Εμβόλιο HPV – Gardasil 9
Το εμβόλιο κατά του HPV αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης απέναντι στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και σε άλλες νόσους που σχετίζονται με τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Το Gardasil 9 προστατεύει από εννέα σημαντικούς τύπους HPV, συμπεριλαμβανομένων επτά ογκογόνων τύπων και των δύο τύπων που προκαλούν τη μεγάλη πλειονότητα των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Τι είναι το εμβόλιο HPV;
Το εμβόλιο HPV είναι ένα προληπτικό εμβόλιο που εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει συγκεκριμένους τύπους του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων πριν υπάρξει λοίμωξη.
Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται το εννεαδύναμο εμβόλιο HPV9, το οποίο καλύπτει τους τύπους:
Οι τύποι 16, 18, 31, 33, 45, 52 και 58 σχετίζονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνους, ενώ οι τύποι 6 και 11 προκαλούν τη μεγάλη πλειονότητα των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Γιατί είναι σημαντικό το εμβόλιο HPV;
Η επίμονη λοίμωξη από HPV υψηλού κινδύνου αποτελεί την κύρια αιτία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Ο εμβολιασμός μπορεί να προλάβει μεγάλο ποσοστό των λοιμώξεων που ευθύνονται για προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνο.
Καρκίνος τραχήλου
Το εμβόλιο προστατεύει έναντι των σημαντικότερων HPV τύπων που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου.
Προκαρκινικές αλλοιώσεις
Μειώνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης τραχηλικών αλλοιώσεων υψηλού βαθμού.
Άλλοι HPV σχετιζόμενοι καρκίνοι
Η προστασία αφορά επίσης HPV σχετιζόμενες νόσους του αιδοίου, του κόλπου, του πρωκτού και άλλων ανατομικών περιοχών.
Γεννητικά κονδυλώματα
Οι τύποι HPV 6 και 11 προκαλούν τη μεγάλη πλειονότητα των κονδυλωμάτων.
Ποιους τύπους HPV καλύπτει το Gardasil 9;
HPV 16
Ο σημαντικότερος ογκογόνος τύπος HPV και ο συχνότερος τύπος που σχετίζεται με καρκίνο του τραχήλου.
HPV 18
Σημαντικός ογκογόνος τύπος, ιδιαίτερα σε σχέση με αδενικές αλλοιώσεις του τραχήλου.
HPV 31, 33, 45, 52, 58
Πρόσθετοι τύποι υψηλού κινδύνου που σχετίζονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις και καρκίνους.
HPV 6 και 11
Τύποι χαμηλού ογκογόνου κινδύνου που ευθύνονται για τη μεγάλη πλειονότητα των γεννητικών κονδυλωμάτων.
Το εμβόλιο θεραπεύει μία υπάρχουσα HPV λοίμωξη;
Όχι.
Το Gardasil 9 είναι προληπτικό και όχι θεραπευτικό εμβόλιο. Δεν απομακρύνει έναν HPV τύπο που έχει ήδη εγκατασταθεί στον οργανισμό και δεν αποτελεί θεραπεία για CIN, κονδυλώματα ή άλλες υπάρχουσες αλλοιώσεις.
Δεν χρησιμοποιείται για να θεραπεύσει ήδη υπάρχουσα HPV λοίμωξη.
Έχει νόημα το εμβόλιο αν έχω ήδη HPV;
Ναι, μπορεί να έχει.
Η λοίμωξη από έναν συγκεκριμένο τύπο HPV δεν σημαίνει ότι μία γυναίκα έχει ήδη εκτεθεί σε όλους τους τύπους που περιλαμβάνει το Gardasil 9.
Το εμβόλιο μπορεί επομένως να παρέχει προστασία απέναντι σε άλλους τύπους HPV που δεν έχουν ήδη αποκτηθεί.
Η πιθανή ωφέλεια εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό και την προηγούμενη έκθεση.
Χρειάζεται Pap test ή HPV test πριν από τον εμβολιασμό;
Δεν απαιτείται να γίνει Pap test ή HPV test μόνο και μόνο για να αποφασιστεί αν μπορεί να πραγματοποιηθεί ο εμβολιασμός.
Ο προληπτικός γυναικολογικός έλεγχος συνεχίζεται ανεξάρτητα από τον εμβολιασμό, ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό.
Σε ποιους συνιστάται;
Η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα επιτυγχάνεται όταν ο εμβολιασμός γίνεται πριν από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και πριν από πιθανή έκθεση στον HPV.
Για αυτό ο εμβολιασμός ξεκινά σε μικρή ηλικία στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών.
Παιδιά και έφηβοι
Ο εμβολιασμός αποτελεί μέρος του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών για αγόρια και κορίτσια.
Νεαροί ενήλικες
Άτομα που δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό μπορούν να χρειάζονται αναπλήρωση ανάλογα με την ηλικία και το πρόγραμμα εμβολιασμού.
Ομάδες αυξημένου κινδύνου
Σε ορισμένες ειδικές ομάδες ενηλίκων μπορεί να υπάρχει επιπλέον ένδειξη εμβολιασμού μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Πόσες δόσεις χρειάζονται;
Ο αριθμός των δόσεων εξαρτάται κυρίως από την ηλικία κατά την οποία ξεκινά ο εμβολιασμός και από το ανοσολογικό ιστορικό του ατόμου.
Νεότερη ηλικία
Όταν ο εμβολιασμός ξεκινά σε μικρότερη ηλικία, συχνά εφαρμόζεται σχήμα δύο δόσεων.
Μεγαλύτερη ηλικία
Όταν η έναρξη γίνεται σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να χρειάζεται σχήμα περισσότερων δόσεων.
Ανοσοκαταστολή
Σε άτομα με σημαντική ανοσοκαταστολή μπορεί να συνιστάται διαφορετικό σχήμα εμβολιασμού.
Πώς γίνεται το εμβόλιο;
Το Gardasil 9 χορηγείται με ενδομυϊκή ένεση, συνήθως στον δελτοειδή μυ του βραχίονα.
Η διαδικασία διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα.
Ποιες είναι οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες;
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιες και παροδικές.
Πόνος στο σημείο
Η πιο συχνή αντίδραση είναι πόνος, ευαισθησία ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης.
Οίδημα
Μπορεί να παρουσιαστεί μικρό πρήξιμο στο σημείο της ένεσης.
Πονοκέφαλος
Ορισμένοι εμβολιαζόμενοι μπορεί να εμφανίσουν παροδικό πονοκέφαλο.
Ήπιος πυρετός
Μπορεί να εμφανιστεί χαμηλός πυρετός ή γενική αδιαθεσία.
Γιατί συνιστάται λίγη αναμονή μετά τον εμβολιασμό;
Σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες μπορεί σπάνια να εμφανιστεί λιποθυμικό επεισόδιο μετά από οποιαδήποτε ένεση ή εμβολιασμό.
Για αυτό συνιστάται συνήθως ο εμβολιαζόμενος να παραμένει καθιστός ή υπό παρακολούθηση για λίγα λεπτά μετά τη χορήγηση.
Είναι ασφαλές το εμβόλιο HPV;
Το εμβόλιο HPV έχει χρησιμοποιηθεί σε πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων παγκοσμίως και έχει μελετηθεί εκτενώς.
Η παρακολούθηση της ασφάλειας συνεχίζεται συστηματικά όπως συμβαίνει με όλα τα εμβόλια.
Μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα;
Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το εμβόλιο HPV μειώνει τη γονιμότητα.
Αντίθετα, η πρόληψη σοβαρών τραχηλικών αλλοιώσεων μπορεί να μειώσει την ανάγκη για επεμβάσεις στον τράχηλο, όπως LLETZ / LEEP, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάζουν μελλοντικές κυήσεις.
Μπορεί να γίνει στην εγκυμοσύνη;
Ο HPV εμβολιασμός γενικά δεν προγραμματίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Εάν μία γυναίκα μείνει έγκυος ανάμεσα στις δόσεις, οι υπόλοιπες δόσεις μπορούν να αναβληθούν και να συνεχιστούν μετά την εγκυμοσύνη.
Μπορεί να γίνει κατά τον θηλασμό;
Ο εμβολιασμός μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά την περίοδο του θηλασμού, όταν υπάρχει ένδειξη.
Χρειάζεται εμβόλιο μετά από CIN ή LLETZ / LEEP;
Γυναίκες που έχουν ήδη εμφανίσει προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου μπορεί να εξακολουθούν να ωφελούνται από HPV εμβολιασμό εφόσον δεν έχουν ήδη ολοκληρώσει το συνιστώμενο σχήμα.
Ο εμβολιασμός δεν θεραπεύει την υπάρχουσα αλλοίωση, αλλά μπορεί να παρέχει προστασία απέναντι σε HPV τύπους στους οποίους δεν έχει προηγηθεί έκθεση.
Χρειάζεται ακόμα Pap test ή HPV test μετά τον εμβολιασμό;
Ναι.
Το Gardasil 9 προσφέρει πολύ υψηλή προστασία απέναντι στους σημαντικότερους HPV τύπους, αλλά δεν καλύπτει όλους τους ογκογόνους τύπους του ιού.
Για αυτό οι εμβολιασμένες γυναίκες πρέπει να συνεχίζουν να ακολουθούν το συνιστώμενο πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου του τραχήλου.
Χρειάζεται να εμβολιαστεί και ο σύντροφος;
Ο εμβολιασμός HPV αφορά τόσο γυναίκες όσο και άνδρες.
Η προστασία των ανδρών μειώνει τον κίνδυνο κονδυλωμάτων και HPV σχετιζόμενων καρκίνων και συμβάλλει στη μείωση της κυκλοφορίας του ιού στον πληθυσμό.
Το προφυλακτικό προστατεύει από τον HPV;
Το προφυλακτικό μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης αλλά δεν προσφέρει πλήρη προστασία, επειδή ο HPV μπορεί να μεταδίδεται με επαφή δέρματος σε περιοχές που δεν καλύπτονται από το προφυλακτικό.
Ο εμβολιασμός αποτελεί επομένως σημαντικό συμπληρωματικό μέτρο πρόληψης.
Το Gardasil 9 είναι το εννεαδύναμο εμβόλιο έναντι του HPV και προστατεύει από τους τύπους 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 και 58. Προλαμβάνει λοιμώξεις που μπορεί να οδηγήσουν σε προκαρκινικές αλλοιώσεις, καρκίνο του τραχήλου και άλλους HPV σχετιζόμενους καρκίνους, καθώς και τη μεγάλη πλειονότητα των γεννητικών κονδυλωμάτων. Είναι προληπτικό και όχι θεραπευτικό εμβόλιο, ενώ ο εμβολιασμός δεν αντικαθιστά τον τακτικό έλεγχο με HPV test ή κυτταρολογία όταν αυτός ενδείκνυται.