Γονόρροια
Η γονόρροια είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη βακτηριακή λοίμωξη που προκαλείται από το Neisseria gonorrhoeae. Μπορεί να προσβάλλει τον τράχηλο, την ουρήθρα, το ορθό ή τον φάρυγγα και σε πολλές γυναίκες μπορεί να μην προκαλεί καθόλου συμπτώματα. Η έγκαιρη διάγνωση και σωστή θεραπεία είναι σημαντικές, καθώς χωρίς αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και να επηρεάσει τη γονιμότητα.
Τι είναι η γονόρροια;
Η γονόρροια είναι λοίμωξη από το βακτήριο Neisseria gonorrhoeae.
Μεταδίδεται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής και μπορεί να προσβάλει διαφορετικές περιοχές του γεννητικού και ουροποιητικού συστήματος.
Γι’ αυτό ο εργαστηριακός έλεγχος είναι σημαντικός όταν υπάρχει πιθανή έκθεση ή αυξημένος κίνδυνος.
Πώς μεταδίδεται;
Κολπική επαφή
Μπορεί να μεταδοθεί με σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό.
Πρωκτική επαφή
Μπορεί να προσβάλει το ορθό και να προκαλέσει ή και να μην προκαλέσει συμπτώματα.
Στοματική επαφή
Μπορεί να προκαλέσει φαρυγγική λοίμωξη.
Κατά τον τοκετό
Μία μολυσμένη μητέρα μπορεί να μεταδώσει τη λοίμωξη στο νεογνό κατά τη γέννηση.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Πολλές γυναίκες έχουν ήπια συμπτώματα ή είναι εντελώς ασυμπτωματικές.
Αυξημένες κολπικές εκκρίσεις
Μπορεί να αλλάξει η ποσότητα ή η όψη των εκκρίσεων.
Κάψιμο στην ούρηση
Η λοίμωξη της ουρήθρας μπορεί να προκαλεί δυσουρία ή ερεθισμό.
Αιμορραγία μεταξύ περιόδων
Η φλεγμονή του τραχήλου μπορεί να προκαλεί spotting ή ακανόνιστη αιμορραγία.
Αιμορραγία μετά την επαφή
Η τραχηλίτιδα μπορεί να κάνει τον τράχηλο πιο εύθρυπτο και να αιμορραγεί εύκολα.
Πυελικός πόνος
Μπορεί να εμφανιστεί όταν η λοίμωξη επεκταθεί προς το ανώτερο γεννητικό σύστημα.
Μπορώ να έχω γονόρροια χωρίς να το γνωρίζω;
Ναι.
Η ασυμπτωματική λοίμωξη είναι συχνή, ιδιαίτερα στον τράχηλο, τον φάρυγγα ή το ορθό.
Όταν υπάρχει πιθανή έκθεση, η σωστή εξέταση είναι πιο αξιόπιστη από την απουσία ενοχλημάτων.
Τι προκαλεί στον τράχηλο;
Η γονόρροια μπορεί να προκαλέσει τραχηλίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του τραχήλου.
Ο τράχηλος μπορεί να εμφανίζεται περισσότερο ευαίσθητος και να αιμορραγεί εύκολα κατά την επαφή ή τη γυναικολογική εξέταση.
Τι είναι η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου – PID;
Εάν η λοίμωξη επεκταθεί από τον τράχηλο προς τη μήτρα και τις σάλπιγγες, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονώδη νόσο της πυέλου (PID).
Πυελικός πόνος
Μπορεί να είναι ήπιος ή σημαντικός και να συνοδεύεται από ευαισθησία κατά την εξέταση.
Πυρετός
Μπορεί να εμφανιστεί σε πιο έντονη λοίμωξη.
Αυξημένες εκκρίσεις
Μπορεί να συνυπάρχουν δύσοσμες ή ασυνήθιστες εκκρίσεις.
Πόνος στην επαφή
Η φλεγμονή της πυέλου μπορεί να προκαλεί βαθιά δυσπαρευνία.
Μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα;
Ναι, εάν η λοίμωξη προκαλέσει PID και βλάβη στις σάλπιγγες.
Σαλπιγγικές συμφύσεις
Η φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει ουλές και συμφύσεις γύρω ή μέσα στις σάλπιγγες.
Υπογονιμότητα
Σημαντική βλάβη των σαλπίγγων μπορεί να δυσκολέψει τη φυσική σύλληψη.
Έκτοπη κύηση
Βλάβη της σάλπιγγας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφύτευσης της κύησης εκτός της μήτρας.
Χρόνιος πυελικός πόνος
Οι συμφύσεις μετά από σοβαρή φλεγμονή μπορεί να σχετίζονται με επίμονο πυελικό πόνο.
Ο κίνδυνος σχετίζεται κυρίως με μη θεραπευμένη λοίμωξη που έχει επεκταθεί στο ανώτερο γεννητικό σύστημα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται συνήθως με μοριακές εξετάσεις υψηλής ευαισθησίας.
Κολπικό ή τραχηλικό δείγμα
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μοριακή ανίχνευση του βακτηρίου.
Δείγμα ούρων
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί για NAAT έλεγχο.
Φαρυγγικό δείγμα
Χρειάζεται όταν έχει υπάρξει πιθανή έκθεση μέσω στοματικής επαφής.
Ορθικό δείγμα
Μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχει πιθανότητα ορθικής έκθεσης.
Τι είναι το NAAT;
Το NAAT – Nucleic Acid Amplification Test είναι μοριακή εξέταση που ανιχνεύει γενετικό υλικό του μικροοργανισμού.
Αποτελεί σήμερα βασική μέθοδο για τη διάγνωση γονόρροιας και χλαμυδίων.
Χρειάζεται καλλιέργεια;
Σε αρκετές περιπτώσεις η διάγνωση γίνεται με NAAT και δεν χρειάζεται καλλιέργεια.
Ωστόσο, η καλλιέργεια έχει ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχει υποψία αποτυχίας θεραπείας ή ανάγκη ελέγχου της ευαισθησίας του μικροβίου στα αντιβιοτικά.
Γι’ αυτό η θεραπεία πρέπει να ακολουθεί τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες και όχι παλαιότερα εμπειρικά σχήματα.
Χρειάζεται έλεγχος και για χλαμύδια;
Ναι, συχνά γίνεται ταυτόχρονα έλεγχος και για Chlamydia trachomatis, επειδή οι δύο λοιμώξεις μπορεί να συνυπάρχουν.
Η θεραπευτική στρατηγική μπορεί επίσης να επηρεάζεται από το αν τα χλαμύδια έχουν αποκλειστεί ή όχι.
Χρειάζεται έλεγχος και για άλλα ΣΜΝ;
Ανάλογα με το ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου μπορεί να συζητηθεί έλεγχος για:
Χλαμύδια
Συχνά ελέγχονται ταυτόχρονα.
HIV
Ο έλεγχος μπορεί να είναι κατάλληλος ανάλογα με το ιστορικό έκθεσης.
Σύφιλη
Μπορεί να περιλαμβάνεται σε ολοκληρωμένο έλεγχο σεξουαλικής υγείας.
Ηπατίτιδες
Ο έλεγχος εξατομικεύεται ανάλογα με τον τύπο έκθεσης και τους παράγοντες κινδύνου.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η γονόρροια αντιμετωπίζεται με κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία.
Η ακριβής αγωγή πρέπει να βασίζεται στις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες και να λαμβάνει υπόψη την περιοχή της λοίμωξης, την εγκυμοσύνη, πιθανές αλλεργίες και την πιθανότητα αντοχής.
Το Neisseria gonorrhoeae έχει αναπτύξει σημαντική αντοχή σε πολλά αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα.
Πρέπει να ελεγχθεί και ο σύντροφος;
Ναι.
Οι πρόσφατοι σεξουαλικοί σύντροφοι πρέπει να ενημερώνονται ώστε να αξιολογηθούν και να λάβουν κατάλληλη θεραπεία όταν ενδείκνυται.
Πότε μπορεί να υπάρξει ξανά σεξουαλική επαφή;
Μετά τη θεραπεία χρειάζεται αποχή από σεξουαλική επαφή για το χρονικό διάστημα που συστήνεται και μέχρι να έχουν θεραπευτεί κατάλληλα και οι σύντροφοι.
Αυτό μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης και άμεσης επαναμόλυνσης.
Χρειάζεται επανέλεγχος μετά τη θεραπεία;
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται test of cure, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για φαρυγγική γονόρροια, όταν υπάρχει υποψία αποτυχίας θεραπείας ή όταν το θεραπευτικό σχήμα το απαιτεί.
Επιπλέον, επειδή η επαναμόλυνση είναι συχνή, μπορεί να συστήνεται νέος έλεγχος μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Μπορώ να ξανακολλήσω μετά τη θεραπεία;
Ναι.
Η προηγούμενη λοίμωξη δεν δημιουργεί αξιόπιστη μακροχρόνια ανοσία.
Τι γίνεται στην εγκυμοσύνη;
Η γονόρροια στην εγκυμοσύνη χρειάζεται θεραπεία με αντιβιοτικό κατάλληλο για την κύηση.
Η λοίμωξη μπορεί να σχετίζεται με επιπλοκές της εγκυμοσύνης και υπάρχει επίσης κίνδυνος μετάδοσης στο νεογνό κατά τον τοκετό.
Χρειάζεται επιλογή αποτελεσματικού και ασφαλούς αντιβιοτικού.
Πώς μπορεί να επηρεάσει το νεογνό;
Η μετάδοση κατά τη γέννηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη, ιδιαίτερα στα μάτια του νεογνού.
Για αυτό η διάγνωση και θεραπεία κατά την εγκυμοσύνη έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Πώς μειώνεται ο κίνδυνος μετάδοσης;
Προφυλακτικό
Η σωστή και συστηματική χρήση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης.
Έλεγχος όταν υπάρχει κίνδυνος
Η έγκαιρη διάγνωση ασυμπτωματικής λοίμωξης μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης και επιπλοκών.
Ενημέρωση συντρόφων
Η θεραπεία των συντρόφων είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η επαναμόλυνση.
Νέος σύντροφος
Η συζήτηση για προληπτικό έλεγχο μπορεί να είναι χρήσιμη σε νέα σεξουαλική σχέση.
Μεταδίδεται από τουαλέτες ή κοινές πετσέτες;
Η γονόρροια μεταδίδεται κυρίως μέσω άμεσης σεξουαλικής επαφής με μολυσμένες εκκρίσεις.
Δεν θεωρείται τυπική λοίμωξη που μεταδίδεται από καθίσματα τουαλέτας, πισίνες ή συνηθισμένη κοινωνική επαφή.
Πότε χρειάζεται έλεγχος;
Πιθανή έκθεση
Μετά από επαφή χωρίς προφύλαξη ή ενημέρωση από σύντροφο με επιβεβαιωμένη λοίμωξη.
Ασυνήθιστες εκκρίσεις
Ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από δυσουρία ή αιμορραγία.
Αιμορραγία μετά την επαφή
Μπορεί να σχετίζεται με τραχηλίτιδα και χρειάζεται αξιολόγηση.
Πυελικός πόνος
Ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν πυρετός ή ευαισθησία μπορεί να υπάρχει PID.
Νέος ή πολλαπλοί σύντροφοι
Μπορεί να υπάρχει ένδειξη προληπτικού screening ακόμη και χωρίς συμπτώματα.
Πότε χρειάζεται πιο άμεση αξιολόγηση;
Μπορεί να υπάρχει φλεγμονώδης νόσος της πυέλου ή άλλη επιπλοκή που απαιτεί άμεση θεραπεία.
Η γονόρροια είναι μία θεραπεύσιμη βακτηριακή σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη που συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Η διάγνωση γίνεται συνήθως με μοριακές εξετάσεις από το κατάλληλο ανατομικό σημείο και η θεραπεία πρέπει να ακολουθεί σύγχρονες οδηγίες λόγω της αυξανόμενης αντοχής του μικροβίου στα αντιβιοτικά. Χωρίς θεραπεία μπορεί να προκαλέσει φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και να αυξήσει τον κίνδυνο βλάβης των σαλπίγγων, υπογονιμότητας και έκτοπης κύησης. Είναι επίσης σημαντικό να αξιολογηθούν και να θεραπευτούν οι σεξουαλικοί σύντροφοι ώστε να αποφευχθεί η επαναμόλυνση.