Κολπικές Εκκρίσεις
Οι κολπικές εκκρίσεις είναι ένα πολύ συχνό και συνήθως φυσιολογικό φαινόμενο. Η ποσότητα, η σύσταση και η εμφάνισή τους μεταβάλλονται φυσιολογικά κατά τη διάρκεια του κύκλου, στην εγκυμοσύνη και με τις ορμονικές αλλαγές. Όταν όμως συνοδεύονται από έντονη οσμή, κνησμό, κάψιμο, πόνο, αιμορραγία ή σημαντική αλλαγή στο χρώμα και τη σύσταση, μπορεί να υποδηλώνουν κολπίτιδα, τραχηλίτιδα ή άλλη γυναικολογική κατάσταση που χρειάζεται αξιολόγηση.
Είναι φυσιολογικό να υπάρχουν κολπικές εκκρίσεις;
Ναι.
Ο κόλπος και ο τράχηλος παράγουν φυσιολογικά υγρά που βοηθούν στη διατήρηση της υγρασίας και της φυσιολογικής λειτουργίας της γεννητικής περιοχής.
Σημασία έχει κυρίως αν υπάρχει αλλαγή σε σχέση με αυτό που είναι φυσιολογικό για τη συγκεκριμένη γυναίκα.
Πώς είναι οι φυσιολογικές εκκρίσεις;
Διαφανείς ή λευκές
Οι φυσιολογικές εκκρίσεις είναι συνήθως διαφανείς, λευκωπές ή ελαφρώς υπόλευκες.
Χωρίς έντονη οσμή
Μπορεί να έχουν ήπια φυσιολογική οσμή, αλλά όχι έντονη δυσάρεστη μυρωδιά.
Χωρίς έντονο κνησμό
Οι φυσιολογικές εκκρίσεις δεν προκαλούν σημαντικό ερεθισμό, κάψιμο ή πόνο.
Μεταβάλλονται με τον κύκλο
Η ποσότητα και η σύστασή τους μπορεί να αλλάζει από ημέρα σε ημέρα.
Πώς αλλάζουν μέσα στον εμμηνορρυσιακό κύκλο;
Οι ορμονικές μεταβολές επηρεάζουν σημαντικά τις κολπικές και τραχηλικές εκκρίσεις.
Μετά την περίοδο
Οι εκκρίσεις μπορεί να είναι σχετικά λίγες.
Πριν την ωορρηξία
Συχνά αυξάνονται και γίνονται περισσότερο διαφανείς και υδαρείς.
Γύρω από την ωορρηξία
Μπορεί να γίνουν ελαστικές, διαφανείς και να μοιάζουν με ασπράδι αυγού.
Μετά την ωορρηξία
Συχνά γίνονται πιο παχύρρευστες ή κρεμώδεις.
Γιατί αυξάνονται στην ωορρηξία;
Τα αυξημένα οιστρογόνα πριν από την ωορρηξία μεταβάλλουν την τραχηλική βλέννη.
Η βλέννη γίνεται περισσότερο διαφανής, υδαρής και ελαστική ώστε να διευκολύνει τη μετακίνηση του σπέρματος μέσω του τραχήλου.
Αυτό αποτελεί φυσιολογικό μέρος του γόνιμου κύκλου.
Αυξάνονται στην εγκυμοσύνη;
Ναι.
Στην εγκυμοσύνη είναι πολύ συχνό να αυξάνονται οι φυσιολογικές λευκές ή διαφανείς εκκρίσεις λόγω των ορμονικών μεταβολών και της αυξημένης αιμάτωσης της περιοχής.
Εάν όμως υπάρχει οσμή, κνησμός, κάψιμο, αίμα ή υδαρής συνεχής απώλεια, χρειάζεται αξιολόγηση.
Πότε θεωρούνται παθολογικές;
Περισσότερο μας ενδιαφέρει μία νέα αλλαγή στα χαρακτηριστικά των εκκρίσεων παρά η ποσότητα από μόνη της.
Έντονη δυσάρεστη οσμή
Μπορεί να σχετίζεται με βακτηριακή κολπίτιδα ή άλλη λοίμωξη.
Κνησμός
Έντονος κνησμός συχνά σχετίζεται με Candida ή άλλη αιδοιοκολπική φλεγμονή.
Κάψιμο
Μπορεί να υποδηλώνει φλεγμονή, ερεθισμό ή λοίμωξη.
Αλλαγή χρώματος
Κίτρινες, πράσινες, γκρι ή αιματηρές εκκρίσεις χρειάζονται αξιολόγηση ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο.
Πόνος στην επαφή
Μπορεί να συνυπάρχει με κολπίτιδα, τραχηλίτιδα ή άλλη γυναικολογική πάθηση.
Πυελικός πόνος
Δεν είναι χαρακτηριστικό απλής κολπίτιδας και χρειάζεται αποκλεισμό πυελικής φλεγμονής ή άλλης αιτίας.
Τι μπορεί να σημαίνουν λευκές εκκρίσεις;
Οι λευκές εκκρίσεις μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικές.
Εάν όμως είναι παχύρρευστες και συνοδεύονται από έντονο κνησμό, ερυθρότητα ή κάψιμο, μπορεί να υπάρχει αιδοιοκολπική καντιντίαση.
Τι μπορεί να σημαίνουν γκριζόλευκες εκκρίσεις;
Λεπτόρρευστες γκριζόλευκες εκκρίσεις με χαρακτηριστική δυσάρεστη οσμή μπορεί να είναι συμβατές με βακτηριακή κολπίτιδα.
Η διάγνωση όμως χρειάζεται να βασίζεται στη συνολική εικόνα και όχι μόνο στο χρώμα.
Τι μπορεί να σημαίνουν κίτρινες ή πράσινες εκκρίσεις;
Μπορεί να σχετίζονται με φλεγμονή ή λοίμωξη, αλλά το χρώμα από μόνο του δεν αρκεί για να καθορίσει την αιτία.
Τριχομονάδες
Μπορούν να προκαλούν κιτρινωπές ή πρασινωπές εκκρίσεις με ερεθισμό και οσμή.
Τραχηλίτιδα
Χλαμύδια, γονόρροια ή άλλες λοιμώξεις μπορεί να προκαλούν βλεννοπυώδεις εκκρίσεις από τον τράχηλο.
Άλλες λοιμώξεις
Η κλινική εξέταση και ο κατάλληλος μικροβιολογικός έλεγχος βοηθούν στη διάγνωση.
Τι σημαίνουν καφέ εκκρίσεις;
Το καφέ χρώμα συνήθως οφείλεται σε μικρή ποσότητα παλαιού αίματος που έχει αναμειχθεί με τις κολπικές εκκρίσεις.
Μπορεί να εμφανιστεί:
Στην αρχή ή στο τέλος της περιόδου
Μικρή ποσότητα παλαιού αίματος είναι συχνά φυσιολογική.
Μετά από επαφή
Μπορεί να υπάρχει μικρή τραχηλική ή κολπική αιμορραγία.
Μεταξύ περιόδων
Επίμονη μεσοκυκλική αιμορραγία χρειάζεται διερεύνηση.
Τι γίνεται αν οι εκκρίσεις έχουν αίμα;
Οι αιματηρές εκκρίσεις χρειάζονται διαφορετική αξιολόγηση από την απλή κολπίτιδα.
Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:
Πολύποδα τραχήλου
Μπορεί να προκαλεί επαφική ή ενδιάμεση αιμορραγία.
Τραχηλίτιδα
Ο φλεγμονώδης τράχηλος μπορεί να αιμορραγεί εύκολα.
Ορμονική αιμορραγία
Μπορεί να εμφανίζεται ως spotting μεταξύ των περιόδων.
Τραχηλική ή ενδομητρική παθολογία
Επίμονη ή ανεξήγητη αιμορραγία χρειάζεται οργανωμένη διερεύνηση.
Τι σημαίνει δυσάρεστη οσμή;
Η αλλαγή της οσμής μπορεί να σχετίζεται με αλλαγή της κολπικής χλωρίδας ή λοίμωξη.
Βακτηριακή κολπίτιδα
Συχνή αιτία έντονης χαρακτηριστικής οσμής.
Τριχομονάδες
Μπορεί επίσης να προκαλούν δυσάρεστη οσμή και αυξημένες εκκρίσεις.
Ξένο σώμα
Σπανιότερα, ξεχασμένο tampon ή άλλο ξένο σώμα μπορεί να προκαλέσει έντονα δύσοσμες εκκρίσεις.
Πότε μπορεί να πρόκειται για μυκητίαση;
Η Candida είναι περισσότερο πιθανή όταν κυριαρχούν:
Έντονος κνησμός
Ιδιαίτερα στο αιδοίο.
Ερυθρότητα
Μπορεί να υπάρχει σημαντικός τοπικός ερεθισμός.
Κάψιμο
Συχνά γίνεται εντονότερο στην ούρηση ή στην επαφή.
Παχύρρευστες λευκές εκκρίσεις
Μπορεί να υπάρχουν, αλλά δεν είναι απαραίτητες για τη διάγνωση.
Πότε μπορεί να πρόκειται για βακτηριακή κολπίτιδα;
Η BV είναι περισσότερο πιθανή όταν υπάρχουν λεπτόρρευστες λευκές ή γκριζωπές εκκρίσεις με έντονη οσμή και σχετικά μικρότερο κνησμό.
Για αυτό η διάγνωση δεν πρέπει να γίνεται μόνο από ένα σύμπτωμα.
Μπορεί οι εκκρίσεις να προέρχονται από τον τράχηλο;
Ναι.
Σε τραχηλίτιδα, οι εκκρίσεις μπορεί να προέρχονται κυρίως από τον αυχενικό σωλήνα και να μην οφείλονται σε κολπίτιδα.
Μπορεί να συνυπάρχουν:
Αιμορραγία μετά την επαφή
Ο φλεγμονώδης τράχηλος μπορεί να αιμορραγεί εύκολα.
Βλεννοπυώδεις εκκρίσεις
Μπορεί να υπάρχουν εκκρίσεις από το τραχηλικό στόμιο.
ΣΜΝ
Χλαμύδια, γονόρροια και άλλες λοιμώξεις μπορεί να χρειάζονται ειδικό μοριακό έλεγχο.
Σημαίνουν οι εκκρίσεις σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα;
Όχι απαραίτητα.
Οι περισσότερες φυσιολογικές εκκρίσεις, η Candida και η βακτηριακή κολπίτιδα δεν σημαίνουν από μόνες τους ΣΜΝ.
Ωστόσο, όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, αιμορραγία μετά την επαφή, πυελικός πόνος ή τραχηλίτιδα, μπορεί να χρειάζεται έλεγχος για χλαμύδια, γονόρροια ή τριχομονάδες.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η σωστή διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στη γυναικολογική εξέταση.
Ιστορικό
Αξιολογούνται χρώμα, οσμή, διάρκεια, κνησμός, πόνος και σχέση με τον κύκλο ή τη σεξουαλική δραστηριότητα.
Εξέταση αιδοίου και κόλπου
Αναζητούνται σημεία ερεθισμού, φλεγμονής ή δερματοπάθειας.
Εξέταση τραχήλου
Αξιολογείται αν οι εκκρίσεις προέρχονται από τον κόλπο ή τον τράχηλο.
Κολπικό pH
Μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση μεταξύ διαφορετικών αιτιών.
Μικροσκόπηση
Μπορεί να αναγνωρίσει χαρακτηριστικά Candida, BV ή άλλων καταστάσεων.
Καλλιέργεια / μοριακός έλεγχος
Χρησιμοποιούνται όταν χρειάζεται πιο συγκεκριμένη διάγνωση.
Χρειάζεται πάντα καλλιέργεια;
Όχι.
Σε μία χαρακτηριστική απλή κολπίτιδα μπορεί να μην είναι απαραίτητη.
Είναι περισσότερο χρήσιμη όταν:
Τα συμπτώματα υποτροπιάζουν
Χρειάζεται επιβεβαίωση της πραγματικής αιτίας.
Η θεραπεία δεν βοηθά
Μπορεί η αρχική διάγνωση να ήταν διαφορετική.
Υπάρχει υποψία non-albicans Candida
Η ταυτοποίηση μπορεί να επηρεάσει τη θεραπεία.
Η εικόνα είναι άτυπη
Χρειάζεται πιο συγκεκριμένος εργαστηριακός έλεγχος.
Μπορεί το Pap test να δείξει την αιτία;
Το Pap test μπορεί περιστασιακά να αναφέρει μικροοργανισμούς ή στοιχεία φλεγμονής.
Δεν αποτελεί όμως την κατάλληλη εξέταση για να διερευνηθούν κολπικές εκκρίσεις.
Μπορώ να καταλάβω την αιτία μόνο από το χρώμα;
Όχι με ασφάλεια.
Υπάρχουν χαρακτηριστικά που μπορεί να κατευθύνουν τη διάγνωση, αλλά διαφορετικές καταστάσεις μπορούν να προκαλούν παρόμοια εικόνα.
Πώς αντιμετωπίζονται;
Δεν αντιμετωπίζουμε τις εκκρίσεις από μόνες τους — αντιμετωπίζουμε την αιτία.
Φυσιολογικές εκκρίσεις
Δεν χρειάζονται θεραπεία.
Candida
Χρησιμοποιείται κατάλληλη αντιμυκητιασική θεραπεία.
Βακτηριακή κολπίτιδα
Χρειάζεται κατάλληλη αντιμικροβιακή θεραπεία όταν υπάρχει ένδειξη.
Τριχομονάδες
Χρειάζεται ειδική θεραπεία και αντιμετώπιση των σεξουαλικών συντρόφων.
Τραχηλίτιδα
Η θεραπεία εξαρτάται από τη συγκεκριμένη αιτία.
Χρειάζονται κολπικές πλύσεις;
Όχι.
Οι κολπικές πλύσεις μπορεί να μεταβάλουν το φυσιολογικό pH και να διαταράξουν τη χλωρίδα.
Οι εκκρίσεις δεν αποτελούν ένδειξη ότι χρειάζεται εσωτερικός «καθαρισμός».
Ποια είναι η σωστή καθημερινή φροντίδα;
Ήπιος εξωτερικός καθαρισμός
Δεν χρειάζεται υπερβολικό πλύσιμο της περιοχής.
Αποφυγή αρωματικών προϊόντων
Αρωματικά σαπούνια, sprays και μωρομάντηλα μπορεί να προκαλούν ερεθισμό.
Όχι αντισηπτικά χωρίς λόγο
Μπορούν να διαταράξουν το φυσιολογικό μικροβίωμα.
Παρατήρηση αλλαγών
Έχει μεγαλύτερη αξία να γνωρίζετε τι είναι φυσιολογικό για εσάς παρά να προσπαθείτε να εξαλείψετε κάθε έκκριση.
Τι αλλάζει μετά την εμμηνόπαυση;
Μετά την εμμηνόπαυση οι εκκρίσεις συνήθως μειώνονται λόγω της πτώσης των οιστρογόνων.
Μπορεί να συνυπάρχουν ξηρότητα, κάψιμο, δυσπαρευνία και αλλαγές του κολπικού pH στο πλαίσιο του ουρογεννητικού συνδρόμου της εμμηνόπαυσης.
Τι γίνεται αν εμφανίζονται κυρίως μετά τη σεξουαλική επαφή;
Μετά τη σεξουαλική επαφή είναι φυσιολογικό να υπάρχει προσωρινή αύξηση υγρών λόγω φυσιολογικής λίπανσης και σπερματικού υγρού.
Εάν όμως υπάρχει επανειλημμένα έντονη οσμή, αίμα, πόνος ή ερεθισμός, χρειάζεται αξιολόγηση.
Τι γίνεται όταν οι εκκρίσεις επανέρχονται παρά τις θεραπείες;
Τότε χρειάζεται να επανεξεταστεί η διάγνωση.
Επαναλαμβανόμενες θεραπείες για «μύκητες» ή «μικρόβια» χωρίς εργαστηριακή επιβεβαίωση μπορεί να μην αντιμετωπίζουν την πραγματική αιτία.
Υποτροπιάζουσα Candida
Χρειάζεται επιβεβαίωση και πιθανώς ταυτοποίηση του είδους Candida.
Υποτροπιάζουσα BV
Μπορεί να χρειάζεται διαφορετική ή μακροχρόνια αντιμετώπιση.
Μικτή κολπίτιδα
Μερικές φορές συνυπάρχουν περισσότεροι από ένας παράγοντες.
Μη λοιμώδης αιτία
Ατροφία, δερματίτιδα ή άλλες παθήσεις μπορεί να μιμούνται κολπίτιδα.
Πότε χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση;
Πυρετός
Μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη πέρα από τον κόλπο.
Έντονος πυελικός πόνος
Χρειάζεται αποκλεισμό πυελικής φλεγμονής ή άλλης οξείας γυναικολογικής κατάστασης.
Αιματηρές εκκρίσεις
Ιδιαίτερα όταν είναι επίμονες ή εμφανίζονται μετά την εμμηνόπαυση.
Εγκυμοσύνη με υδαρή απώλεια
Χρειάζεται να αποκλειστεί απώλεια αμνιακού υγρού και όχι να θεωρηθεί αυτόματα αυξημένη φυσιολογική έκκριση.
Έντονη κακοσμία με πόνο
Χρειάζεται κλινική αξιολόγηση για την πραγματική αιτία.
Πότε χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος;
Νέα σημαντική αλλαγή
Όταν οι εκκρίσεις είναι διαφορετικές από το φυσιολογικό σας.
Έντονη οσμή
Ιδιαίτερα όταν επιμένει.
Κνησμός ή κάψιμο
Μπορεί να υπάρχει κολπίτιδα ή πάθηση του αιδοίου.
Αίμα
Επίμονη αιματηρή έκκριση χρειάζεται ξεχωριστή διερεύνηση.
Υποτροπές
Επαναλαμβανόμενα επεισόδια χρειάζονται επιβεβαίωση της διάγνωσης.
Υποψία ΣΜΝ
Μπορεί να χρειάζεται ειδικός μοριακός έλεγχος.
Οι κολπικές εκκρίσεις αποτελούν φυσιολογικό μέρος της λειτουργίας του γυναικείου γεννητικού συστήματος και μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του κύκλου, της εγκυμοσύνης και των ορμονικών αλλαγών. Δεν χρειάζονται θεραπεία όταν είναι φυσιολογικές και δεν προκαλούν συμπτώματα. Σημαντική αλλαγή στην οσμή, το χρώμα ή τη σύσταση, καθώς και κνησμός, κάψιμο, πόνος ή αιμορραγία μπορεί να υποδηλώνουν Candida, βακτηριακή κολπίτιδα, τριχομονάδες, τραχηλίτιδα ή άλλη πάθηση. Η σωστή θεραπεία προϋποθέτει να εντοπιστεί πρώτα η πραγματική αιτία και όχι να αντιμετωπίζονται όλες οι εκκρίσεις σαν λοίμωξη.