ΧΟΛΑΡΓΟΣ 📍
Φανερωμένης 5 & Αγαμέμνονος 13, 15561
Τηλ.: 210 65 65 550 - Κιν.: 6944 770 530
Τρίτη & Παρασκευή 15:00 - 21:00
ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ • ΟΥΡΟΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

Υποτροπιάζουσες Ουρολοιμώξεις

Οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις είναι επαναλαμβανόμενα επεισόδια λοίμωξης του ουροποιητικού, συνήθως της ουροδόχου κύστης. Μπορούν να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα και τη σεξουαλική ζωή, αλλά χρειάζεται πρώτα να επιβεβαιώνεται ότι πρόκειται πράγματι για βακτηριακές ουρολοιμώξεις και όχι για άλλη κατάσταση που προκαλεί παρόμοια συμπτώματα. Η αντιμετώπιση βασίζεται στην επιβεβαίωση με καλλιέργεια, στην αναζήτηση παραγόντων κινδύνου και σε εξατομικευμένα μέτρα πρόληψης.

Τι σημαίνει «υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις»;

Ο όρος χρησιμοποιείται όταν μία γυναίκα παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα επεισόδια ουρολοίμωξης μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Συνήθως ως υποτροπιάζουσα ουρολοίμωξη θεωρείται η παρουσία:

2 επεισοδίων σε 6 μήνες

Δύο επιβεβαιωμένες ουρολοιμώξεις μέσα σε διάστημα έξι μηνών.

3 επεισοδίων σε 12 μήνες

Τρεις ή περισσότερες επιβεβαιωμένες ουρολοιμώξεις μέσα σε ένα έτος.

Η επανάληψη των συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντα νέα ουρολοίμωξη.
Η καλλιέργεια ούρων είναι σημαντική ώστε να γνωρίζουμε αν υπάρχει πραγματικά βακτηριακή λοίμωξη.

Τι είναι η ουρολοίμωξη;

Η ουρολοίμωξη προκαλείται όταν μικροοργανισμοί, συνήθως βακτήρια από το έντερο, εισέλθουν στο ουροποιητικό σύστημα.

Η συχνότερη μορφή στις γυναίκες είναι η κυστίτιδα, δηλαδή λοίμωξη της ουροδόχου κύστης.

Κυστίτιδα

Προσβάλλει κυρίως την ουροδόχο κύστη και συνήθως προκαλεί δυσουρία, συχνουρία και επιτακτικότητα.

Πυελονεφρίτιδα

Η λοίμωξη έχει επεκταθεί προς τον νεφρό και μπορεί να προκαλεί πυρετό, ρίγος και πόνο στη μέση ή στο πλάι.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

Κάψιμο στην ούρηση

Η δυσουρία είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα οξείας κυστίτιδας.

Συχνοουρία

Υπάρχει ανάγκη για συχνότερη ούρηση, συχνά με μικρή ποσότητα ούρων.

Επιτακτικότητα

Η ανάγκη για ούρηση μπορεί να εμφανίζεται ξαφνικά και να είναι δύσκολο να αναβληθεί.

Πόνος χαμηλά

Μπορεί να υπάρχει πίεση ή πόνος πάνω από την ουροδόχο κύστη.

Αίμα στα ούρα

Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει μικρή ποσότητα αίματος κατά τη διάρκεια της λοίμωξης.

Θολά ή δύσοσμα ούρα

Μπορεί να εμφανιστούν, αλλά από μόνα τους δεν αρκούν για διάγνωση ουρολοίμωξης.

Γιατί είναι σημαντική η καλλιέργεια ούρων;

Σε γυναίκα με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις είναι σημαντικό να επιβεβαιώνεται ότι τα επεισόδια οφείλονται πραγματικά σε βακτηριακή λοίμωξη.

Η καλλιέργεια ούρων μπορεί να δείξει:

Ποιο μικρόβιο υπάρχει

Συχνότερα πρόκειται για Escherichia coli, αλλά μπορεί να υπάρχουν και άλλοι μικροοργανισμοί.

Σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητο

Το αντιβιόγραμμα βοηθά στην επιλογή κατάλληλης θεραπείας.

Αν πρόκειται πράγματι για λοίμωξη

Επαναλαμβανόμενα ουρολογικά συμπτώματα με αρνητικές καλλιέργειες μπορεί να έχουν διαφορετική αιτία.

Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση αντιβιοτικών χωρίς επιβεβαίωση μπορεί να οδηγήσει σε λάθος διάγνωση και μικροβιακή αντοχή.

Είναι πάντα το ίδιο μικρόβιο που επιστρέφει;

Όχι.

Υπάρχουν δύο βασικά σενάρια:

Επαναλοίμωξη

Εμφανίζεται νέα λοίμωξη, συχνά από διαφορετικό μικροοργανισμό ή μετά από αρκετό χρονικό διάστημα.

Υποτροπή της ίδιας λοίμωξης

Το ίδιο μικρόβιο επανεμφανίζεται σχετικά σύντομα μετά τη θεραπεία και μπορεί να χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση.

Γιατί οι ουρολοιμώξεις είναι συχνότερες στις γυναίκες;

Η γυναικεία ουρήθρα είναι μικρότερη και βρίσκεται ανατομικά κοντά στον κόλπο και τον πρωκτό.

Αυτό διευκολύνει τη μεταφορά βακτηρίων από την περιγεννητική περιοχή προς την ουροδόχο κύστη.

Ποιοι παράγοντες μπορεί να ευνοούν τις υποτροπές;

Σεξουαλική επαφή

Σε ορισμένες γυναίκες τα επεισόδια σχετίζονται χρονικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα.

Σπερματοκτόνα

Η χρήση τους μπορεί να αλλάξει τη φυσιολογική κολπική χλωρίδα και να αυξήσει τον κίνδυνο.

Εμμηνόπαυση

Η έλλειψη οιστρογόνων αλλάζει το κολπικό μικροπεριβάλλον και μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία στις ουρολοιμώξεις.

Ατελής κένωση κύστης

Υπόλειμμα ούρων μπορεί να ευνοεί τη βακτηριακή ανάπτυξη.

Πρόπτωση πυελικών οργάνων

Μία σημαντική κυστεοκήλη μπορεί σε ορισμένες γυναίκες να επηρεάζει την πλήρη κένωση της κύστης.

Διαβήτης

Μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα λοιμώξεων σε ορισμένες γυναίκες.

Γιατί μπορεί να εμφανίζονται μετά τη σεξουαλική επαφή;

Η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να διευκολύνει τη μεταφορά βακτηρίων προς την είσοδο της ουρήθρας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ουρολοίμωξη είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

Η κυστίτιδα δεν θεωρείται συνήθως ΣΜΝ.
Ωστόσο, ορισμένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα και χρειάζονται διαφορετικό έλεγχο.

Μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό από ουρολοίμωξη;

Ναι. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε διάφορες καταστάσεις.

Κολπίτιδα

Μπορεί να προκαλεί κάψιμο, ερεθισμό και δυσφορία στην περιοχή.

Χλαμύδια ή γονόρροια

Μπορούν να προκαλέσουν δυσουρία ή τραχηλικά συμπτώματα και χρειάζονται ειδικό μοριακό έλεγχο.

Ουρογεννητικό σύνδρομο εμμηνόπαυσης

Η κολπική ατροφία μπορεί να προκαλεί κάψιμο, συχνουρία και επιτακτικότητα χωρίς βακτηριακή λοίμωξη.

Σύνδρομο επώδυνης κύστης

Μπορεί να προκαλεί συχνουρία και πόνο με επανειλημμένα αρνητικές καλλιέργειες.

Υπερδραστήρια κύστη

Επιτακτικότητα και συχνουρία μπορεί να εμφανίζονται χωρίς λοίμωξη.

Πώς γίνεται η διερεύνηση;

Η αξιολόγηση εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και το είδος των υποτροπών.

Ιστορικό

Εξετάζεται η συχνότητα, η σχέση με τη σεξουαλική επαφή, προηγούμενες καλλιέργειες και θεραπείες.

Γενική ούρων

Μπορεί να δείξει πυουρία, αίμα ή άλλα ευρήματα συμβατά με λοίμωξη.

Καλλιέργεια ούρων

Είναι ιδιαίτερα σημαντική για την επιβεβαίωση των υποτροπών και την επιλογή αντιβιοτικού.

Γυναικολογική εξέταση

Μπορεί να εντοπίσει ατροφία, πρόπτωση ή άλλη γυναικολογική αιτία συμπτωμάτων.

Έλεγχος υπολείμματος ούρων

Μπορεί να γίνει όταν υπάρχει δυσκολία στην κένωση ή σημαντική κυστεοκήλη.

Χρειάζεται πάντα υπερηχογράφημα ή άλλος απεικονιστικός έλεγχος;

Όχι.

Σε μία κατά τα άλλα υγιή γυναίκα με τυπικές επαναλαμβανόμενες κυστίτιδες, εκτεταμένος απεικονιστικός έλεγχος δεν χρειάζεται συνήθως.

Μπορεί όμως να χρειαστεί όταν υπάρχουν άτυπα χαρακτηριστικά.

Επίμονη αιματουρία

Χρειάζεται αξιολόγηση ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις του ουροποιητικού.

Λίθοι

Ιστορικό ή υποψία νεφρολιθίασης μπορεί να απαιτεί απεικονιστικό έλεγχο.

Πυελονεφρίτιδες

Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ανώτερου ουροποιητικού μπορεί να χρειάζονται πιο ολοκληρωμένη διερεύνηση.

Ατελής κένωση

Σημαντικό υπόλειμμα ούρων μπορεί να χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.

Χρειάζεται κυστεοσκόπηση;

Όχι συνήθως σε μία γυναίκα με τυπικές, επιβεβαιωμένες υποτροπιάζουσες κυστίτιδες και χωρίς άλλα ανησυχητικά ευρήματα.

Μπορεί να εξεταστεί όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, όπως επίμονη αιματουρία ή ύποπτα συμπτώματα που δεν εξηγούνται από τις συνήθεις ουρολοιμώξεις.

Πώς αντιμετωπίζεται κάθε νέο επεισόδιο;

Η οξεία ουρολοίμωξη αντιμετωπίζεται με κατάλληλο αντιβιοτικό όταν υπάρχει ένδειξη.

Η επιλογή εξαρτάται από:

Καλλιέργεια

Η ευαισθησία του μικροβίου βοηθά να επιλεγεί το κατάλληλο αντιβιοτικό.

Προηγούμενα αντιβιοτικά

Η πρόσφατη χρήση μπορεί να επηρεάσει την πιθανότητα αντοχής.

Αλλεργίες

Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πριν από τη θεραπεία.

Εγκυμοσύνη

Η επιλογή φαρμάκου και η παρακολούθηση διαφέρουν σημαντικά στην κύηση.

Δεν είναι καλή πρακτική να χρησιμοποιείται κάθε φορά το ίδιο αντιβιοτικό χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προηγούμενες καλλιέργειες.

Πώς μπορούν να μειωθούν οι υποτροπές;

Η πρόληψη εξατομικεύεται και εξαρτάται από το αν τα επεισόδια σχετίζονται με σεξουαλική δραστηριότητα, εμμηνόπαυση ή άλλους παράγοντες.

Επαρκής ενυδάτωση

Η επαρκής πρόσληψη υγρών μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα σε γυναίκες που πίνουν πολύ μικρές ποσότητες.

Τακτική κένωση της κύστης

Η παρατεταμένη κατακράτηση ούρων καλό είναι να αποφεύγεται.

Αποφυγή σπερματοκτόνων

Σε γυναίκες με υποτροπές μπορεί να μειώσει έναν σημαντικό παράγοντα κινδύνου.

Αντιμετώπιση ατελούς κένωσης

Όταν υπάρχει σημαντικό υπόλειμμα, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.

Πρέπει να ουρώ αμέσως μετά τη σεξουαλική επαφή;

Η ούρηση μετά την επαφή είναι ένα απλό και ασφαλές μέτρο που πολλές γυναίκες εφαρμόζουν.

Ωστόσο, τα στοιχεία ότι από μόνη της προλαμβάνει αποτελεσματικά τις υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις είναι περιορισμένα.

Δεν χρειάζεται να δημιουργούνται ενοχές γύρω από καθημερινές συνήθειες.
Οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις δεν συμβαίνουν επειδή μία γυναίκα «δεν προσέχει αρκετά την υγιεινή της».

Οφείλονται στην κακή υγιεινή;

Όχι.

Η υπερβολική χρήση αντισηπτικών, κολπικών πλύσεων ή αρωματικών προϊόντων δεν προλαμβάνει τις ουρολοιμώξεις και μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή να διαταράξει τη φυσιολογική κολπική χλωρίδα.

Δεν χρειάζονται ειδικά αντισηπτικά για την πρόληψη της κυστίτιδας.
Η ήπια καθημερινή υγιεινή είναι αρκετή.

Γιατί γίνονται συχνότερες μετά την εμμηνόπαυση;

Η πτώση των οιστρογόνων προκαλεί αλλαγές στον κόλπο και την ουρήθρα.

Μειώνονται οι προστατευτικοί γαλακτοβάκιλλοι και μεταβάλλεται το ουρογεννητικό μικροπεριβάλλον, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα ουρολοιμώξεων.

Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες η τοπική κολπική οιστρογονική θεραπεία μπορεί να μειώσει σημαντικά τις υποτροπές όταν είναι κατάλληλη.

Πώς βοηθούν τα κολπικά οιστρογόνα;

Η τοπική οιστρογονική θεραπεία μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα του κολπικού και ουρηθρικού βλεννογόνου και να υποστηρίξει την επαναφορά ενός περισσότερο προστατευτικού κολπικού περιβάλλοντος.

Μειώνει την ατροφία

Οι ιστοί γίνονται λιγότερο ξηροί και εύθραυστοι.

Βελτιώνει τη χλωρίδα

Ενισχύεται το περιβάλλον που ευνοεί τους φυσιολογικούς γαλακτοβάκιλλους.

Μπορεί να μειώσει τις ουρολοιμώξεις

Αποτελεί σημαντική μη αντιβιοτική επιλογή πρόληψης μετά την εμμηνόπαυση.

Βοηθά το cranberry;

Τα προϊόντα cranberry έχουν μελετηθεί για την πρόληψη υποτροπιαζουσών ουρολοιμώξεων.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των επεισοδίων σε ορισμένες γυναίκες, αν και η αποτελεσματικότητα δεν είναι ίδια για όλες και τα διαθέσιμα προϊόντα διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους.

Το cranberry μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως προληπτικό μέτρο — δεν αποτελεί θεραπεία μιας ενεργού βακτηριακής ουρολοίμωξης.

Τι γίνεται με τη D-mannose;

Η D-mannose χρησιμοποιείται από αρκετές γυναίκες ως μη αντιβιοτική στρατηγική πρόληψης.

Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν λιγότερο σταθερά και δεν πρέπει να θεωρείται ισοδύναμη με καθιερωμένες στρατηγικές πρόληψης σε όλες τις γυναίκες.

Βοηθούν τα προβιοτικά;

Έχει μελετηθεί η πιθανότητα αποκατάστασης προστατευτικών γαλακτοβακίλλων με προβιοτικά.

Τα δεδομένα όμως δεν είναι ακόμη αρκετά σταθερά ώστε να θεωρούνται βασική θεραπεία πρόληψης για όλες τις γυναίκες.

Υπάρχουν μη αντιβιοτικές φαρμακευτικές επιλογές;

Σε επιλεγμένες γυναίκες μπορεί να χρησιμοποιηθεί methenamine hippurate ως στρατηγική πρόληψης υποτροπών.

Δεν είναι κατάλληλη επιλογή για όλες τις γυναίκες και η χρήση της πρέπει να αποφασίζεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη τη νεφρική λειτουργία, άλλα φάρμακα και το συνολικό ιστορικό.

Πότε χρησιμοποιείται προληπτική αντιβίωση;

Σε γυναίκες με συχνές, επιβεβαιωμένες υποτροπές που συνεχίζονται παρά τα κατάλληλα μη αντιβιοτικά μέτρα, μπορεί να εξεταστεί προφυλακτική αντιβιοτική θεραπεία.

Χαμηλή καθημερινή δόση

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Μετά τη σεξουαλική επαφή

Όταν οι λοιμώξεις σχετίζονται σαφώς με τη σεξουαλική δραστηριότητα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στοχευμένη post-coital προφύλαξη.

Self-start θεραπεία

Σε κατάλληλα επιλεγμένες γυναίκες μπορεί να οργανωθεί σχέδιο έγκαιρης έναρξης θεραπείας όταν εμφανιστούν τυπικά συμπτώματα, με σαφείς ιατρικές οδηγίες.

Η μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών δεν αποτελεί αυτόματα την πρώτη λύση.
Πρέπει να σταθμίζονται το όφελος, οι ανεπιθύμητες ενέργειες και ο κίνδυνος ανάπτυξης μικροβιακής αντοχής.

Γιατί μας απασχολεί η αντοχή στα αντιβιοτικά;

Η συχνή ή ακατάλληλη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να επιλέξει βακτήρια που είναι ανθεκτικά στις συνήθεις θεραπείες.

Αυτό μπορεί να κάνει μελλοντικές λοιμώξεις δυσκολότερες στη θεραπεία και να περιορίσει τις διαθέσιμες επιλογές.

Ο στόχος είναι η σωστή χρήση αντιβιοτικών — όχι η αποφυγή τους όταν πραγματικά χρειάζονται.

Τι γίνεται στην εγκυμοσύνη;

Οι ουρολοιμώξεις στην εγκυμοσύνη αξιολογούνται διαφορετικά επειδή μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία για τη μητέρα και την κύηση.

Η επιλογή αντιβιοτικού πρέπει να είναι κατάλληλη για την εγκυμοσύνη και η παρακολούθηση μπορεί να είναι πιο στενή.

Στην εγκυμοσύνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται το ίδιο προληπτικό ή θεραπευτικό πλάνο χωρίς επανεκτίμηση.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση;

Πυρετός

Μπορεί να υποδηλώνει επέκταση της λοίμωξης προς το ανώτερο ουροποιητικό.

Ρίγος

Ιδιαίτερα μαζί με πυρετό μπορεί να σχετίζεται με πυελονεφρίτιδα.

Πόνος στη μέση ή στο πλάι

Μπορεί να αποτελεί ένδειξη λοίμωξης του νεφρού.

Ναυτία ή εμετοί

Μπορεί να συνοδεύουν σοβαρότερη λοίμωξη.

Εγκυμοσύνη

Συμπτώματα ουρολοίμωξης στην εγκυμοσύνη χρειάζονται έγκαιρη αξιολόγηση.

Πότε χρειάζεται οργανωμένη διερεύνηση υποτροπών;

Πολλαπλές επιβεβαιωμένες λοιμώξεις

Όταν υπάρχουν δύο επεισόδια σε έξι μήνες ή τρία σε ένα έτος.

Επαναλαμβανόμενες αρνητικές καλλιέργειες

Χρειάζεται να εξεταστεί αν υπάρχει διαφορετική αιτία των συμπτωμάτων.

Δυσκολία κένωσης κύστης

Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος υπολείμματος και πρόπτωσης.

Επίμονη αιματουρία

Χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση και δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε ουρολοίμωξη.

Επαναλαμβανόμενες πυελονεφρίτιδες

Μπορεί να χρειάζεται ουρολογικός και απεικονιστικός έλεγχος.

Με λίγα λόγια
Οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις είναι συνήθως δύο επιβεβαιωμένα επεισόδια μέσα σε έξι μήνες ή τρία μέσα σε ένα έτος. Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινά από την επιβεβαίωση των επεισοδίων με καλλιέργεια ούρων και την αναζήτηση παραγόντων που μπορεί να ευνοούν τις υποτροπές. Δεν χρειάζονται όλες οι γυναίκες εκτεταμένο ουρολογικό έλεγχο ή μακροχρόνια αντιβίωση. Τα μέτρα πρόληψης εξατομικεύονται και μπορεί να περιλαμβάνουν αλλαγές σε παράγοντες κινδύνου, κολπικά οιστρογόνα μετά την εμμηνόπαυση, επιλεγμένες μη αντιβιοτικές στρατηγικές και, όταν χρειάζεται, στοχευμένη αντιβιοτική προφύλαξη.