Σπιράλ Χαλκού
Το σπιράλ χαλκού είναι μία πολύ αποτελεσματική, μακράς διάρκειας και πλήρως αναστρέψιμη μέθοδος αντισύλληψης χωρίς ορμόνες. Τοποθετείται μέσα στη μήτρα και ο χαλκός δημιουργεί ένα περιβάλλον που εμποδίζει τη γονιμοποίηση. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως επείγουσα αντισύλληψη σε κατάλληλες περιπτώσεις. Αποτελεί εξαιρετική επιλογή για γυναίκες που επιθυμούν αξιόπιστη μη ορμονική αντισύλληψη, αλλά μπορεί να αυξήσει την ποσότητα της περιόδου ή τη δυσμηνόρροια, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες.
Τι είναι το σπιράλ χαλκού;
Το σπιράλ χαλκού είναι μία μικρή ενδομήτρια συσκευή που τοποθετείται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας.
Δεν περιέχει ορμόνες. Φέρει λεπτό χάλκινο σύρμα ή χάλκινα τμήματα που απελευθερώνουν ιόντα χαλκού μέσα στη μήτρα.
Πώς λειτουργεί;
Ο χαλκός δημιουργεί ένα τοπικό περιβάλλον μέσα στη μήτρα που είναι ιδιαίτερα δυσμενές για τα σπερματοζωάρια.
Επηρεάζει τα σπερματοζωάρια
Μειώνει την κινητικότητα και τη λειτουργικότητά τους.
Εμποδίζει τη γονιμοποίηση
Ο κύριος αντισυλληπτικός μηχανισμός είναι η αποτροπή της συνάντησης και γονιμοποίησης του ωαρίου.
Δρα τοπικά
Δεν απαιτεί καθημερινή λήψη και δεν επηρεάζει ορμονικά όλο τον οργανισμό.
Πόσο αποτελεσματικό είναι;
Το σπιράλ χαλκού είναι από τις πιο αποτελεσματικές αναστρέψιμες μεθόδους αντισύλληψης.
Η αποτελεσματικότητά του είναι πολύ υψηλή επειδή δεν εξαρτάται από τη μνήμη ή τη σωστή καθημερινή χρήση.
Για πόσα χρόνια μπορεί να παραμείνει;
Η διάρκεια εξαρτάται από το συγκεκριμένο μοντέλο.
Υπάρχουν σπιράλ χαλκού που μπορούν να προσφέρουν αντισύλληψη για αρκετά χρόνια.
Περιέχει ορμόνες;
Όχι.
Αυτό αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για γυναίκες που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ορμονική αντισύλληψη.
Δεν περιέχει οιστρογόνο
Δεν έχει τον θρομβωτικό κίνδυνο των συνδυασμένων ορμονικών αντισυλληπτικών.
Δεν περιέχει προγεσταγόνο
Δεν προκαλεί προγεσταγονικές ορμονικές επιδράσεις.
Ο φυσικός κύκλος συνεχίζεται
Στις περισσότερες γυναίκες η ωορρηξία και ο ορμονικός κύκλος παραμένουν φυσιολογικοί.
Τι επίδραση έχει στην περίοδο;
Σε αντίθεση με το ορμονικό σπιράλ, το σπιράλ χαλκού μπορεί να αυξήσει την αιμορραγία της περιόδου.
Περισσότερο αίμα
Η περίοδος μπορεί να γίνει πιο έντονη.
Μεγαλύτερη διάρκεια
Σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να διαρκεί περισσότερες ημέρες.
Περισσότερες κράμπες
Η δυσμηνόρροια μπορεί να επιδεινωθεί, κυρίως τους πρώτους μήνες.
Τι είναι φυσιολογικό τους πρώτους μήνες;
Το σώμα μπορεί να χρειαστεί λίγο χρόνο για να προσαρμοστεί στην παρουσία του σπιράλ.
Περισσότερες κράμπες
Είναι συχνές ιδιαίτερα στους πρώτους κύκλους.
Πιο έντονη περίοδος
Μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση της αιμορραγίας.
Spotting
Μικρή ενδιάμεση αιμορραγία μπορεί να εμφανιστεί προσωρινά.
Σε αρκετές γυναίκες τα συμπτώματα μειώνονται σταδιακά με τον χρόνο.
Σε ποιες γυναίκες μπορεί να είναι καλή επιλογή;
Θέλουν μη ορμονική αντισύλληψη
Δεν περιέχει καθόλου ορμόνες.
Θέλουν μακρά διάρκεια
Προσφέρει πολυετή αντισυλληπτική προστασία.
Ξεχνούν το χάπι
Δεν απαιτεί καθημερινή λήψη.
Δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν οιστρογόνο
Δεν υπάρχει έκθεση σε οιστρογόνο.
Θέλουν άμεση επάνοδο γονιμότητας
Η γονιμότητα επανέρχεται γρήγορα μετά την αφαίρεση.
Μπορεί να τοποθετηθεί σε γυναίκα που δεν έχει γεννήσει;
Ναι.
Δεν είναι απαραίτητο μία γυναίκα να έχει προηγούμενο τοκετό για να χρησιμοποιήσει σπιράλ χαλκού.
Πώς γίνεται η τοποθέτηση;
Η τοποθέτηση γίνεται από γυναικολόγο μέσω του τραχήλου και συνήθως διαρκεί λίγα λεπτά.
Γυναικολογική εξέταση
Αξιολογείται η θέση και το μέγεθος της μήτρας.
Κολποδιαστολέας
Ο τράχηλος γίνεται ορατός.
Μέτρηση της μήτρας
Μπορεί να μετρηθεί το βάθος της ενδομήτριας κοιλότητας.
Εισαγωγή του σπιράλ
Η συσκευή τοποθετείται μέσω ενός λεπτού εισαγωγέα.
Πονάει η τοποθέτηση;
Η εμπειρία διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.
Μπορεί να υπάρχει έντονη αλλά σύντομη κράμπα κατά τη διέλευση του τραχήλου και την τοποθέτηση.
Πρέπει να τοποθετείται κατά την περίοδο;
Όχι.
Μπορεί να τοποθετηθεί σε διαφορετικές ημέρες του κύκλου, εφόσον μπορεί να αποκλειστεί με εύλογη βεβαιότητα η εγκυμοσύνη.
Πότε αρχίζει να προστατεύει;
Το σπιράλ χαλκού προσφέρει άμεση αντισυλληπτική δράση από τη στιγμή της σωστής τοποθέτησης.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επείγουσα αντισύλληψη;
Ναι.
Το σπιράλ χαλκού αποτελεί την αποτελεσματικότερη γνωστή μέθοδο επείγουσας αντισύλληψης όταν τοποθετείται μέσα στο κατάλληλο χρονικό παράθυρο.
Πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα
Υπερέχει των από του στόματος μεθόδων επείγουσας αντισύλληψης.
Συνεχίζει να προστατεύει
Μετά την επείγουσα χρήση μπορεί να παραμείνει ως μακροχρόνια αντισύλληψη.
Δεν επηρεάζεται από το βάρος
Η αποτελεσματικότητά του δεν μειώνεται σε υψηλότερο BMI όπως μπορεί να συμβαίνει με ορισμένα χάπια επείγουσας αντισύλληψης.
Ποιες είναι οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες;
Πιο έντονη περίοδος
Είναι η σημαντικότερη ανεπιθύμητη επίδραση σε αρκετές γυναίκες.
Περισσότερες κράμπες
Μπορεί να αυξηθεί η δυσμηνόρροια.
Spotting
Μπορεί να εμφανιστεί κυρίως τους πρώτους μήνες.
Παχαίνει το σπιράλ χαλκού;
Όχι.
Δεν περιέχει ορμόνες και δεν υπάρχει αναμενόμενος ορμονικός μηχανισμός αύξησης βάρους.
Επηρεάζει τη libido ή τη διάθεση;
Δεν περιέχει ορμόνες και επομένως δεν αναμένεται να έχει άμεση ορμονική επίδραση στη libido ή στη διάθεση.
Φυσικά, η σεξουαλική επιθυμία επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς σωματικούς και ψυχολογικούς παράγοντες.
Επηρεάζει τη μελλοντική γονιμότητα;
Όχι.
Μετά την αφαίρεση η αντισυλληπτική δράση παύει άμεσα και η φυσιολογική γονιμότητα επανέρχεται.
Πόσο γρήγορα μπορώ να μείνω έγκυος μετά την αφαίρεση;
Η σύλληψη μπορεί να συμβεί άμεσα, ακόμη και στον πρώτο κύκλο μετά την αφαίρεση.
Δεν χρειάζεται κάποια περίοδος «αποτοξίνωσης» ή αναμονής.
Αυξάνει τον κίνδυνο πυελικής φλεγμονής;
Ο κίνδυνος λοίμωξης σχετίζεται κυρίως με την περίοδο γύρω από την τοποθέτηση όταν υπάρχει προϋπάρχουσα τραχηλική λοίμωξη.
Μετά το αρχικό διάστημα, η παρουσία του σπιράλ δεν προκαλεί συνεχή αυξημένο κίνδυνο PID.
Προστατεύει από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα;
Όχι.
Το σπιράλ χαλκού προστατεύει μόνο από εγκυμοσύνη.
Δεν προστατεύει από χλαμύδια, γονόρροια, HIV, HPV, έρπη ή άλλα ΣΜΝ.
Χρειάζεται έλεγχος για χλαμύδια πριν την τοποθέτηση;
Η ανάγκη για έλεγχο εξαρτάται από την ηλικία, το σεξουαλικό ιστορικό και τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.
Σε γυναίκες αυξημένου κινδύνου μπορεί να γίνει μοριακός έλεγχος για χλαμύδια και γονόρροια.
Μπορεί να αποβληθεί;
Ναι, αλλά αυτό δεν είναι συχνό.
Μπορεί να μετακινηθεί προς τον τράχηλο ή να αποβληθεί μερικώς ή πλήρως.
Πρώτοι μήνες
Η πιθανότητα είναι μεγαλύτερη σχετικά νωρίς μετά την τοποθέτηση.
Νέα αιμορραγία
Μπορεί να εμφανιστεί αλλαγή στην περίοδο.
Νέος πόνος
Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος της θέσης.
Τι είναι τα νήματα;
Από το κάτω μέρος του σπιράλ εκτείνονται δύο πολύ λεπτά νήματα που περνούν από τον τράχηλο προς τον άνω κόλπο.
Χρησιμοποιούνται κυρίως για την αφαίρεση της συσκευής και μπορούν να βοηθήσουν στην επιβεβαίωση της παρουσίας της.
Μπορεί να το αισθανθεί ο σύντροφος;
Το ίδιο το σπιράλ βρίσκεται μέσα στη μήτρα και δεν γίνεται αισθητό κατά τη σεξουαλική επαφή.
Περιστασιακά ο σύντροφος μπορεί να αντιληφθεί τα νήματα, ιδιαίτερα λίγο μετά την τοποθέτηση.
Με τον χρόνο συνήθως μαλακώνουν.
Μπορεί να προκαλέσει διάτρηση της μήτρας;
Η διάτρηση είναι σπάνια επιπλοκή που σχετίζεται κυρίως με τη διαδικασία της τοποθέτησης.
Δεν είναι συνήθως κάτι που συμβαίνει επειδή το σπιράλ αρχίζει αργότερα να «ταξιδεύει» μέσα στο σώμα.
Αυξάνει τον κίνδυνο έκτοπης κύησης;
Όχι συνολικά.
Επειδή το σπιράλ είναι πολύ αποτελεσματικό στην πρόληψη εγκυμοσύνης, μειώνει συνολικά και την πιθανότητα έκτοπης κύησης.
Εάν όμως μία γυναίκα με σπιράλ έχει θετικό τεστ εγκυμοσύνης, πρέπει να προσδιοριστεί έγκαιρα η θέση της κύησης.
Τι γίνεται αν προκύψει εγκυμοσύνη;
Η εγκυμοσύνη με σωστά τοποθετημένο σπιράλ είναι σπάνια.
Όταν συμβεί, πρέπει αρχικά να αποκλειστεί έκτοπη κύηση και στη συνέχεια να συζητηθεί η ασφαλέστερη διαχείριση της ενδομήτριας συσκευής.
Πότε μπορεί να μην είναι κατάλληλο;
Γνωστή εγκυμοσύνη
Δεν τοποθετείται όταν υπάρχει εγκυμοσύνη.
Ενεργή πυελική λοίμωξη
Ενεργή τραχηλίτιδα ή PID πρέπει να αντιμετωπιστεί πρώτα.
Ανεξήγητη αιμορραγία
Χρειάζεται να διερευνηθεί πριν από την τοποθέτηση.
Παραμόρφωση της ενδομήτριας κοιλότητας
Μεγάλα υποβλεννογόνια ινομυώματα ή ορισμένες συγγενείς ανωμαλίες μπορεί να εμποδίζουν τη σωστή τοποθέτηση.
Νόσος Wilson ή ιδιαίτερη παθολογία χαλκού
Σπάνιες καταστάσεις σχετιζόμενες με τον μεταβολισμό του χαλκού μπορεί να απαιτούν διαφορετική επιλογή.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί αν υπάρχουν ινομυώματα;
Εξαρτάται κυρίως από το αν τα ινομυώματα παραμορφώνουν την ενδομήτρια κοιλότητα.
Υποβλεννογόνια ή μεγάλα ινομυώματα μπορεί να δυσκολεύουν την τοποθέτηση και να αυξάνουν την πιθανότητα μετακίνησης ή αποβολής.
Επιπλέον, εάν τα ινομυώματα προκαλούν ήδη μηνορραγία, το σπιράλ χαλκού μπορεί να επιδεινώσει την αιμορραγία.
Είναι κατάλληλο αν έχω ήδη έντονη περίοδο;
Μπορεί να μην είναι η καλύτερη επιλογή.
Επειδή μπορεί να αυξήσει την εμμηνορρυσιακή αιμορραγία, χρειάζεται προσεκτική συζήτηση όταν υπάρχει ήδη μηνορραγία ή σιδηροπενική αναιμία.
Είναι κατάλληλο στην ενδομητρίωση ή την αδενομύωση;
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αντισύλληψη, αλλά δεν προσφέρει την ορμονική καταστολή που μπορεί να βοηθήσει στον πόνο.
Επειδή μπορεί να αυξήσει τις κράμπες και την αιμορραγία, δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή σε γυναίκες με σημαντική δυσμηνόρροια ή αδενομύωση.
Είναι κατάλληλο αν υπάρχει κίνδυνος θρόμβωσης;
Επειδή δεν περιέχει ορμόνες, δεν αυξάνει τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής με τον τρόπο που μπορεί να συμβεί με αντισύλληψη που περιέχει οιστρογόνο.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε γυναίκες με ημικρανία;
Ναι, γενικά αποτελεί καλή μη ορμονική επιλογή, ακόμη και όταν η χρήση οιστρογόνου δεν είναι επιθυμητή.
Η τελική επιλογή εξατομικεύεται πάντα ανάλογα με το συνολικό ιστορικό.
Τι γίνεται αν υπάρχει ιστορικό καρκίνου μαστού;
Επειδή δεν περιέχει ορμόνες, το σπιράλ χαλκού μπορεί να αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμη αντισυλληπτική επιλογή σε γυναίκες στις οποίες η ορμονική αντισύλληψη δεν είναι κατάλληλη.
Η επιλογή πρέπει βέβαια να λαμβάνει υπόψη το συνολικό ογκολογικό και γυναικολογικό ιστορικό.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον θηλασμό;
Ναι.
Δεν επηρεάζει την παραγωγή γάλακτος και δεν εκθέτει το βρέφος σε αντισυλληπτικές ορμόνες.
Μπορεί να τοποθετηθεί μετά τον τοκετό;
Ναι.
Μπορεί να γίνει άμεση τοποθέτηση σε κατάλληλες συνθήκες ή να τοποθετηθεί αργότερα σε προγραμματισμένη επίσκεψη.
Μπορεί να τοποθετηθεί μετά από αποβολή ή διακοπή κύησης;
Σε πολλές περιπτώσεις ναι, ακόμη και άμεσα, εφόσον δεν υπάρχει λοίμωξη ή άλλη αντένδειξη.
Έτσι προσφέρεται άμεση μακροχρόνια αντισύλληψη.
Πώς αφαιρείται;
Η αφαίρεση γίνεται συνήθως εύκολα στο ιατρείο.
Ο γυναικολόγος πιάνει τα λεπτά νήματα και με ήπια έλξη το σπιράλ αφαιρείται μέσω του τραχήλου.
Μπορεί να αφαιρεθεί πριν λήξει;
Ναι.
Μπορεί να αφαιρεθεί οποιαδήποτε στιγμή εάν η γυναίκα επιθυμεί εγκυμοσύνη, διαφορετική αντισύλληψη ή απλώς δεν θέλει να συνεχίσει τη μέθοδο.
Χρειάζεται συχνό υπερηχογράφημα;
Όχι απαραίτητα.
Σε μία ασυμπτωματική γυναίκα με σωστά τοποθετημένο σπιράλ δεν απαιτούνται συνεχείς υπερηχογραφικοί έλεγχοι μόνο επειδή υπάρχει η συσκευή.
Υπερηχογράφημα μπορεί να χρειάζεται όταν:
Δεν φαίνονται τα νήματα
Χρειάζεται να εντοπιστεί η θέση της συσκευής.
Υπάρχει νέος πόνος
Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος θέσης.
Αλλάζει σημαντικά η αιμορραγία
Μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση για μετακίνηση ή άλλη αιτία.
Μπορώ να κάνω Pap test ή HPV test;
Ναι.
Η παρουσία σπιράλ δεν εμποδίζει τη λήψη Pap test ή HPV test.
Τα νήματα παραμένουν στον τράχηλο αλλά δεν επηρεάζουν συνήθως τη διαδικασία.
Μπορώ να κάνω μαγνητική τομογραφία;
Τα σύγχρονα σπιράλ χαλκού είναι γενικά συμβατά με τις συνήθεις εξετάσεις MRI σύμφωνα με τις προδιαγραφές του συγκεκριμένου προϊόντος.
Είναι πάντως σωστό να ενημερώνεται το ακτινολογικό τμήμα για την παρουσία της συσκευής.
Τι γίνεται αν έχω αλλεργία στον χαλκό;
Η πραγματική αλλεργία στον χαλκό είναι σπάνια.
Εάν υπάρχει επιβεβαιωμένη αλλεργία ή ειδικό πρόβλημα μεταβολισμού του χαλκού, μπορεί να χρειάζεται διαφορετική αντισυλληπτική μέθοδος.
Προκαλεί «τοξικότητα χαλκού»;
Στις περισσότερες υγιείς γυναίκες, η ποσότητα χαλκού που απελευθερώνεται τοπικά από το σπιράλ δεν προκαλεί συστηματική «δηλητηρίαση από χαλκό».
Πώς διαφέρει από το ορμονικό σπιράλ;
Σπιράλ χαλκού
Δεν περιέχει ορμόνες και μπορεί να αυξήσει την ποσότητα και τον πόνο της περιόδου.
Ορμονικό σπιράλ
Απελευθερώνει λεβονοργεστρέλη και συνήθως μειώνει σημαντικά την αιμορραγία και τη δυσμηνόρροια.
Και τα δύο
Προσφέρουν πολύ υψηλή αντισυλληπτική αποτελεσματικότητα και άμεση επάνοδο γονιμότητας μετά την αφαίρεση.
Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
Έντονος ή αυξανόμενος πόνος
Ιδιαίτερα αν εμφανίζεται ξαφνικά μετά την αρχική περίοδο προσαρμογής.
Πυρετός
Μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη.
Δύσοσμες εκκρίσεις
Ιδιαίτερα μαζί με πυρετό ή πυελικό πόνο.
Πολύ έντονη αιμορραγία
Χρειάζεται να εκτιμηθεί αν υπερβαίνει την αναμενόμενη αλλαγή της περιόδου.
Θετικό τεστ εγκυμοσύνης
Χρειάζεται άμεσος εντοπισμός της κύησης.
Αισθάνεστε το ίδιο το σπιράλ
Μπορεί να έχει μετακινηθεί ή να αποβάλλεται.
Συχνές παρανοήσεις
«Είναι μόνο για γυναίκες που έχουν γεννήσει»
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε γυναίκες χωρίς προηγούμενο τοκετό.
«Προκαλεί υπογονιμότητα»
Η γονιμότητα επανέρχεται γρήγορα μετά την αφαίρεση.
«Δίνει ορμόνες»
Το σπιράλ χαλκού δεν περιέχει καμία ορμόνη.
«Προκαλεί συνεχώς λοιμώξεις»
Δεν προκαλεί χρόνιο αυξημένο κίνδυνο PID.
«Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επείγουσα αντισύλληψη»
Αντίθετα, αποτελεί την αποτελεσματικότερη μέθοδο επείγουσας αντισύλληψης.
Πότε αξίζει να συζητήσετε το σπιράλ χαλκού με τον γυναικολόγο;
Θέλετε αντισύλληψη χωρίς ορμόνες
Αποτελεί μία από τις πιο αξιόπιστες μη ορμονικές επιλογές.
Θέλετε μακροχρόνια προστασία
Δεν χρειάζεται καθημερινή ή μηνιαία διαχείριση.
Δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε οιστρογόνο
Δεν περιέχει ορμονικούς παράγοντες.
Χρειάζεστε επείγουσα αντισύλληψη
Μπορεί ταυτόχρονα να παρέχει και μακροχρόνια προστασία.
Θέλετε άμεση επιστροφή γονιμότητας
Η αντισυλληπτική δράση σταματά με την αφαίρεση.
Το σπιράλ χαλκού είναι μία εξαιρετικά αποτελεσματική, μακράς διάρκειας και πλήρως αναστρέψιμη μέθοδος αντισύλληψης χωρίς ορμόνες. Δρα κυρίως επηρεάζοντας τη λειτουργία των σπερματοζωαρίων και αποτρέποντας τη γονιμοποίηση. Προσφέρει άμεση αντισυλληπτική δράση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως επείγουσα αντισύλληψη. Δεν προκαλεί υπογονιμότητα και η γονιμότητα επανέρχεται άμεσα μετά την αφαίρεση. Το βασικό μειονέκτημα είναι ότι μπορεί να αυξήσει την ποσότητα της περιόδου και τη δυσμηνόρροια, επομένως η επιλογή του πρέπει να γίνεται με βάση το ιστορικό και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.