ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ

Αιμορραγία μετά την Εμμηνόπαυση

Κάθε νέα κολπική αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία δεν είναι κακοήθεια, αλλά είναι σημαντικό να αποκλειστούν παθήσεις του ενδομητρίου, του τραχήλου ή άλλες γυναικολογικές αιτίες.

Τι θεωρείται αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση;

Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση είναι οποιαδήποτε κολπική απώλεια αίματος που εμφανίζεται αφού έχουν περάσει τουλάχιστον 12 συνεχόμενοι μήνες χωρίς περίοδο.

Μπορεί να είναι έντονη ή πολύ μικρή, να εμφανιστεί μία φορά ή να επαναληφθεί, και μπορεί να παρουσιαστεί ακόμη και μόνο ως λίγες σταγόνες αίματος ή καφέ εκκρίσεις.

Σημαντικό: ακόμη και μία μικρή ποσότητα αίματος μετά την εμμηνόπαυση πρέπει να αξιολογείται. Το ότι η αιμορραγία είναι μικρή δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοηθεί.

Ποιες μπορεί να είναι οι αιτίες;

Ατροφία κόλπου ή ενδομητρίου Η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να κάνει τους ιστούς λεπτότερους και πιο ευαίσθητους, με αποτέλεσμα μικρή αιμορραγία.

Πολύποδας Πολύποδες του ενδομητρίου ή του τραχήλου μπορεί να προκαλούν αιμορραγία ή κηλίδωση.

Υπερπλασία ενδομητρίου Η υπερβολική ανάπτυξη του ενδομητρίου μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία και σε ορισμένες μορφές να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.

Καρκίνος ενδομητρίου Αποτελεί μία σημαντική αιτία που πρέπει να αποκλείεται όταν υπάρχει αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.

Παθήσεις τραχήλου Πολύποδες, φλεγμονές ή άλλες αλλοιώσεις του τραχήλου μπορεί να προκαλούν αιμορραγία.

Ορμονική θεραπεία Ανάλογα με το είδος και το στάδιο της HRT, μπορεί να εμφανιστεί αιμορραγία που χρειάζεται σωστή ερμηνεία.

Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Όχι. Η αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση έχει πολλές πιθανές αιτίες και αρκετές από αυτές είναι καλοήθεις.

Παρ' όλα αυτά, επειδή ο καρκίνος του ενδομητρίου μπορεί να παρουσιαστεί με αυτόν τον τρόπο, η αιμορραγία πρέπει πάντα να διερευνάται.

Ο σωστός τρόπος να το δούμε: δεν σημαίνει καρκίνο, αλλά είναι σύμπτωμα που δεν πρέπει να μένει χωρίς έλεγχο.

Πώς γίνεται η αρχική αξιολόγηση;

Η διερεύνηση ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό, γυναικολογική εξέταση και συνήθως διακολπικό υπερηχογράφημα.

Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις για το ενδομήτριο ή τον τράχηλο.

Ιστορικό Καταγράφονται η διάρκεια και η ποσότητα της αιμορραγίας, τυχόν επανάληψη, η χρήση HRT και σημαντικοί παράγοντες κινδύνου.

Γυναικολογική εξέταση Αξιολογούνται ο κόλπος, το αιδοίο και ο τράχηλος για πιθανή τοπική αιτία της αιμορραγίας.

Διακολπικό υπερηχογράφημα Χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του ενδομητρίου, της μήτρας και άλλων γυναικολογικών ευρημάτων.

Δειγματοληψία ενδομητρίου Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί βιοψία ή άλλη μέθοδος λήψης ιστού.

Τι ρόλο έχει το πάχος του ενδομητρίου;

Το πάχος του ενδομητρίου στο διακολπικό υπερηχογράφημα αποτελεί σημαντικό μέρος της αρχικής αξιολόγησης μιας γυναίκας με αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.

Ένα λεπτό και ομαλό ενδομήτριο είναι συνήθως καθησυχαστικό, ενώ μεγαλύτερο πάχος, ανομοιογένεια ή εστιακή βλάβη μπορεί να απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.

Τι γίνεται αν το ενδομήτριο είναι λεπτό;

Όταν το ενδομήτριο είναι λεπτό και η αιμορραγία ήταν ένα μεμονωμένο επεισόδιο, η πιθανότητα σημαντικής ενδομητρικής παθολογίας είναι συνήθως χαμηλή.

Αν όμως η αιμορραγία επιμένει ή επανεμφανίζεται, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση ακόμη και αν η αρχική υπερηχογραφική εικόνα ήταν καθησυχαστική.

Σημαντικό: η υποτροπιάζουσα αιμορραγία έχει σημασία. Ένα καθησυχαστικό πρώτο υπερηχογράφημα δεν σημαίνει ότι επαναλαμβανόμενη αιμορραγία πρέπει να αγνοηθεί.

Πότε χρειάζεται βιοψία ενδομητρίου;

Η ανάγκη για βιοψία εξαρτάται από την υπερηχογραφική εικόνα, το πάχος του ενδομητρίου, την επιμονή της αιμορραγίας, την ηλικία και άλλους παράγοντες κινδύνου.

Η λήψη δείγματος επιτρέπει ιστολογική αξιολόγηση του ενδομητρίου και μπορεί να αποκλείσει ή να επιβεβαιώσει υπερπλασία ή κακοήθεια.

Πότε χρειάζεται υστεροσκόπηση;

Η υστεροσκόπηση επιτρέπει άμεση επισκόπηση της κοιλότητας της μήτρας.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει υποψία εστιακής βλάβης όπως πολύποδας, όταν η βιοψία δεν είναι διαγνωστική ή όταν η αιμορραγία επιμένει.

Άμεση εικόνα της κοιλότητας Επιτρέπει την αναγνώριση πολυπόδων και άλλων ενδομητρικών αλλοιώσεων.

Στοχευμένη βιοψία Επιτρέπει λήψη δείγματος από συγκεκριμένη ύποπτη περιοχή.

Θεραπεία πολύποδα Σε κατάλληλες περιπτώσεις ο πολύποδας μπορεί να αφαιρεθεί κατά την ίδια διαδικασία.

Τι γίνεται αν υπάρχει πολύποδας;

Οι πολύποδες του ενδομητρίου είναι συχνοί και μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τα συμπτώματα, το μέγεθος, τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά και το συνολικό ιστορικό της γυναίκας.

Τι είναι η υπερπλασία του ενδομητρίου;

Υπερπλασία σημαίνει υπερβολική ανάπτυξη των αδένων του ενδομητρίου.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι υπερπλασίας και η παρουσία ή απουσία κυτταρικής ατυπίας έχει μεγάλη σημασία για τον κίνδυνο εξέλιξης και την επιλογή θεραπείας.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο ενδομητρικής παθολογίας;

Παχυσαρκία Ο λιπώδης ιστός μπορεί να αυξήσει τη συνολική οιστρογονική επίδραση στο ενδομήτριο.

Σακχαρώδης διαβήτης Συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου.

Χρήση μη αντιρροπούμενου οιστρογόνου Η συστηματική χορήγηση οιστρογόνου χωρίς επαρκή προγεσταγονική προστασία σε γυναίκα με μήτρα αυξάνει τον κίνδυνο υπερπλασίας.

Ορισμένοι κληρονομικοί παράγοντες Συγκεκριμένα κληρονομικά σύνδρομα μπορεί να αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Τι γίνεται αν λαμβάνω HRT;

Η ερμηνεία της αιμορραγίας εξαρτάται από το είδος της ορμονικής θεραπείας και το πότε ξεκίνησε.

Σε κυκλικό σχήμα μπορεί να υπάρχει αναμενόμενη προγραμματισμένη αιμορραγία, ενώ σε συνεχές συνδυασμένο σχήμα μπορεί να εμφανιστεί κηλίδωση τους πρώτους μήνες.

Επίμονη, νέα ή μη αναμενόμενη αιμορραγία χρειάζεται αξιολόγηση ανάλογα με το θεραπευτικό σχήμα και το ιστορικό.

Μπορεί το κολπικό οιστρογόνο να προκαλέσει αιμορραγία;

Μικρή κηλίδωση μπορεί περιστασιακά να εμφανιστεί, ιδιαίτερα όταν οι κολπικοί ιστοί είναι πολύ ατροφικοί.

Παρ' όλα αυτά, νέα αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην τοπική θεραπεία χωρίς αξιολόγηση.

Βασικός κανόνας: είτε χρησιμοποιείται HRT είτε όχι, ανεξήγητη νέα αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται γυναικολογική εκτίμηση.

Τι γίνεται αν το αίμα εμφανίζεται μόνο μετά τη σεξουαλική επαφή;

Η κολπική ατροφία μπορεί να προκαλεί μικροτραυματισμούς και αιμορραγία μετά την επαφή.

Όμως πρέπει επίσης να αξιολογηθούν ο κόλπος και ο τράχηλος ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Πρέπει να κάνω Pap test;

Το Pap test και το HPV test αξιολογούν κυρίως τον τράχηλο και δεν αποτελούν εξετάσεις για τον καρκίνο του ενδομητρίου.

Μπορεί να χρειάζεται τραχηλικός έλεγχος ανάλογα με το ιστορικό, αλλά δεν αντικαθιστά τη διερεύνηση του ενδομητρίου όταν υπάρχει μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία.

Πρακτικά: ένα φυσιολογικό Pap test δεν αποκλείει παθολογία του ενδομητρίου. Πρόκειται για διαφορετικές εξετάσεις που ελέγχουν διαφορετικά σημεία.

Πότε πρέπει να ζητήσω άμεσα βοήθεια;

Πολύ έντονη αιμορραγία Ιδιαίτερα όταν χρειάζεται συχνή αλλαγή σερβιέτας ή εμφανίζονται μεγάλοι θρόμβοι.

Ζάλη ή λιποθυμική τάση Μπορεί να σημαίνουν σημαντική απώλεια αίματος και χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.

Έντονος πόνος Ιδιαίτερα όταν συνοδεύει σημαντική αιμορραγία ή γενική αδιαθεσία.

Τι γίνεται αν ο έλεγχος είναι φυσιολογικός;

Όταν η αξιολόγηση είναι καθησυχαστική, δεν χρειάζεται απαραίτητα κάποια θεραπεία εάν η αιμορραγία δεν επαναληφθεί.

Αν όμως εμφανιστεί ξανά αιμορραγία, χρειάζεται νέα επικοινωνία και πιθανώς περαιτέρω διερεύνηση.

Το βασικό μήνυμα: η αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση είναι συχνά αποτέλεσμα καλοήθους αιτίας, αλλά πρέπει πάντα να αξιολογείται. Η έγκαιρη διερεύνηση επιτρέπει να αναγνωριστούν γρήγορα οι γυναίκες που χρειάζονται θεραπεία και να καθησυχαστούν εκείνες των οποίων ο έλεγχος είναι φυσιολογικός.