Λαπαροσκοπική Αντιμετώπιση Εξωμήτριας Κύησης
Η εξωμήτρια κύηση είναι μία εγκυμοσύνη που αναπτύσσεται έξω από την κοιλότητα της μήτρας, συχνότερα μέσα σε μία από τις σάλπιγγες. Όταν απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση, η λαπαροσκόπηση αποτελεί συνήθως την προτιμώμενη χειρουργική προσέγγιση, καθώς επιτρέπει τη διάγνωση και την άμεση θεραπεία μέσω μικρών τομών στην κοιλιά.
Τι είναι η εξωμήτρια κύηση;
Σε μία φυσιολογική εγκυμοσύνη, το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας. Στην εξωμήτρια κύηση, η εμφύτευση πραγματοποιείται σε διαφορετική θέση.
Η μεγάλη πλειονότητα των εξωμήτριων κυήσεων εντοπίζεται στη σάλπιγγα. Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστούν σε άλλες θέσεις, όπως στον τράχηλο, στην ωοθήκη, στην ουλή προηγούμενης καισαρικής τομής ή μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Τα συμπτώματα ποικίλλουν σημαντικά. Ορισμένες γυναίκες μπορεί αρχικά να μην έχουν κανένα σύμπτωμα, ενώ σε άλλες η εξωμήτρια κύηση μπορεί να εκδηλωθεί με πόνο ή αιμορραγία.
Πόνος χαμηλά στην κοιλιά
Μπορεί να είναι μονόπλευρος ή γενικευμένος και να έχει διαφορετική ένταση.
Κολπική αιμόρροια
Μπορεί να υπάρχει μικρή ή μεγαλύτερη αιμορραγία, συχνά διαφορετική από τη συνηθισμένη περίοδο.
Πόνος στον ώμο
Σε περίπτωση ενδοκοιλιακής αιμορραγίας μπορεί να εμφανιστεί χαρακτηριστικός πόνος στην περιοχή του ώμου.
Ζάλη ή λιποθυμία
Μπορεί να αποτελούν ένδειξη σημαντικής εσωτερικής αιμορραγίας και απαιτούν άμεση αξιολόγηση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό του ιστορικού, της κλινικής εξέτασης, του διακολπικού υπερηχογραφήματος και των μετρήσεων της β-hCG.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Ελέγχεται η κοιλότητα της μήτρας, οι σάλπιγγες, οι ωοθήκες και η πύελος για ευρήματα συμβατά με εξωμήτρια κύηση ή εσωτερική αιμορραγία.
β-hCG
Η τιμή και κυρίως η μεταβολή της β-hCG σε συνδυασμό με τα υπερηχογραφικά ευρήματα βοηθούν στη διάγνωση και στον σχεδιασμό της αντιμετώπισης.
Χρειάζονται όλες οι εξωμήτριες κυήσεις χειρουργείο;
Όχι. Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από την κλινική κατάσταση της γυναίκας, τα υπερηχογραφικά ευρήματα, τα επίπεδα της β-hCG και άλλους παράγοντες.
Παρακολούθηση
Σε προσεκτικά επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να επιλεγεί στενή παρακολούθηση χωρίς άμεση φαρμακευτική ή χειρουργική παρέμβαση.
Φαρμακευτική αντιμετώπιση
Σε κατάλληλες γυναίκες μπορεί να χρησιμοποιηθεί μεθοτρεξάτη ώστε να αποφευχθεί η χειρουργική επέμβαση.
Λαπαροσκόπηση
Όταν απαιτείται χειρουργική θεραπεία, η λαπαροσκοπική αντιμετώπιση αποτελεί συνήθως την προτιμώμενη προσπέλαση.
Επείγουσα επέμβαση
Σε ρήξη της εξωμήτριας κύησης ή σημαντική εσωτερική αιμορραγία μπορεί να απαιτείται άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.
Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση;
Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα. Η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να είναι απαραίτητη όταν υπάρχει κίνδυνος ή ένδειξη ρήξης, σημαντική αιμορραγία, κλινική αστάθεια ή όταν η συντηρητική θεραπεία δεν είναι κατάλληλη ή δεν έχει επιτύχει.
Ρήξη της σάλπιγγας
Η ρήξη μπορεί να προκαλέσει σημαντική ενδοκοιλιακή αιμορραγία και αποτελεί επείγουσα κατάσταση.
Εσωτερική αιμορραγία
Η παρουσία σημαντικής αιμορραγίας στην κοιλιά μπορεί να απαιτεί άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.
Έντονα συμπτώματα
Σημαντικός ή επιδεινούμενος πόνος μπορεί να επηρεάσει την επιλογή της θεραπείας.
Μη κατάλληλη συντηρητική θεραπεία
Σε ορισμένες περιπτώσεις η παρακολούθηση ή η μεθοτρεξάτη δεν αποτελούν ασφαλείς ή κατάλληλες επιλογές.
Πώς γίνεται η λαπαροσκοπική επέμβαση;
Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία. Μέσω μιας μικρής τομής εισάγεται το λαπαροσκόπιο, το οποίο επιτρέπει την άμεση επισκόπηση της πυέλου.
Από μικρές επιπλέον τομές εισάγονται λεπτά χειρουργικά εργαλεία. Ελέγχεται η θέση της εξωμήτριας κύησης, η κατάσταση της σάλπιγγας, η άλλη σάλπιγγα και η πύελος. Εάν υπάρχει αίμα στην κοιλιά, αυτό απομακρύνεται.
Αφαίρεση της σάλπιγγας ή διατήρησή της;
Στη σαλπιγγική εξωμήτρια κύηση υπάρχουν δύο βασικές λαπαροσκοπικές τεχνικές. Η επιλογή εξαρτάται από την κατάσταση της πάσχουσας και της άλλης σάλπιγγας, την έκταση της βλάβης, την αιμορραγία και τη μελλοντική επιθυμία τεκνοποίησης.
Σαλπιγγεκτομή
Αφαιρείται η σάλπιγγα που περιέχει την εξωμήτρια κύηση. Συχνά αποτελεί την προτιμώμενη επιλογή όταν η άλλη σάλπιγγα είναι υγιής ή όταν η πάσχουσα σάλπιγγα έχει υποστεί σημαντική βλάβη.
Σαλπιγγοτομή
Γίνεται τομή στη σάλπιγγα και αφαιρείται η κύηση με προσπάθεια διατήρησης της σάλπιγγας. Μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν τη μελλοντική γονιμότητα.
Θα μπορέσω να μείνω ξανά έγκυος;
Για πολλές γυναίκες η απάντηση είναι ναι. Η μελλοντική γονιμότητα εξαρτάται περισσότερο από τη συνολική κατάσταση των σαλπίγγων και από τυχόν προϋπάρχοντες παράγοντες υπογονιμότητας παρά μόνο από την αφαίρεση μίας σάλπιγγας.
Εάν η άλλη σάλπιγγα είναι φυσιολογική, μπορεί να υπάρξει φυσιολογική σύλληψη ακόμη και μετά από σαλπιγγεκτομή.
Μία υγιής σάλπιγγα
Μία φυσιολογική σάλπιγγα μπορεί να είναι αρκετή για φυσική σύλληψη.
Μελλοντική εγκυμοσύνη
Μετά από προηγούμενη εξωμήτρια κύηση συνιστάται πρώιμη αξιολόγηση σε επόμενη εγκυμοσύνη ώστε να επιβεβαιωθεί η ενδομήτρια θέση της.
Μπορεί να συμβεί ξανά;
Μία προηγούμενη εξωμήτρια κύηση αυξάνει τον κίνδυνο μιας νέας εξωμήτριας κύησης σε μελλοντική εγκυμοσύνη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η επόμενη εγκυμοσύνη θα είναι εξωμήτρια.
Υπάρχουν κίνδυνοι από τη λαπαροσκόπηση;
Η λαπαροσκόπηση είναι καθιερωμένη χειρουργική τεχνική, αλλά όπως κάθε επέμβαση συνοδεύεται από πιθανούς κινδύνους.
Αιμορραγία
Μπορεί να υπάρχει ήδη αιμορραγία από την εξωμήτρια κύηση ή να παρουσιαστεί κατά την επέμβαση.
Λοίμωξη
Υπάρχει μικρός κίνδυνος μετεγχειρητικής λοίμωξης.
Τραυματισμός γειτονικών οργάνων
Σπάνια μπορεί να προκληθεί τραυματισμός του εντέρου, της ουροδόχου κύστης ή αγγείων.
Μετατροπή σε ανοικτή επέμβαση
Σε περίπτωση σοβαρής αιμορραγίας ή άλλης χειρουργικής δυσκολίας μπορεί να χρειαστεί λαπαροτομία για λόγους ασφάλειας.
Τι να περιμένω μετά την επέμβαση;
Μετά από μία μη επιπλεγμένη λαπαροσκοπική επέμβαση, η κινητοποίηση αρχίζει συνήθως σύντομα και η νοσηλεία είναι κατά κανόνα μικρότερη από εκείνη μιας ανοικτής επέμβασης.
Μετεγχειρητικός πόνος
Συνήθως αντιμετωπίζεται με απλά αναλγητικά και μειώνεται σταδιακά.
Μικρές τομές
Οι μικρές κοιλιακές τομές συνήθως επουλώνονται γρήγορα.
Κολπική αιμόρροια
Μικρή κολπική αιμόρροια μπορεί να παρατηρηθεί για κάποιο διάστημα μετά την επέμβαση.
Επιστροφή στις δραστηριότητες
Η επιστροφή γίνεται σταδιακά ανάλογα με την επέμβαση και την πορεία της ανάρρωσης.
Η συναισθηματική πλευρά
Η εξωμήτρια κύηση δεν είναι μόνο μία επείγουσα ή δυνητικά σοβαρή ιατρική κατάσταση. Είναι ταυτόχρονα η απώλεια μιας εγκυμοσύνης.
Είναι φυσιολογικό να υπάρχουν συναισθήματα θλίψης, φόβου ή αγωνίας για μία μελλοντική εγκυμοσύνη. Η σωστή ενημέρωση, η παρακολούθηση και η υποστήριξη αποτελούν σημαντικό μέρος της φροντίδας.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;
Έντονος κοιλιακός πόνος
Ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται ξαφνικά ή επιδεινώνεται.
Ζάλη ή λιποθυμία
Μπορεί να υποδηλώνουν σημαντική εσωτερική αιμορραγία.
Πόνος στον ώμο
Σε συνδυασμό με κοιλιακό πόνο ή αδυναμία μπορεί να σχετίζεται με ενδοκοιλιακή αιμορραγία.
Έντονη αδυναμία ή ωχρότητα
Απαιτούν επείγουσα ιατρική αξιολόγηση.