ΧΟΛΑΡΓΟΣ 📍
Φανερωμένης 5 & Αγαμέμνονος 13, 15561
Τηλ.: 210 65 65 550 - Κιν.: 6944 770 530
Τρίτη & Παρασκευή 15:00 - 21:00
ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ • ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Διατροφή στην Εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη δεν απαιτεί μία «ειδική δίαιτα», αλλά μία ισορροπημένη, ποικίλη και ασφαλή διατροφή που καλύπτει τις αυξημένες ανάγκες της μητέρας και του αναπτυσσόμενου μωρού. Στόχος δεν είναι να «τρώτε για δύο», αλλά να επιλέγετε τροφές με μεγαλύτερη θρεπτική αξία και να αποφεύγετε εκείνες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο λοιμώξεων ή έκθεσης σε επιβλαβείς ουσίες.

Γιατί είναι σημαντική η διατροφή στην εγκυμοσύνη;

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνονται οι ανάγκες σε ορισμένες βιταμίνες, μέταλλα, πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά. Η σωστή διατροφή συμβάλλει στη φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου, στη δημιουργία του πλακούντα και στην προσαρμογή του οργανισμού της μητέρας στις απαιτήσεις της κύησης.

Παράλληλα βοηθά στη διατήρηση μιας κατάλληλης αύξησης βάρους και μπορεί να υποστηρίξει καλύτερα τη γενικότερη υγεία και ευεξία κατά την εγκυμοσύνη.

Η εγκυμοσύνη δεν σημαίνει «τρώω διπλάσια». Σημαίνει ότι επιλέγω καλύτερα, πιο θρεπτικά και πιο ασφαλή τρόφιμα.

Πρέπει να τρώω περισσότερο;

Οι ενεργειακές ανάγκες δεν αυξάνονται σημαντικά από την αρχή της εγκυμοσύνης.

1ο τρίμηνο

Συνήθως δεν απαιτούνται επιπλέον θερμίδες σε σχέση με πριν από την εγκυμοσύνη.

2ο τρίμηνο

Οι ανάγκες αυξάνονται περίπου κατά 340 θερμίδες την ημέρα.

3ο τρίμηνο

Οι ανάγκες αυξάνονται περίπου κατά 450 θερμίδες την ημέρα.

Οι αριθμοί αυτοί είναι ενδεικτικοί. Οι πραγματικές ανάγκες εξαρτώνται από το βάρος πριν από την εγκυμοσύνη, τη φυσική δραστηριότητα, την ηλικία και το εάν πρόκειται για μονήρη ή πολύδυμη κύηση.

Πώς μοιάζει ένα ισορροπημένο καθημερινό διαιτολόγιο;

Η λογική του «ισορροπημένου πιάτου» που παρουσιάζεται και στον συνοδευτικό οδηγό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας απλός τρόπος οργάνωσης των γευμάτων.

Λαχανικά & φρούτα

Καταναλώστε ποικιλία λαχανικών και φρούτων καθημερινά. Προσφέρουν φυτικές ίνες, βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και σημαντικά μικροθρεπτικά συστατικά.

Πλένετέ τα πολύ καλά πριν από την κατανάλωση.

Δημητριακά & άμυλο

Ψωμί, ρύζι, ζυμαρικά, πατάτες, βρώμη και άλλα δημητριακά αποτελούν σημαντικές πηγές ενέργειας.

Προτιμήστε συχνότερα προϊόντα ολικής άλεσης.

Πρωτεΐνες

Επιλέξτε ποικιλία από καλά μαγειρεμένο κρέας, πουλερικά, ψάρια, αυγά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και άλλες πηγές πρωτεΐνης.

Γαλακτοκομικά

Γάλα, γιαούρτι και τυρί αποτελούν σημαντικές πηγές ασβεστίου και πρωτεΐνης.

Επιλέγετε προϊόντα από παστεριωμένο γάλα.

Υγιεινά λιπαρά

Προτιμήστε ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς, σπόρους, αβοκάντο και ψάρια αντί για μεγάλες ποσότητες κορεσμένου λίπους.

Υγρά

Πίνετε νερό τακτικά σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ένας πρακτικός στόχος είναι περίπου 8–12 ποτήρια νερού ημερησίως, ανάλογα με τις ανάγκες σας.

Ψάρια στην εγκυμοσύνη

Τα ψάρια είναι πολύτιμη πηγή πρωτεΐνης, ιωδίου, βιταμίνης D και ω-3 λιπαρών οξέων και δεν πρέπει γενικά να αποκλείονται από τη διατροφή.

Συνιστώνται περίπου 2–3 μερίδες ψαριού την εβδομάδα, επιλέγοντας κυρίως είδη με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο.

Καλές επιλογές

Σαρδέλα, σολομός, γαύρος, πέστροφα και άλλα μικρότερα ψάρια με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδράργυρο.

Περιορίστε / αποφύγετε

Μεγάλα, μακρόβια αρπακτικά ψάρια, όπως ξιφίας, καρχαρίας, marlin, king mackerel και bigeye tuna, μπορεί να περιέχουν υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου.

Αποφύγετε ωμό ψάρι και ωμά οστρακοειδή. Το sushi με ωμό ψάρι, τα ωμά μύδια και τα στρείδια έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο μικροβιακής ή παρασιτικής λοίμωξης.

Κρέας και πουλερικά

Το κρέας αποτελεί σημαντική πηγή πρωτεΐνης, σιδήρου και βιταμίνης Β12.

Στην εγκυμοσύνη όμως πρέπει να είναι καλά μαγειρεμένο. Ωμό ή ανεπαρκώς μαγειρεμένο κρέας μπορεί να μεταδώσει μικροοργανισμούς και παράσιτα, μεταξύ των οποίων το Toxoplasma gondii.

  • Μην καταναλώνετε ωμό ή μισοψημένο κρέας.
  • Μην χρησιμοποιείτε το ίδιο μαχαίρι ή επιφάνεια για ωμό και μαγειρεμένο φαγητό χωρίς να τα πλύνετε.
  • Πλένετε καλά τα χέρια μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος.
  • Φυλάσσετε το κρέας σωστά στο ψυγείο.

Γάλα, τυριά και λιστέρια

Στην εγκυμοσύνη πρέπει να αποφεύγονται μη παστεριωμένο γάλα και μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά, καθώς μπορεί να μεταδώσουν Listeria.

Τυριά όπως φέτα, mozzarella, cottage cheese, cream cheese και άλλα μαλακά τυριά μπορούν να καταναλώνονται όταν παρασκευάζονται από παστεριωμένο γάλα.

Μαλακά τυριά ωρίμανσης με λευκή κρούστα, όπως Brie και Camembert, καθώς και μαλακά μπλε τυριά, είναι ασφαλέστερο να καταναλώνονται μόνο όταν έχουν μαγειρευτεί μέχρι να είναι πολύ ζεστά σε όλη τους τη μάζα.

Η παλιά απλή οδηγία «αποφύγετε όλα τα μαλακά τυριά» δεν είναι ακριβής. Σημασία έχουν κυρίως η παστερίωση, το είδος του τυριού και ο τρόπος κατανάλωσης.

Αυγά

Τα αυγά αποτελούν εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης, χολίνης και άλλων θρεπτικών συστατικών.

Στην ελληνική καθημερινή πρακτική, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να καταναλώνονται καλά μαγειρεμένα αυγά ή προϊόντα που έχουν παρασκευαστεί με παστεριωμένο αυγό.

Πώς να προετοιμάζετε με ασφάλεια το φαγητό σας

Οι οδηγίες υγιεινής του συνοδευτικού PDF παραμένουν από τα σημαντικότερα πρακτικά σημεία στην εγκυμοσύνη.

Πλύσιμο

Πλένετε καλά τα χέρια, τις επιφάνειες εργασίας, τα φρούτα και τα λαχανικά.

Χωριστά ωμά και έτοιμα τρόφιμα

Κρατήστε ωμό κρέας και ψάρι μακριά από τρόφιμα που καταναλώνονται χωρίς μαγείρεμα.

Καλό μαγείρεμα

Μαγειρεύετε επαρκώς κρέας, πουλερικά, αυγά, ψάρια και θαλασσινά.

Ψυγείο

Τοποθετήστε εγκαίρως τα περισσεύματα στο ψυγείο και ζεστάνετέ τα καλά πριν τα ξανακαταναλώσετε.

Καφές και καφεΐνη

Η συνολική πρόσληψη καφεΐνης στην εγκυμοσύνη πρέπει να παραμένει έως περίπου 200 mg την ημέρα.

Η καφεΐνη δεν βρίσκεται μόνο στον καφέ. Υπάρχει επίσης στο τσάι, σε cola, energy drinks, σοκολάτα και ορισμένα συμπληρώματα.

Ένα μεγάλο coffee-shop coffee μπορεί να περιέχει πολύ περισσότερη καφεΐνη από έναν απλό στιγμιαίο καφέ, οπότε υπολογίζουμε τη συνολική ημερήσια πρόσληψη.

Αλκοόλ

Η ασφαλέστερη σύσταση στην εγκυμοσύνη είναι καθόλου αλκοόλ.

Δεν έχει καθοριστεί ασφαλής ποσότητα, ασφαλής χρονική περίοδος ή ασφαλές είδος αλκοολούχου ποτού στην κύηση.

Ποια θρεπτικά συστατικά έχουν ιδιαίτερη σημασία;

Φολικό οξύ

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό πριν από τη σύλληψη και στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης για τη μείωση του κινδύνου ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα.

Συνήθως συστήνεται συμπλήρωμα τουλάχιστον 400 μg ημερησίως, ενώ μεγαλύτερες δόσεις χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει ειδική ένδειξη.

Σίδηρος

Οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά στην εγκυμοσύνη. Καλές πηγές είναι το κρέας, τα όσπρια και τα εμπλουτισμένα δημητριακά.

Η ανάγκη πρόσθετου σιδήρου αξιολογείται και από τον αιματολογικό έλεγχο.

Ασβέστιο

Είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών του μωρού.

Βρίσκεται σε γάλα, γιαούρτι, τυριά και άλλα εμπλουτισμένα τρόφιμα.

Ιώδιο

Παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και του θυρεοειδούς του εμβρύου.

Πηγές είναι τα γαλακτοκομικά, τα αυγά, τα ψάρια και το ιωδιούχο αλάτι.

Βιταμίνη D

Συνεργάζεται με το ασβέστιο για την ανάπτυξη του σκελετού. Η ανάγκη συμπληρώματος εξατομικεύεται.

Χολίνη

Είναι σημαντική για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.

Καλές πηγές είναι τα αυγά, το γάλα, το κρέας, η σόγια και τα όσπρια.

Μην παίρνετε περισσότερες βιταμίνες επειδή «είστε έγκυος». Ορισμένα συμπληρώματα σε υψηλές δόσεις μπορεί να είναι επιβλαβή. Το κατάλληλο prenatal supplement πρέπει να επιλέγεται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.

Τι γίνεται με τη βιταμίνη Α;

Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη, αλλά μεγάλες ποσότητες της μορφής ρετινόλης μπορεί να είναι επιβλαβείς στην εγκυμοσύνη.

Για τον λόγο αυτό αποφεύγουμε συκώτι, προϊόντα συκωτιού και συμπληρώματα με υψηλή περιεκτικότητα σε προδιαμορφωμένη βιταμίνη Α, εκτός εάν έχουν δοθεί για συγκεκριμένο ιατρικό λόγο.

Πόσο βάρος πρέπει να πάρω στην εγκυμοσύνη;

Η αύξηση του βάρους είναι φυσιολογικό και απαραίτητο μέρος της εγκυμοσύνης.

Το κατάλληλο συνολικό εύρος εξαρτάται κυρίως από τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ / BMI) πριν από την εγκυμοσύνη.

ΔΜΣ <18,5

Λιποβαρής

Συνιστώμενη συνολική αύξηση: 12,5–18 kg.

ΔΜΣ 18,5–24,9

Φυσιολογικό βάρος

Συνιστώμενη συνολική αύξηση: 11,5–16 kg.

ΔΜΣ 25–29,9

Υπέρβαρη

Συνιστώμενη συνολική αύξηση: 7–11,5 kg.

ΔΜΣ ≥30

Παχυσαρκία

Συνιστώμενη συνολική αύξηση: 5–9 kg.

Τα παραπάνω αφορούν μονήρη εγκυμοσύνη. Στη δίδυμη κύηση ή σε ειδικές ιατρικές καταστάσεις οι στόχοι είναι διαφορετικοί.

Μπορώ να κάνω δίαιτα αδυνατίσματος στην εγκυμοσύνη;

Γενικά η εγκυμοσύνη δεν είναι περίοδος για αυστηρές δίαιτες αδυνατίσματος.

Ο στόχος είναι η σωστή ποιότητα της διατροφής και η κατάλληλη πορεία του βάρους, όχι η στέρηση βασικών θρεπτικών συστατικών.

Εάν υπάρχει παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση ή άλλη ειδική κατάσταση, η διατροφή πρέπει να εξατομικεύεται σε συνεργασία με τον μαιευτήρα και, όταν χρειάζεται, με κλινικό διαιτολόγο.

Τι πρέπει να αποφεύγω;

Ωμό ή μισοψημένο κρέας

Λόγω κινδύνου τοξοπλάσμωσης και άλλων τροφιμογενών λοιμώξεων.

Ωμό ψάρι και οστρακοειδή

Sushi με ωμό ψάρι, ωμά στρείδια, μύδια και παρόμοια τρόφιμα.

Μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά

Λόγω κινδύνου Listeria και άλλων μικροβίων.

Ψάρια υψηλού υδραργύρου

Ιδιαίτερα μεγάλα, μακρόβια αρπακτικά ψάρια.

Συκώτι & υψηλή βιταμίνη Α

Αποφύγετε το συκώτι και τα προϊόντα συκωτιού.

Αλκοόλ

Η ασφαλέστερη επιλογή είναι μηδενική κατανάλωση.

Τι πρέπει να θυμάστε;

Ποικιλία

Καταναλώστε τρόφιμα από όλες τις βασικές ομάδες.

Ποιότητα

Προτιμήστε φρέσκα τρόφιμα, λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης και ποιοτικές πηγές πρωτεΐνης.

Ασφάλεια

Πλύσιμο, σωστή ψύξη και καλό μαγείρεμα είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

Μέτρο

Δεν χρειάζεται να «τρώτε για δύο». Χρειάζεται να τρώτε καλύτερα για δύο.

Η διατροφή στην εγκυμοσύνη πρέπει να είναι ισορροπημένη, ασφαλής και προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε γυναίκας.