Αιδοιοδυνία

Τι είναι η αιδοιοδυνία;

Η αιδοιοδυνία είναι χρόνιος πόνος στην περιοχή του αιδοίου χωρίς να υπάρχει πάντα ορατή βλάβη που να εξηγεί την ένταση των συμπτωμάτων.

Ο πόνος συνήθως διαρκεί τουλάχιστον αρκετούς μήνες και μπορεί να εμφανίζεται ως κάψιμο, τσούξιμο, ευαισθησία, ερεθισμός ή πόνος στην αφή.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι;

Τι είναι η αιθουσαλγία / vestibulodynia;

Η προκλητή αιθουσαλγία είναι μία μορφή εντοπισμένης αιδοιοδυνίας όπου ο πόνος εντοπίζεται κυρίως στον πρόδομο του κόλπου, δηλαδή γύρω από την είσοδο.

Ο πόνος εμφανίζεται συχνά με:

Πώς μπορεί να περιγράφεται ο πόνος;

Πού οφείλεται;

Η αιδοιοδυνία δεν έχει συνήθως μία μοναδική αιτία.

Πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν:

Είναι λοίμωξη;

Όχι.

Η αιδοιοδυνία δεν είναι μυκητίαση, βακτηριακή λοίμωξη ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

Μπορεί να μπερδευτεί με μυκητιασική λοίμωξη;

Ναι.

Ο κνησμός, το κάψιμο και ο ερεθισμός μπορούν να μοιάζουν με Candida.

Σε γυναίκες με επαναλαμβανόμενα συμπτώματα και αρνητικές καλλιέργειες ή χωρίς σαφή ανταπόκριση σε αντιμυκητιασική θεραπεία, χρειάζεται να εξετάζεται και η πιθανότητα αιδοιοδυνίας.

Ποιες άλλες παθήσεις πρέπει να αποκλειστούν;

Πώς επηρεάζει τη σεξουαλική επαφή;

Η προκλητή αιδοιοδυνία μπορεί να προκαλεί έντονο πόνο κατά την είσοδο στον κόλπο.

Με επαναλαμβανόμενες επώδυνες επαφές μπορεί να αναπτυχθεί αντανακλαστική σύσπαση του πυελικού εδάφους και φόβος ότι ο πόνος θα επαναληφθεί.

Τι ρόλο παίζουν οι μύες του πυελικού εδάφους;

Σε πολλές γυναίκες με αιδοιοδυνία οι μύες του πυελικού εδάφους βρίσκονται σε αυξημένη τάση.

Αυτό μπορεί να προκαλεί πρόσθετο πόνο και δυσκολία στη διείσδυση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη εξέταση αίματος ή υπερηχογράφημα που να διαγιγνώσκει την αιδοιοδυνία.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και στον αποκλεισμό άλλων αιτιών.

Τι είναι το cotton-swab test;

Κατά την εξέταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μία μικρή βαμβακοφόρος ράβδος για απαλή πίεση σε διαφορετικά σημεία γύρω από την είσοδο του κόλπου.

Η γυναίκα περιγράφει αν το συγκεκριμένο σημείο προκαλεί πόνο και πόσο έντονος είναι.

Χρειάζεται βιοψία;

Όχι για τη διάγνωση της αιδοιοδυνίας από μόνη της.

Βιοψία μπορεί να χρειάζεται εάν υπάρχει ορατή αλλοίωση που δημιουργεί υποψία για δερματοπάθεια ή άλλη πάθηση του αιδοίου.

Χρειάζεται υπερηχογράφημα;

Το υπερηχογράφημα δεν διαγιγνώσκει την αιδοιοδυνία.

Μπορεί όμως να χρειάζεται όταν συνυπάρχει βαθύς πυελικός πόνος ή υπάρχουν συμπτώματα που δημιουργούν υποψία άλλης γυναικολογικής πάθησης.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι κατάλληλη για όλες τις γυναίκες.

Η αντιμετώπιση συνήθως συνδυάζει διαφορετικές παρεμβάσεις.

Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους;

Η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπείας όταν οι μύες είναι υπερτονικοί ή επώδυνοι.

Μπορεί να βοηθήσει τοπικό αναισθητικό;

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπική λιδοκαΐνη για προσωρινή μείωση του πόνου.

Η χρήση της πρέπει να αποτελεί μέρος συνολικού θεραπευτικού σχεδίου και όχι να θεωρείται από μόνη της μόνιμη θεραπεία της κατάστασης.

Χρησιμοποιούνται φάρμακα για νευροπαθητικό πόνο;

Σε ορισμένες γυναίκες με χαρακτηριστικά νευροπαθητικού πόνου μπορεί να χρησιμοποιηθούν φάρμακα που μειώνουν την υπερβολική ευαισθησία του νευρικού συστήματος.

Η επιλογή γίνεται εξατομικευμένα με βάση τον τύπο του πόνου, τις παρενέργειες και το συνολικό ιστορικό.

Μπορεί να σχετίζεται με ορμονικούς παράγοντες;

Σε ορισμένες γυναίκες τα συμπτώματα μπορεί να επηρεάζονται από ορμονικές μεταβολές, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει ξηρότητα ή ατροφία.

Η τοπική ορμονική θεραπεία δεν αποτελεί γενική θεραπεία της αιδοιοδυνίας αλλά μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχει συγκεκριμένη ορμονική αιτία που επιβαρύνει τους ιστούς.

Τι γίνεται μετά την εμμηνόπαυση;

Μετά την εμμηνόπαυση πρέπει να γίνεται προσεκτική διάκριση μεταξύ αιδοιοδυνίας, ουρογεννητικού συνδρόμου της εμμηνόπαυσης και δερματολογικών παθήσεων όπως ο σκληρυντικός λειχήνας.

Τι βοηθά στην καθημερινή φροντίδα;

Τι μπορεί να βοηθήσει στη σεξουαλική επαφή;

Είναι ψυχολογικός ο πόνος;

Όχι.

Η αιδοιοδυνία είναι πραγματικό σύνδρομο χρόνιου πόνου.

Όπως σε πολλές άλλες χρόνιες επώδυνες καταστάσεις, το στρες, ο ύπνος, ο φόβος και η ψυχολογική επιβάρυνση μπορούν να επηρεάζουν την ένταση του πόνου.

Τι είναι η κεντρική ευαισθητοποίηση;

Όταν ο πόνος διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, το νευρικό σύστημα μπορεί να γίνει περισσότερο ευαίσθητο στα ερεθίσματα.

Έτσι ένα άγγιγμα που φυσιολογικά δεν θα ήταν επώδυνο μπορεί να γίνεται αντιληπτό ως πόνος.

Χρειάζεται ποτέ χειρουργική αντιμετώπιση;

Σπάνια.

Σε πολύ επιλεγμένες περιπτώσεις σοβαρής, εντοπισμένης και προκλητής αιθουσαλγίας που δεν έχει ανταποκριθεί σε κατάλληλη συντηρητική θεραπεία μπορεί να εξεταστεί χειρουργική θεραπεία.

Σχετίζεται με καρκίνο;

Η αιδοιοδυνία από μόνη της δεν θεωρείται προκαρκινική κατάσταση και δεν μετατρέπεται σε καρκίνο.

Ωστόσο, κάθε νέα ορατή αλλοίωση, έλκος, ογκίδιο ή περιοχή που δεν επουλώνεται χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση.

Επηρεάζει τη γονιμότητα ή την εγκυμοσύνη;

Η αιδοιοδυνία δεν επηρεάζει άμεσα τις ωοθήκες, τη μήτρα ή την ικανότητα σύλληψης.

Μπορεί όμως να δυσκολεύει τη σεξουαλική επαφή όταν ο πόνος είναι σημαντικός.

Οι θεραπευτικές επιλογές προσαρμόζονται εάν υπάρχει εγκυμοσύνη ή προσπάθεια σύλληψης.

Μπορεί να βελτιωθεί;

Ναι.

Η πορεία διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα, αλλά πολλές γυναίκες παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση με σωστή διάγνωση και συνδυασμό θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Πότε χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση;