Χολόσταση της Κύησης
Η ενδοηπατική χολόσταση της κύησης είναι μία ηπατική διαταραχή που εμφανίζεται συνήθως στο δεύτερο μισό της εγκυμοσύνης και χαρακτηρίζεται κυρίως από έντονο κνησμό χωρίς εξάνθημα. Η σωστή διάγνωση και παρακολούθηση είναι σημαντικές, επειδή η πάθηση μπορεί να σχετίζεται με αυξημένους κινδύνους για το έμβρυο.
Τι είναι η χολόσταση της κύησης;
Η ενδοηπατική χολόσταση της κύησης ή Intrahepatic Cholestasis of Pregnancy – ICP είναι μία διαταραχή της λειτουργίας του ήπατος που εμφανίζεται μόνο κατά την εγκυμοσύνη.
Στην κατάσταση αυτή η φυσιολογική ροή της χολής από το ήπαρ επηρεάζεται, με αποτέλεσμα την αύξηση των χολικών οξέων στο αίμα.
Συχνά είναι πιο έντονος στις παλάμες και στα πέλματα και μπορεί να επιδεινώνεται τη νύχτα.
Ποια συμπτώματα προκαλεί;
Η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.
Έντονος κνησμός
Ο κνησμός μπορεί να είναι γενικευμένος, αλλά συχνά είναι ιδιαίτερα έντονος στις παλάμες των χεριών και στα πέλματα.
Χωρίς τυπικό εξάνθημα
Η χολόσταση δεν προκαλεί συνήθως πρωτοπαθές εξάνθημα. Μπορεί όμως να εμφανιστούν εκδορές στο δέρμα από το έντονο ξύσιμο.
Νυχτερινή επιδείνωση
Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι ο κνησμός γίνεται πιο έντονος το βράδυ ή κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Σπανιότερα συμπτώματα
Μπορεί να εμφανιστούν σκουρόχρωμα ούρα, πιο ανοιχτόχρωμα κόπρανα ή ίκτερος, αν και αυτά είναι λιγότερο συχνά.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται στα συμπτώματα και στις εξετάσεις αίματος.
Χολικά οξέα
Η μέτρηση των χολικών οξέων στο αίμα αποτελεί βασικό μέρος της διάγνωσης και βοηθά στην εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου.
Ηπατική λειτουργία
Ελέγχονται επίσης η ALT, η AST και άλλες παράμετροι της ηπατικής λειτουργίας.
Αν ο κνησμός επιμένει αλλά οι πρώτες εξετάσεις είναι φυσιολογικές, μπορεί να χρειαστεί επανάληψη των χολικών οξέων και της ηπατικής λειτουργίας.
Πού οφείλεται;
Η ακριβής αιτία της χολόστασης της κύησης δεν είναι πλήρως γνωστή.
Φαίνεται ότι σημαντικό ρόλο παίζουν οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης σε γυναίκες με γενετική ή μεταβολική προδιάθεση.
Ορμονικοί παράγοντες
Τα αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης μπορεί να επηρεάσουν τη μεταφορά και αποβολή των χολικών οξέων.
Γενετική προδιάθεση
Η χολόσταση εμφανίζεται συχνότερα σε ορισμένες οικογένειες και πληθυσμούς, γεγονός που υποδηλώνει γενετική συνιστώσα.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
Προηγούμενη χολόσταση κύησης
Ο κίνδυνος επανεμφάνισης σε επόμενη εγκυμοσύνη είναι αυξημένος.
Οικογενειακό ιστορικό
Η ύπαρξη συγγενούς με ιστορικό χολόστασης αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης.
Πολύδυμη κύηση
Η νόσος μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα σε δίδυμες ή πολύδυμες κυήσεις.
Ιστορικό ηπατικής νόσου
Ορισμένες γυναίκες με προϋπάρχουσες διαταραχές του ήπατος ή των χοληφόρων μπορεί να έχουν αυξημένο κίνδυνο.
Τι σημαίνει για τη μητέρα;
Η χολόσταση της κύησης συνήθως δεν προκαλεί σοβαρή ηπατική βλάβη στη μητέρα.
Το κυριότερο πρόβλημα είναι ο έντονος κνησμός, ο οποίος μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τον ύπνο και την καθημερινότητα.
Μετά τον τοκετό
Στις περισσότερες περιπτώσεις ο κνησμός υποχωρεί γρήγορα και οι εξετάσεις αίματος επιστρέφουν στα φυσιολογικά επίπεδα μετά τη γέννηση.
Τι σημαίνει για το μωρό;
Η σημασία της ICP αφορά κυρίως το έμβρυο, επειδή αυξημένα επίπεδα χολικών οξέων μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ορισμένων επιπλοκών.
Πρόωρος τοκετός
Υπάρχει αυξημένη πιθανότητα αυτόματου ή ιατρογενούς πρόωρου τοκετού.
Μηκώνιο
Η παρουσία μηκωνίου στο αμνιακό υγρό παρατηρείται συχνότερα σε κυήσεις με χολόσταση.
Ενδομήτριος θάνατος
Ο κίνδυνος είναι μικρός συνολικά, αλλά αυξάνεται όταν τα χολικά οξέα είναι ιδιαίτερα υψηλά.
Η εκτίμηση βασίζεται κυρίως στα επίπεδα των χολικών οξέων, στην ηλικία κύησης και στη συνολική κλινική εικόνα.
Γιατί είναι σημαντικά τα επίπεδα των χολικών οξέων;
Η συγκέντρωση των χολικών οξέων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες για την εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου.
Ήπια αύξηση
Σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις ο κίνδυνος για το έμβρυο είναι συνήθως μικρότερος.
Σημαντική αύξηση
Όσο αυξάνονται τα χολικά οξέα, ιδιαίτερα όταν οι τιμές είναι πολύ υψηλές, αυξάνεται και ο κίνδυνος επιπλοκών.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η αντιμετώπιση έχει δύο βασικούς στόχους: τη βελτίωση των συμπτωμάτων της μητέρας και τη μείωση του κινδύνου για το έμβρυο.
Ουρσοδεοξυχολικό οξύ
Το ursodeoxycholic acid χρησιμοποιείται συχνά για τη βελτίωση του κνησμού και των βιοχημικών δεικτών.
Παρακολούθηση εξετάσεων
Τα χολικά οξέα και η ηπατική λειτουργία μπορεί να επανελέγχονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Παρακολούθηση εμβρύου
Η μαιευτική παρακολούθηση εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου και την ηλικία κύησης.
Πότε πρέπει να γίνει ο τοκετός;
Ο χρόνος τοκετού εξατομικεύεται και εξαρτάται κυρίως από το επίπεδο των χολικών οξέων, την ηλικία κύησης και την παρουσία άλλων παραγόντων κινδύνου.
Σε πιο σοβαρές μορφές μπορεί να προταθεί προγραμματισμένος τοκετός νωρίτερα από την πιθανή ημερομηνία τοκετού.
Η απόφαση εξατομικεύεται με βάση τον βαθμό της χολόστασης και τη συνολική κατάσταση της εγκυμοσύνης.
Χρειάζεται καισαρική τομή;
Όχι. Η χολόσταση της κύησης δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για καισαρική τομή.
Ο τρόπος τοκετού καθορίζεται από τους συνήθεις μαιευτικούς παράγοντες, όπως η θέση του εμβρύου, το ιστορικό της γυναίκας και η πορεία του τοκετού.
Τι συμβαίνει μετά τον τοκετό;
Στις περισσότερες γυναίκες ο κνησμός υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες μετά τη γέννηση.
Συνιστάται επανέλεγχος των ηπατικών ενζύμων και των χολικών οξέων μετά την εγκυμοσύνη ώστε να επιβεβαιωθεί ότι έχουν επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα.
Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να αποκλειστούν άλλες παθήσεις του ήπατος ή των χοληφόρων.
Μπορεί να εμφανιστεί ξανά σε επόμενη εγκυμοσύνη;
Ναι. Η πιθανότητα επανεμφάνισης της χολόστασης σε επόμενη εγκυμοσύνη είναι αυξημένη.
Για τον λόγο αυτό είναι χρήσιμο να ενημερώνεται ο μαιευτήρας από την αρχή της επόμενης κύησης για το προηγούμενο ιστορικό.
Η χολόσταση της κύησης προκαλεί κυρίως έντονο κνησμό χωρίς εξάνθημα και σχετίζεται με αύξηση των χολικών οξέων στο αίμα. Η παρακολούθηση των χολικών οξέων είναι σημαντική για την εκτίμηση του κινδύνου και τον σχεδιασμό του χρόνου τοκετού. Μετά τη γέννηση η κατάσταση συνήθως υποχωρεί πλήρως.