Ορθοκήλη
Η ορθοκήλη είναι μία μορφή πρόπτωσης του πυελικού εδάφους κατά την οποία το ορθό προβάλλει προς το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου. Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους, πίεσης ή προβολής στον κόλπο, δυσκολία στην κένωση του εντέρου και σε ορισμένες περιπτώσεις δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή. Η αντιμετώπιση εξαρτάται κυρίως από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και όχι μόνο από το μέγεθος της πρόπτωσης.
Τι είναι η ορθοκήλη;
Η ορθοκήλη εμφανίζεται όταν οι ιστοί που χωρίζουν το ορθό από τον κόλπο εξασθενήσουν και επιτρέψουν στο πρόσθιο τοίχωμα του ορθού να προβάλλει προς τον κόλπο.
Αποτελεί μορφή πρόπτωσης του οπίσθιου κολπικού τοιχώματος.
Πρόκειται για προβολή του ορθού προς το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου λόγω χαλάρωσης των υποστηρικτικών ιστών.
Γιατί δημιουργείται;
Η ορθοκήλη σχετίζεται με εξασθένηση των μυών και των συνδετικών ιστών του πυελικού εδάφους.
Κολπικοί τοκετοί
Η διάταση του πυελικού εδάφους κατά τον τοκετό μπορεί να επηρεάσει τη στήριξη του οπίσθιου κολπικού τοιχώματος.
Πολλοί τοκετοί
Η επαναλαμβανόμενη διάταση μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα πρόπτωσης.
Χρόνια δυσκοιλιότητα
Η συστηματική έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση αυξάνει την πίεση στο πυελικό έδαφος.
Ηλικία και εμμηνόπαυση
Με την πάροδο του χρόνου οι ιστοί στήριξης μπορεί να εξασθενούν.
Αυξημένο σωματικό βάρος
Η χρόνια αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση μπορεί να επιβαρύνει τους υποστηρικτικούς ιστούς.
Χρόνιος βήχας
Ο επαναλαμβανόμενος βήχας μπορεί επίσης να αυξάνει σημαντικά την πίεση προς το πυελικό έδαφος.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Αίσθημα βάρους
Μπορεί να υπάρχει πίεση ή βάρος χαμηλά στον κόλπο, ιδιαίτερα μετά από πολλές ώρες ορθοστασίας.
Προβολή στον κόλπο
Ορισμένες γυναίκες μπορεί να αισθάνονται ή να βλέπουν μία διόγκωση στο οπίσθιο κολπικό τοίχωμα.
Δυσκολία στην αφόδευση
Μπορεί να υπάρχει αίσθημα ότι η κένωση δεν ολοκληρώνεται πλήρως.
Ανάγκη για πίεση στον κόλπο
Σε ορισμένες γυναίκες χρειάζεται πίεση με τα δάκτυλα στο οπίσθιο κολπικό τοίχωμα ή στο περίνεο για να ολοκληρωθεί η κένωση.
Δυσφορία στην επαφή
Μπορεί να υπάρχει αίσθημα πίεσης ή δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή.
Καθόλου συμπτώματα
Μικρές ορθοκήλες μπορεί να ανακαλύπτονται τυχαία χωρίς να προκαλούν προβλήματα.
Πώς επηρεάζει την αφόδευση;
Η προβολή του ορθού προς τον κόλπο μπορεί να δημιουργήσει έναν μικρό «θύλακο» όπου μπορεί να συγκρατούνται κόπρανα.
Αυτό μπορεί να κάνει την κένωση πιο δύσκολη ή να δημιουργεί αίσθημα ατελούς αφόδευσης.
Μπορεί να συνυπάρχουν δυσκοιλιότητα, διαταραχές κινητικότητας του εντέρου ή δυσλειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους.
Τι σημαίνει όταν χρειάζεται πίεση με τα δάκτυλα για την αφόδευση;
Ορισμένες γυναίκες με ορθοκήλη διαπιστώνουν ότι η κένωση γίνεται ευκολότερη όταν πιέσουν το οπίσθιο τοίχωμα του κόλπου ή το περίνεο.
Αυτό ονομάζεται συχνά splinting.
Είναι το ίδιο με την πρόπτωση μήτρας;
Όχι.
Η πρόπτωση μπορεί να αφορά διαφορετικά τμήματα του πυελικού εδάφους.
Ορθοκήλη
Πρόπτωση του οπίσθιου κολπικού τοιχώματος λόγω προβολής του ορθού.
Κυστεοκήλη
Πρόπτωση του πρόσθιου κολπικού τοιχώματος λόγω καθόδου της ουροδόχου κύστης.
Πρόπτωση μήτρας
Κάθοδος της μήτρας προς ή μέσα στον κόλπο.
Πρόπτωση κορυφής
Μετά από υστερεκτομή μπορεί να υπάρχει κάθοδος της κορυφής του κόλπου.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται κυρίως με το ιστορικό και τη γυναικολογική εξέταση.
Ιστορικό
Αξιολογούνται τα συμπτώματα πρόπτωσης, η λειτουργία του εντέρου και η επίδραση στην καθημερινότητα.
Γυναικολογική εξέταση
Ελέγχεται το οπίσθιο κολπικό τοίχωμα και η συνολική στήριξη των πυελικών οργάνων.
Εξέταση με προσπάθεια
Η γυναίκα μπορεί να κληθεί να βήξει ή να πιέσει ώστε να φανεί ο πραγματικός βαθμός πρόπτωσης.
Αξιολόγηση πυελικού εδάφους
Ελέγχεται η δύναμη, ο συντονισμός και η λειτουργία των μυών της πυέλου.
Χρειάζεται υπερηχογράφημα ή MRI;
Στις περισσότερες απλές περιπτώσεις όχι.
Η κλινική εξέταση είναι συνήθως αρκετή για τη διάγνωση της ορθοκήλης.
Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα αφόδευσης είναι έντονα ή δεν συμβαδίζουν με την εξέταση, μπορεί να χρειαστούν πιο εξειδικευμένες εξετάσεις.
Πότε μπορεί να χρειαστεί ειδικός έλεγχος της αφόδευσης;
Σε επιλεγμένες γυναίκες με σημαντική δυσκολία κένωσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί δυναμική απεικόνιση, όπως defecography ή δυναμική MRI.
Αυτές οι εξετάσεις μπορούν να δείξουν πώς συμπεριφέρονται το ορθό και το πυελικό έδαφος κατά την προσπάθεια αφόδευσης.
Χρησιμοποιείται κυρίως όταν τα λειτουργικά συμπτώματα είναι σύνθετα ή υπάρχει αμφιβολία για την πραγματική αιτία της δυσκολίας στην κένωση.
Χρειάζεται κάθε ορθοκήλη θεραπεία;
Όχι.
Η θεραπεία βασίζεται κυρίως στα συμπτώματα και στην επίδρασή τους στην ποιότητα ζωής.
Χωρίς συμπτώματα
Μικρή ορθοκήλη χωρίς ενοχλήματα μπορεί να μην χρειάζεται καμία ειδική θεραπεία.
Ήπια συμπτώματα
Μπορούν συχνά να αντιμετωπιστούν συντηρητικά.
Σημαντικά συμπτώματα
Όταν η κένωση ή η ποιότητα ζωής επηρεάζονται σημαντικά, μπορεί να χρειάζεται πιο ενεργή θεραπεία.
Το βασικό ερώτημα είναι αν προκαλεί ουσιαστικά συμπτώματα στη συγκεκριμένη γυναίκα.
Γιατί είναι σημαντική η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας;
Η χρόνια έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση μπορεί τόσο να επιδεινώσει τα συμπτώματα όσο και να επιβαρύνει περαιτέρω το πυελικό έδαφος.
Φυτικές ίνες
Η επαρκής πρόσληψη μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μαλακότερων και πιο εύκολων κενώσεων.
Επαρκή υγρά
Η σωστή ενυδάτωση αποτελεί μέρος της πρόληψης της δυσκοιλιότητας.
Σωστή θέση στην τουαλέτα
Η κατάλληλη στάση μπορεί να διευκολύνει τη φυσιολογική κένωση και να μειώσει την ανάγκη έντονης προσπάθειας.
Θεραπεία δυσκοιλιότητας
Όταν χρειάζεται, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εξατομικευμένη φαρμακευτική αντιμετώπιση.
Βοηθούν οι ασκήσεις πυελικού εδάφους;
Ναι, ιδιαίτερα σε ήπια και μέτρια συμπτωματική πρόπτωση.
Η σωστή εκγύμναση μπορεί να βελτιώσει τη στήριξη και να μειώσει το αίσθημα βάρους ή πίεσης.
Μπορούν όμως να βελτιώσουν σημαντικά τα συμπτώματα και τη λειτουργία του πυελικού εδάφους.
Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους;
Ενδυνάμωση
Βελτιώνει τη λειτουργική υποστήριξη του κόλπου και των πυελικών οργάνων.
Σωστός συντονισμός
Η αφόδευση απαιτεί χαλάρωση και όχι υπερβολική σύσπαση των μυών της πυέλου.
Εκπαίδευση αφόδευσης
Η σωστή τεχνική μπορεί να μειώσει την έντονη προσπάθεια και την καταπόνηση του πυελικού εδάφους.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κολπικός πεσσός;
Ναι.
Ο πεσσός είναι μία ειδική συσκευή που τοποθετείται μέσα στον κόλπο και υποστηρίζει τα πυελικά όργανα.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί:
Ως μακροχρόνια θεραπεία
Σε γυναίκες που επιθυμούν μη χειρουργική αντιμετώπιση.
Προσωρινά
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι να αποφασιστεί ή να προγραμματιστεί άλλη θεραπεία.
Όταν υπάρχει χειρουργικός κίνδυνος
Μπορεί να αποτελέσει ιδιαίτερα χρήσιμη επιλογή όταν δεν είναι επιθυμητό ή κατάλληλο το χειρουργείο.
Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο;
Χειρουργική θεραπεία μπορεί να συζητηθεί όταν η ορθοκήλη προκαλεί σημαντικά συμπτώματα παρά τη συντηρητική αντιμετώπιση.
Σημαντική δυσκολία αφόδευσης
Ιδιαίτερα όταν υπάρχει συχνή ανάγκη splinting ή αίσθημα παγίδευσης κοπράνων.
Έντονο αίσθημα πρόπτωσης
Η προβολή μπορεί να επηρεάζει την καθημερινότητα και τη δραστηριότητα.
Αποτυχία συντηρητικής θεραπείας
Όταν φυσικοθεραπεία, αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας ή πεσσός δεν προσφέρουν επαρκή βελτίωση.
Προσωπική επιλογή
Η επιθυμία της γυναίκας αποτελεί σημαντικό μέρος της απόφασης.
Τι είναι η οπίσθια κολπορραφία;
Η οπίσθια κολπορραφία είναι μία από τις συχνότερες χειρουργικές επεμβάσεις για τη συμπτωματική ορθοκήλη.
Μέσω του κόλπου ενισχύονται οι υποστηρικτικοί ιστοί του οπίσθιου κολπικού τοιχώματος ώστε να μειωθεί η προβολή του ορθού.
Χρησιμοποιείται πλέγμα;
Η κλασική χειρουργική αποκατάσταση της ορθοκήλης γίνεται συχνά με τους ίδιους τους ιστούς της γυναίκας, χωρίς να απαιτείται συνθετικό πλέγμα.
Η επιλογή τεχνικής εξαρτάται από την ανατομία, προηγούμενες επεμβάσεις και τη συνολική μορφή πρόπτωσης.
Τι γίνεται αν συνυπάρχει άλλη πρόπτωση;
Η ορθοκήλη συχνά δεν εμφανίζεται μόνη της.
Μπορεί να συνυπάρχει με κυστεοκήλη, πρόπτωση μήτρας ή πρόπτωση κορυφής.
Η αποκατάσταση μόνο ενός τμήματος χωρίς να ληφθεί υπόψη η συνολική στήριξη μπορεί να μην δώσει το καλύτερο λειτουργικό αποτέλεσμα.
Υπάρχουν κίνδυνοι από την επέμβαση;
Όπως κάθε χειρουργική επέμβαση, η οπίσθια αποκατάσταση έχει πιθανούς κινδύνους.
Αιμορραγία
Συνήθως είναι μικρή, αλλά μεγαλύτερη αιμορραγία είναι πιθανή.
Λοίμωξη
Ο κίνδυνος είναι γενικά χαμηλός.
Υποτροπή
Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εμφανιστεί νέα χαλάρωση.
Πόνος στην επαφή
Υπερβολική τάση των ιστών μπορεί σπανιότερα να προκαλέσει δυσπαρευνία.
Επίμονη δυσκολία αφόδευσης
Εάν η δυσκοιλιότητα είχε και άλλες αιτίες, η χειρουργική αποκατάσταση της ορθοκήλης μπορεί να μην λύσει όλα τα συμπτώματα.
Μπορεί η ορθοκήλη να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή;
Ναι, αλλά όχι σε όλες τις γυναίκες.
Μπορεί να υπάρχει αίσθημα πίεσης, μειωμένη άνεση ή ανησυχία για την προβολή.
Η θεραπεία πρέπει να στοχεύει τόσο στην αποκατάσταση της λειτουργίας όσο και στη διατήρηση άνετης σεξουαλικής δραστηριότητας.
Τι γίνεται αν επιθυμώ μελλοντική εγκυμοσύνη;
Εάν υπάρχει σχεδιασμός νέας εγκυμοσύνης, συχνά προτιμάται αρχικά συντηρητική θεραπεία όταν αυτό είναι εφικτό.
Μία επόμενη εγκυμοσύνη και ο τοκετός μπορεί να επηρεάσουν ξανά το πυελικό έδαφος και το αποτέλεσμα μιας προηγούμενης επέμβασης.
Είναι συχνότερη μετά την εμμηνόπαυση;
Η πρόπτωση γίνεται γενικά συχνότερη με την ηλικία λόγω σταδιακής εξασθένησης των μυών και των υποστηρικτικών συνδετικών ιστών.
Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μπορεί επίσης να συνυπάρχει κολπική ξηρότητα ή ατροφία, που χρειάζεται ξεχωριστή αντιμετώπιση.
Μπορώ να μειώσω τον κίνδυνο επιδείνωσης;
Αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας
Μειώνει τη χρόνια καταπόνηση κατά την αφόδευση.
Εκγύμναση πυελικού εδάφους
Μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργική στήριξη και τα συμπτώματα.
Αντιμετώπιση χρόνιου βήχα
Μειώνει τη συνεχή αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης.
Ρύθμιση βάρους όταν χρειάζεται
Μπορεί να μειώσει τη χρόνια πίεση προς το πυελικό έδαφος.
Πότε χρειάζεται ουρογυναικολογική αξιολόγηση;
Αίσθημα προβολής
Όταν αισθάνεστε ή βλέπετε διόγκωση στον κόλπο.
Δυσκολία στην κένωση
Ειδικά όταν χρειάζεται τακτικά πίεση με τα δάκτυλα.
Αίσθημα ατελούς αφόδευσης
Ιδιαίτερα όταν επιμένει παρά την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.
Βάρος ή πίεση στον κόλπο
Όταν επηρεάζει την άσκηση, την εργασία ή την καθημερινότητα.
Σεξουαλική δυσφορία
Όταν η πρόπτωση επηρεάζει την άνεση ή την ποιότητα της σεξουαλικής ζωής.
Η ορθοκήλη είναι πρόπτωση του οπίσθιου κολπικού τοιχώματος λόγω προβολής του ορθού προς τον κόλπο. Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους ή προβολής, δυσκολία στην αφόδευση και αίσθημα ατελούς κένωσης, ενώ μικρές ορθοκήλες μπορεί να μην προκαλούν καθόλου συμπτώματα. Η αντιμετώπιση βασίζεται στη βαρύτητα των συμπτωμάτων και μπορεί να περιλαμβάνει θεραπεία της δυσκοιλιότητας, ασκήσεις ή φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους και κολπικό πεσσό. Όταν τα συμπτώματα είναι σημαντικά και η συντηρητική θεραπεία δεν επαρκεί, μπορεί να εξεταστεί χειρουργική αποκατάσταση.