θεραπεία.
Δεν χρειάζεται απαραίτητα σε κάθε γυναίκα που έλαβε θεραπεία.
Τι γίνεται αν επιμένει μετά τη θεραπεία;
Σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να παραμένουν ιστολογικά ευρήματα χρόνιας ενδομητρίτιδας μετά από την αρχική αντιβιοτική αγωγή.
Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειάζεται:
Επανεκτίμηση της διάγνωσης
Αξιολογείται αν τα ευρήματα είναι πράγματι κλινικά σημαντικά και αν η αρχική δειγματοληψία ήταν επαρκής.
Έλεγχος μικροβιολογικών ευρημάτων
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί στοχευμένη μικροβιολογική διερεύνηση.
Νέο θεραπευτικό σχήμα
Μπορεί να επιλεγεί διαφορετική αντιβιοτική αγωγή ανάλογα με το ιστορικό και τα διαθέσιμα ευρήματα.
Τι σχέση έχει με τους πολύποδες ενδομητρίου;
Χρόνια φλεγμονώδη ευρήματα μπορεί να συνυπάρχουν με ενδομητρικούς πολύποδες.
Σε ορισμένες γυναίκες με αιμορραγία ή υπογονιμότητα μπορεί να χρειάζεται υστεροσκοπική αφαίρεση του πολύποδα και ιστολογικός έλεγχος του ενδομητρίου.
Σχετίζεται με επαναλαμβανόμενες αποβολές;
Έχει παρατηρηθεί αυξημένη συχνότητα χρόνιας ενδομητρίτιδας σε ορισμένες γυναίκες με επαναλαμβανόμενες απώλειες κύησης.
Ωστόσο, οι αποβολές έχουν πολλές πιθανές αιτίες και η παρουσία χρόνιας ενδομητρίτιδας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτή είναι η μοναδική εξήγηση.
Τι σχέση έχει με την IVF;
Η χρόνια ενδομητρίτιδα έχει μελετηθεί ιδιαίτερα σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενη αποτυχία εμφύτευσης μετά από εμβρυομεταφορά.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνεται στη συνολική διερεύνηση της ενδομητρικής κοιλότητας.
Η εξέταση πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει συγκεκριμένη κλινική ένδειξη.
Είναι προκαρκινική κατάσταση;
Όχι.
Η χρόνια ενδομητρίτιδα είναι φλεγμονώδης κατάσταση και δεν είναι το ίδιο με υπερπλασία ενδομητρίου, EIN ή καρκίνο.
Τι γίνεται μετά την εμμηνόπαυση;
Σε μετεμμηνοπαυσιακή γυναίκα με αιμορραγία, η διάγνωση χρόνιας ενδομητρίτιδας δεν πρέπει να εμποδίζει την κατάλληλη διερεύνηση του ενδομητρίου.
Η μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία χρειάζεται πάντα αξιολόγηση ώστε να αποκλειστούν υπερπλασία, πολύποδες ή κακοήθεια.
Πότε μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση;
Επίμονη ακανόνιστη αιμορραγία
Ιδιαίτερα όταν δεν έχει βρεθεί άλλη σαφής αιτία.
Υπογονιμότητα
Μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις στο πλαίσιο συνολικής διερεύνησης.
Επαναλαμβανόμενες αποτυχίες εμφύτευσης
Μπορεί να αποτελεί μία από τις πιθανές ενδομητρικές αιτίες που διερευνώνται.
Επαναλαμβανόμενες αποβολές
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να συμπεριληφθεί στη συνολική αξιολόγηση.
Ύποπτη υστεροσκοπική εικόνα
Μικροπολύποδες, υπεραιμία ή οίδημα μπορεί να οδηγήσουν σε βιοψία.
Η χρόνια ενδομητρίτιδα είναι μία επίμονη φλεγμονή του ενδομητρίου που συχνά προκαλεί ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα. Μπορεί να σχετίζεται με ακανόνιστη αιμορραγία και σε ορισμένες γυναίκες με υπογονιμότητα, επαναλαμβανόμενες αποτυχίες εμφύτευσης ή αποβολές. Η διάγνωση γίνεται κυρίως με βιοψία ενδομητρίου και αναγνώριση πλασματοκυττάρων, συχνά με τη βοήθεια χρώσης CD138. Όταν επιβεβαιωθεί, αντιμετωπίζεται συνήθως με αντιβιοτική αγωγή, ενώ η ανάγκη επανελέγχου εξατομικεύεται.