Ορμονικό Σπιράλ

Τι είναι το ορμονικό σπιράλ;

Το ορμονικό ενδομήτριο σύστημα είναι μία μικρή συσκευή που τοποθετείται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας.

Απελευθερώνει σταδιακά μικρή ποσότητα λεβονοργεστρέλης, ενός προγεσταγόνου, κυρίως τοπικά μέσα στη μήτρα.

Πώς λειτουργεί;

Πόσο αποτελεσματικό είναι;

Το ορμονικό σπιράλ είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές αναστρέψιμες μεθόδους αντισύλληψης.

Η αποτελεσματικότητά του είναι πολύ υψηλή επειδή δεν εξαρτάται από καθημερινή λήψη ή από το αν η γυναίκα θυμάται κάποια δόση.

Για πόσο διάστημα μπορεί να παραμείνει;

Η διάρκεια εξαρτάται από το συγκεκριμένο ενδομήτριο σύστημα.

Υπάρχουν διαφορετικά ορμονικά σπιράλ με διαφορετική ποσότητα λεβονοργεστρέλης και διαφορετική εγκεκριμένη διάρκεια χρήσης.

Ποια είναι τα βασικά πλεονεκτήματα;

Τι συμβαίνει με την περίοδο;

Στους πρώτους μήνες είναι συχνές οι ακανόνιστες μικρές αιμορραγίες και το spotting.

Με τον χρόνο, η περίοδος συνήθως γίνεται:

Είναι κακό αν σταματήσει η περίοδος;

Όχι.

Η απουσία περιόδου οφείλεται στο γεγονός ότι το ενδομήτριο παραμένει πολύ λεπτό και επομένως υπάρχει ελάχιστος ιστός που χρειάζεται να αποβληθεί.

Βοηθά στην έντονη περίοδο;

Ναι.

Τα συστήματα με επαρκή δόση λεβονοργεστρέλης αποτελούν ιδιαίτερα αποτελεσματική συντηρητική θεραπεία για την έντονη εμμηνορρυσιακή αιμορραγία σε κατάλληλες γυναίκες.

Μειώνει τον πόνο της περιόδου;

Σε πολλές γυναίκες ναι.

Η μείωση της ανάπτυξης του ενδομητρίου και της εμμηνορρυσιακής αιμορραγίας συχνά συνοδεύεται από σημαντική βελτίωση της δυσμηνόρροιας.

Μπορεί να βοηθήσει στην αδενομύωση;

Ναι.

Το ορμονικό σπιράλ χρησιμοποιείται συχνά για τη συντηρητική αντιμετώπιση της έντονης αιμορραγίας και της δυσμηνόρροιας που σχετίζονται με αδενομύωση.

Μπορεί να βοηθήσει στην ενδομητρίωση;

Μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της δυσμηνόρροιας και του πυελικού πόνου σε επιλεγμένες γυναίκες.

Χρησιμοποιείται επίσης συχνά μετά από χειρουργική αντιμετώπιση ενδομητρίωσης όταν χρειάζεται μακροχρόνια ορμονική καταστολή.

Έχει θέση στην υπερπλασία ενδομητρίου;

Ναι, σε συγκεκριμένες μορφές υπερπλασίας ενδομητρίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί σύστημα λεβονοργεστρέλης ως θεραπεία.

Η ένδειξη εξαρτάται από το αν υπάρχει ατυπία, την ηλικία, την επιθυμία τεκνοποίησης και τα ιστολογικά ευρήματα.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαζί με θεραπεία οιστρογόνων στην εμμηνόπαυση;

Σε ορισμένες γυναίκες, κατάλληλο ενδομήτριο σύστημα λεβονοργεστρέλης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προστασία του ενδομητρίου όταν χορηγούνται συστηματικά οιστρογόνα.

Η διάρκεια χρήσης για αυτόν τον σκοπό μπορεί να διαφέρει από τη διάρκεια χρήσης αποκλειστικά για αντισύλληψη.

Σε ποιες γυναίκες μπορεί να είναι καλή επιλογή;

Μπορεί να τοποθετηθεί σε γυναίκα που δεν έχει γεννήσει;

Ναι.

Η προηγούμενη εγκυμοσύνη ή ο τοκετός δεν αποτελούν προϋπόθεση για χρήση ορμονικού σπιράλ.

Πώς γίνεται η τοποθέτηση;

Η τοποθέτηση πραγματοποιείται από γυναικολόγο μέσω του τραχήλου και συνήθως διαρκεί λίγα λεπτά.

Πονάει η τοποθέτηση;

Η εμπειρία διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.

Μπορεί να υπάρχει έντονη κράμπα για λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά κατά τη διέλευση του τραχήλου και την τοποθέτηση.

Μπορούν να συζητηθούν αναλγητικά και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, τοπική αναισθησία ή άλλες μέθοδοι ανακούφισης.

Πρέπει να τοποθετείται μόνο κατά την περίοδο;

Όχι.

Μπορεί να τοποθετηθεί σε διαφορετικές ημέρες του κύκλου, εφόσον υπάρχει επαρκής βεβαιότητα ότι η γυναίκα δεν είναι έγκυος.

Πότε αρχίζει να προστατεύει από εγκυμοσύνη;

Αυτό εξαρτάται από το πότε στον κύκλο τοποθετείται.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η αντισυλληπτική δράση είναι άμεση, ενώ σε άλλες χρειάζεται προσωρινά συμπληρωματική προστασία με προφυλακτικό.

Τι είναι φυσιολογικό μετά την τοποθέτηση;

Γιατί έχω ακανόνιστες αιμορραγίες στην αρχή;

Το ενδομήτριο χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στη συνεχή τοπική δράση της λεβονοργεστρέλης.

Για αυτό τους πρώτους μήνες μπορεί να υπάρχουν ακανόνιστο spotting και μικρές αιμορραγίες.

Υπάρχουν ορμονικές παρενέργειες;

Η δράση είναι κυρίως τοπική, αλλά ένα μέρος της ορμόνης περνά στην κυκλοφορία.

Ορισμένες γυναίκες μπορεί να αναφέρουν:

Παχαίνει το ορμονικό σπιράλ;

Δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί σημαντική αύξηση βάρους στις περισσότερες γυναίκες.

Οι φυσιολογικές μεταβολές του βάρους κατά τη διάρκεια των ετών συχνά συμπίπτουν χρονικά με τη χρήση του.

Επηρεάζει τη σεξουαλική επιθυμία;

Η επίδραση στη libido διαφέρει μεταξύ γυναικών.

Οι περισσότερες δεν παρατηρούν σημαντική αλλαγή, ενώ σε ορισμένες η μείωση της αιμορραγίας και του πόνου μπορεί να βελτιώσει τη σεξουαλική ζωή.

Μπορεί να προκαλέσει κύστεις ωοθηκών;

Επειδή πολλές γυναίκες συνεχίζουν να έχουν ωορρηξία, μπορεί περιστασιακά να εμφανίζονται λειτουργικές κύστεις ωοθηκών.

Οι περισσότερες είναι καλοήθεις και υποχωρούν αυτόματα χωρίς θεραπεία.

Επηρεάζει τη μελλοντική γονιμότητα;

Όχι.

Μετά την αφαίρεση, η αντισυλληπτική δράση σταματά γρήγορα και η φυσιολογική γονιμότητα επανέρχεται.

Πόσο γρήγορα μπορώ να μείνω έγκυος μετά την αφαίρεση;

Η σύλληψη μπορεί να συμβεί ακόμη και στον πρώτο κύκλο μετά την αφαίρεση.

Δεν χρειάζεται να περάσει κάποια «περίοδος αποτοξίνωσης» πριν επιχειρηθεί εγκυμοσύνη.

Προστατεύει από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα;

Όχι.

Το ορμονικό σπιράλ προστατεύει από εγκυμοσύνη αλλά όχι από χλαμύδια, γονόρροια, HIV, HPV, έρπη ή άλλα ΣΜΝ.

Αυξάνει τον κίνδυνο πυελικής φλεγμονής;

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος λοίμωξης σχετίζεται κυρίως με τις πρώτες εβδομάδες μετά την τοποθέτηση και αφορά κυρίως την πιθανότητα προϋπάρχουσας τραχηλικής λοίμωξης κατά την εισαγωγή.

Μετά από αυτό το αρχικό διάστημα, το σπιράλ δεν προκαλεί συνεχή αυξημένο κίνδυνο PID.

Χρειάζεται έλεγχος για χλαμύδια πριν από την τοποθέτηση;

Η ανάγκη για έλεγχο εξαρτάται από την ηλικία, το σεξουαλικό ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου.

Σε γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο μπορεί να γίνει κατάλληλος έλεγχος για χλαμύδια και γονόρροια.

Μπορεί να φύγει από τη θέση του;

Ναι, αλλά αυτό δεν είναι συχνό.

Σε ορισμένες γυναίκες το σπιράλ μπορεί να μετακινηθεί προς τον τράχηλο ή να αποβληθεί μερικώς ή πλήρως.

Τι είναι τα νήματα του σπιράλ;

Από το κάτω άκρο του σπιράλ εκτείνονται δύο πολύ λεπτά νήματα μέσα από τον τράχηλο προς τον άνω κόλπο.

Χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της παρουσίας του και για την αφαίρεση.

Μπορεί να τα αισθανθεί ο σύντροφος;

Μερικές φορές στην αρχή μπορεί να γίνονται αντιληπτά κατά τη σεξουαλική επαφή.

Με τον χρόνο συνήθως μαλακώνουν και τοποθετούνται γύρω από τον τράχηλο.

Εάν υπάρχει επίμονη ενόχληση μπορεί να ελεγχθεί το μήκος τους.

Μπορεί να τρυπήσει τη μήτρα;

Η διάτρηση της μήτρας είναι σπάνια επιπλοκή της τοποθέτησης.

Συνήθως συμβαίνει κατά τη διαδικασία εισαγωγής και όχι επειδή το σπιράλ «ταξιδεύει» αργότερα μέσα στο σώμα.

Αυξάνει τον κίνδυνο έκτοπης κύησης;

Το ορμονικό σπιράλ μειώνει δραματικά τον συνολικό κίνδυνο εγκυμοσύνης και επομένως μειώνει και τον συνολικό κίνδυνο έκτοπης κύησης.

Εάν όμως συμβεί εγκυμοσύνη με σπιράλ στη θέση του, πρέπει να αποκλειστεί άμεσα έκτοπη κύηση.

Τι γίνεται αν μείνω έγκυος με το σπιράλ;

Είναι σπάνιο, αλλά όταν συμβεί χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.

Αρχικά επιβεβαιώνεται αν η κύηση είναι ενδομήτρια ή έκτοπη και στη συνέχεια συζητείται η ασφαλέστερη διαχείριση του σπιράλ.

Πότε μπορεί να μην είναι κατάλληλο;

Μπορεί να τοποθετηθεί αν υπάρχουν ινομυώματα;

Εξαρτάται από τη θέση και το μέγεθος των ινομυωμάτων.

Ινομυώματα που δεν παραμορφώνουν σημαντικά την ενδομήτρια κοιλότητα μπορεί να επιτρέπουν κανονική χρήση.

Αντίθετα, μεγάλα υποβλεννογόνια ινομυώματα μπορεί να επηρεάζουν την τοποθέτηση, τη θέση και την αποτελεσματικότητα.

Τι γίνεται αν υπάρχει ιστορικό καρκίνου μαστού;

Επειδή το σύστημα απελευθερώνει προγεσταγόνο, η χρήση σε γυναίκες με ενεργό ή προηγούμενο ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού χρειάζεται ιδιαίτερη αξιολόγηση.

Σε αρκετές περιπτώσεις προτιμάται μη ορμονική αντισύλληψη.

Έχει τον ίδιο κίνδυνο θρόμβωσης με το αντισυλληπτικό χάπι;

Όχι.

Το ορμονικό σπιράλ δεν περιέχει οιστρογόνο και η συστηματική έκθεση σε προγεσταγόνο είναι πολύ χαμηλότερη από πολλές άλλες ορμονικές μεθόδους.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε γυναίκες με ημικρανία;

Επειδή δεν περιέχει οιστρογόνο, μπορεί να αποτελεί κατάλληλη επιλογή για πολλές γυναίκες στις οποίες η συνδυασμένη αντισύλληψη δεν είναι κατάλληλη.

Η τελική επιλογή εξατομικεύεται ανάλογα με το συνολικό ιστορικό.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον θηλασμό;

Ναι.

Το ορμονικό σπιράλ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε γυναίκες που θηλάζουν.

Ο χρόνος τοποθέτησης μετά τον τοκετό εξαρτάται από το κλινικό πλαίσιο και το αν προγραμματίζεται άμεση ή μεταγενέστερη τοποθέτηση.

Μπορεί να τοποθετηθεί μετά τον τοκετό;

Ναι.

Μπορεί να τοποθετηθεί είτε άμεσα σε συγκεκριμένες συνθήκες μετά τον τοκετό είτε σε μεταγενέστερη επίσκεψη.

Η άμεση τοποθέτηση έχει πρακτικά πλεονεκτήματα, αλλά συνοδεύεται από μεγαλύτερη πιθανότητα αποβολής του σπιράλ σε σχέση με την τοποθέτηση αργότερα.

Μπορεί να τοποθετηθεί μετά από αποβολή ή διακοπή κύησης;

Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να τοποθετηθεί άμεσα, εφόσον δεν υπάρχει λοίμωξη ή άλλη αντένδειξη.

Αυτό προσφέρει άμεση και αποτελεσματική αντισύλληψη χωρίς να απαιτείται δεύτερη διαδικασία.

Πώς αφαιρείται;

Η αφαίρεση γίνεται συνήθως στο ιατρείο.

Ο γυναικολόγος πιάνει τα λεπτά νήματα και με ήπια έλξη το σπιράλ εξέρχεται μέσω του τραχήλου.

Μπορώ να το αφαιρέσω πριν λήξει;

Ναι.

Το σπιράλ μπορεί να αφαιρεθεί οποιαδήποτε στιγμή εφόσον η γυναίκα το επιθυμεί ή υπάρχει ιατρικός λόγος.

Δεν χρειάζεται να παραμείνει μέχρι το τέλος της εγκεκριμένης διάρκειας.

Χρειάζεται συχνό υπερηχογράφημα για να ελέγχεται;

Όχι απαραίτητα.

Η θέση μπορεί να αξιολογηθεί κλινικά και υπερηχογραφικός έλεγχος χρησιμοποιείται όταν υπάρχει ένδειξη, όπως πόνος, σημαντική αλλαγή στην αιμορραγία, μη ορατά νήματα ή αμφιβολία για τη θέση.

Μπορώ να κάνω MRI ή άλλες εξετάσεις;

Τα σύγχρονα ορμονικά ενδομήτρια συστήματα είναι γενικά συμβατά με τις συνήθεις απεικονιστικές εξετάσεις σύμφωνα με τις προδιαγραφές του συγκεκριμένου προϊόντος.

Το σπιράλ δεν εμποδίζει Pap test, HPV test ή γυναικολογικό υπερηχογράφημα.

Επηρεάζει τη σεξουαλική επαφή;

Το σπιράλ βρίσκεται μέσα στη μήτρα και δεν πρέπει να γίνεται αισθητό κατά τη σεξουαλική επαφή.

Μόνο τα λεπτά νήματα φτάνουν στον άνω κόλπο και συνήθως δεν προκαλούν πρόβλημα.

Πώς διαφέρει από το σπιράλ χαλκού;

Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση μετά την τοποθέτηση;

Συχνές παρανοήσεις

Πότε αξίζει να συζητήσετε το ορμονικό σπιράλ με τον γυναικολόγο;