Λειτουργικές Κύστεις Ωοθηκών

Τι είναι μια λειτουργική κύστη;

Κατά τη διάρκεια κάθε φυσιολογικού εμμηνορρυσιακού κύκλου, στην ωοθήκη αναπτύσσεται ένα ωοθυλάκιο μέσα στο οποίο βρίσκεται το ωάριο.

Όταν η φυσιολογική διαδικασία ανάπτυξης ή ρήξης του ωοθυλακίου διαφοροποιηθεί, μπορεί να σχηματιστεί μία λειτουργική κύστη.

Ποιοι είναι οι συχνότεροι τύποι;

Γιατί δημιουργούνται;

Οι λειτουργικές κύστεις σχετίζονται με τις φυσιολογικές ορμονικές μεταβολές του εμμηνορρυσιακού κύκλου.

Δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει κάποια ορμονική διαταραχή ή νόσος των ωοθηκών.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν;

Οι περισσότερες λειτουργικές κύστεις δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία κατά το υπερηχογράφημα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση γίνεται κυρίως με διακολπικό υπερηχογράφημα.

Το υπερηχογράφημα επιτρέπει να αξιολογήσουμε:

Τι σημαίνει «απλή κύστη» στο υπερηχογράφημα;

Μία απλή κύστη έχει χαρακτηριστική υπερηχογραφική εμφάνιση: συνήθως είναι μονόχωρη, περιέχει καθαρό υγρό και έχει λεπτό, ομαλό τοίχωμα χωρίς συμπαγή στοιχεία.

Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, τέτοια ευρήματα είναι πολύ συχνά και κατά κανόνα καλοήθη.

Τι είναι η αιμορραγική κύστη;

Μία λειτουργική κύστη μπορεί να αιμορραγήσει στο εσωτερικό της και να αποκτήσει πιο σύνθετη υπερηχογραφική εικόνα.

Αυτό ονομάζεται αιμορραγική κύστη ωοθήκης.

Παρότι η εικόνα της είναι διαφορετική από μία απλή κύστη, όταν έχει τα χαρακτηριστικά μιας τυπικής αιμορραγικής κύστης συνήθως παραμένει καλοήθης και συχνά υποχωρεί αυτόματα.

Μία λειτουργική κύστη μπορεί να είναι καρκίνος;

Μία πραγματική λειτουργική κύστη είναι καλοήθης.

Το σημαντικό είναι να επιβεβαιωθεί ότι το υπερηχογραφικό μόρφωμα έχει χαρακτηριστικά συμβατά με λειτουργική ή άλλη καλοήθη κύστη.

Υποχωρούν από μόνες τους;

Ναι. Αυτό είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των λειτουργικών κύστεων.

Πολλές υποχωρούν αυτόματα μέσα σε έναν ή μερικούς εμμηνορρυσιακούς κύκλους.

Για αυτό, όταν η υπερηχογραφική εικόνα είναι καθησυχαστική και δεν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, συχνά επιλέγεται απλή παρακολούθηση.

Πότε χρειάζεται επανάληψη του υπερηχογραφήματος;

Δεν χρειάζονται όλες οι απλές λειτουργικές κύστεις επανέλεγχο.

Όταν όμως το μέγεθος, η μορφολογία ή τα συμπτώματα το απαιτούν, μπορεί να προγραμματιστεί επαναληπτικό υπερηχογράφημα μετά από ένα κατάλληλο χρονικό διάστημα.

Πώς αντιμετωπίζονται;

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται ειδική θεραπεία.

Χρειάζεται αντισυλληπτικό χάπι για να φύγει η κύστη;

Όχι συνήθως.

Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά καταστέλλουν την ωορρηξία και μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα σχηματισμού νέων λειτουργικών κύστεων κατά τη διάρκεια της χρήσης τους.

Δεν έχει όμως αποδειχθεί ότι κάνουν μία ήδη υπάρχουσα λειτουργική κύστη να εξαφανιστεί ταχύτερα.

Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο;

Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι ασυνήθης για μία τυπική λειτουργική κύστη.

Μπορεί να εξεταστεί όταν υπάρχει:

Μπορεί να σπάσει μία κύστη;

Ναι. Μία λειτουργική ή αιμορραγική κύστη μπορεί να ραγεί και να απελευθερώσει υγρό ή αίμα μέσα στην πύελο.

Σε πολλές περιπτώσεις αυτό προκαλεί έναν ξαφνικό πόνο που στη συνέχεια υποχωρεί και δεν απαιτεί χειρουργική επέμβαση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως μπορεί να υπάρξει σημαντικότερη ενδοκοιλιακή αιμορραγία.

Τι είναι η συστροφή της ωοθήκης;

Όταν μία ωοθήκη είναι αυξημένη σε μέγεθος λόγω κύστης ή άλλου μορφώματος, μπορεί σπανιότερα να περιστραφεί γύρω από τα αγγεία που την τροφοδοτούν.

Αυτό ονομάζεται συστροφή ωοθήκης και αποτελεί επείγουσα κατάσταση.

Επηρεάζουν τη γονιμότητα;

Οι συνηθισμένες λειτουργικές κύστεις δεν προκαλούν υπογονιμότητα.

Στην πραγματικότητα, η εμφάνισή τους σχετίζεται συχνά με τη φυσιολογική δραστηριότητα της ωοθήκης.

Τι γίνεται αν βρεθεί κύστη στην εγκυμοσύνη;

Στην αρχή της εγκυμοσύνης είναι πολύ συχνό να φαίνεται στην ωοθήκη το ωχρό σωμάτιο, το οποίο υποστηρίζει ορμονικά την πρώιμη κύηση.

Μπορεί να έχει κυστική ή αιμορραγική εμφάνιση και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί καθώς προχωρά η εγκυμοσύνη.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη μορφολογία, το μέγεθος, τα συμπτώματα και την εξέλιξη του ευρήματος.

Είναι το ίδιο με τις πολυκυστικές ωοθήκες;

Όχι.

Οι λειτουργικές κύστεις και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι διαφορετικές καταστάσεις.

Είναι το ίδιο με το ενδομητρίωμα;

Όχι.

Το ενδομητρίωμα είναι κύστη της ωοθήκης που σχετίζεται με ενδομητρίωση και δεν αποτελεί λειτουργική κύστη.

Έχει διαφορετική φυσική πορεία και διαφορετική αντιμετώπιση.

Είναι το ίδιο με μία δερμοειδή κύστη;

Όχι.

Η δερμοειδής κύστη ή ώριμο κυστικό τεράτωμα είναι καλοήθης όγκος των γεννητικών κυττάρων της ωοθήκης.

Δεν δημιουργείται από τη διαδικασία της ωορρηξίας και συνήθως δεν εξαφανίζεται αυτόματα όπως μία λειτουργική κύστη.

Υπάρχουν λειτουργικές κύστεις μετά την εμμηνόπαυση;

Οι πραγματικές λειτουργικές κύστεις σχετίζονται με την ωορρηξία και επομένως αναμένονται κυρίως πριν από την εμμηνόπαυση.

Μετά την εμμηνόπαυση, ένα κυστικό μόρφωμα της ωοθήκης αξιολογείται διαφορετικά, με βάση το μέγεθος, τη μορφολογία και τα συνολικά κλινικά χαρακτηριστικά.

Χρειάζεται εξέταση CA-125;

Όχι σε κάθε γυναίκα που έχει μία κύστη ωοθήκης.

Σε μία προεμμηνοπαυσιακή γυναίκα με τυπική απλή ή λειτουργική κύστη, το CA-125 συνήθως δεν είναι απαραίτητο.

Οι καρκινικοί δείκτες χρησιμοποιούνται επιλεκτικά, ανάλογα με την ηλικία, την υπερηχογραφική μορφολογία και τη συνολική κλινική εικόνα.

Πότε χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση;

Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;