Αιμορραγία μετά τη Σεξουαλική Επαφή
Η αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή, γνωστή και ως μετασυνουσιακή αιμορραγία, είναι σχετικά συχνό σύμπτωμα και στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε καλοήθεις αιτίες. Όταν όμως επαναλαμβάνεται, επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση ώστε να εντοπιστεί η αιτία.
Τι σημαίνει αιμορραγία μετά την επαφή;
Ως μετασυνουσιακή αιμορραγία περιγράφεται η εμφάνιση αίματος ή spotting αμέσως μετά ή μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα από τη σεξουαλική επαφή.
Μπορεί να είναι ελάχιστη ποσότητα ροζ ή κόκκινου αίματος ή, πιο σπάνια, πιο εμφανής αιμορραγία.
Επαναλαμβανόμενη όμως αιμορραγία χρειάζεται εξέταση του κόλπου και του τραχήλου.
Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες;
Εκτρόπιο τραχήλου
Καλοήθης κατάσταση κατά την οποία ο πιο ευαίσθητος αδενικός ιστός του τραχήλου είναι ορατός στην εξωτερική επιφάνειά του και μπορεί να αιμορραγεί εύκολα.
Πολύποδας τραχήλου
Μία μικρή καλοήθης προσεκβολή του τραχήλου μπορεί να αιμορραγεί μετά από επαφή.
Τραχηλίτιδα
Φλεγμονή του τραχήλου μπορεί να τον κάνει πιο εύθρυπτο και να προκαλεί spotting.
Κολπική ξηρότητα
Η μειωμένη λίπανση μπορεί να προκαλεί μικρούς τραυματισμούς του κόλπου, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση.
Μικροτραυματισμός
Η τριβή ή μία πιο έντονη επαφή μπορεί να προκαλέσει μικρή προσωρινή αιμορραγία.
Τραχηλικές αλλοιώσεις
Σπανιότερα, προκαρκινικές ή κακοήθεις αλλοιώσεις του τραχήλου μπορεί να εκδηλωθούν με αιμορραγία μετά την επαφή.
Τι είναι το εκτρόπιο του τραχήλου;
Το τραχηλικό εκτρόπιο είναι μία συχνή και καλοήθης κατάσταση όπου κύτταρα από το εσωτερικό του τραχηλικού σωλήνα εκτείνονται προς την εξωτερική επιφάνεια του τραχήλου.
Ο ιστός αυτός είναι πιο ευαίσθητος και μπορεί να αιμορραγεί εύκολα μετά από σεξουαλική επαφή ή γυναικολογική εξέταση.
Όταν όμως υπάρχει αιμορραγία, πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι ο τράχηλος είναι κατά τα άλλα φυσιολογικός.
Μπορεί να οφείλεται σε πολύποδα τραχήλου;
Ναι. Οι πολύποδες τραχήλου είναι συνήθως καλοήθεις και μπορεί να προβάλλουν μέσα από το τραχηλικό στόμιο.
Επειδή έχουν ευαίσθητη επιφάνεια, μπορεί να αιμορραγούν μετά από σεξουαλική επαφή ή ακόμη και χωρίς εμφανή αιτία.
Όταν υπάρχει ένδειξη, μπορούν συνήθως να αφαιρεθούν σχετικά απλά και να σταλούν για ιστολογική εξέταση.
Μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη;
Ναι. Τραχηλίτιδα ή ορισμένες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις μπορεί να προκαλούν αιμορραγία μετά την επαφή.
Χλαμύδια
Μπορεί να προκαλέσουν τραχηλίτιδα και συχνά δεν προκαλούν άλλα εμφανή συμπτώματα.
Γονόρροια
Μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή του τραχήλου και αυξημένες εκκρίσεις.
Άλλες λοιμώξεις
Η παρουσία συμπτωμάτων και το σεξουαλικό ιστορικό καθορίζουν αν χρειάζεται ειδικός έλεγχος.
Ο έλεγχος γίνεται όταν υπάρχουν σχετικοί παράγοντες κινδύνου ή κλινικά ευρήματα.
Τι σχέση έχει η κολπική ξηρότητα;
Όταν η φυσιολογική λίπανση του κόλπου είναι μειωμένη, η σεξουαλική επαφή μπορεί να προκαλεί τριβή και μικροτραυματισμούς.
Αυτό είναι συχνότερο:
Μετά την εμμηνόπαυση
Η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να προκαλέσει ατροφία και ευαισθησία του κολπικού βλεννογόνου.
Κατά τον θηλασμό
Τα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων μπορεί επίσης να προκαλέσουν προσωρινή ξηρότητα.
Με ορισμένα φάρμακα
Ορισμένες θεραπείες μπορεί να επηρεάσουν τη λίπανση ή την οιστρογονική λειτουργία.
Σημαίνει ότι έχω HPV;
Όχι απαραίτητα.
Ο HPV είναι πολύ συχνός και μπορεί να προκαλέσει κυτταρικές αλλοιώσεις στον τράχηλο, αλλά η αιμορραγία μετά την επαφή έχει πολλές συχνότερες καλοήθεις αιτίες.
Ο έλεγχος για HPV και η κυτταρολογία γίνονται σύμφωνα με το πρόγραμμα προληπτικού ελέγχου ή όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη.
Μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο του τραχήλου;
Σπανιότερα, ναι.
Η μετασυνουσιακή αιμορραγία μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα σημαντικής τραχηλικής αλλοίωσης, γι’ αυτό επαναλαμβανόμενη ή ανεξήγητη αιμορραγία δεν πρέπει να αγνοείται.
Ο λόγος της αξιολόγησης είναι να εντοπιστούν οι συχνές καλοήθεις αιτίες και παράλληλα να αποκλειστούν οι σημαντικότερες καταστάσεις.
Πώς γίνεται η διερεύνηση;
Η αξιολόγηση συνήθως ξεκινά με ιστορικό και γυναικολογική εξέταση.
Ιστορικό
Αξιολογείται πόσο συχνά συμβαίνει, αν υπάρχει πόνος, έκκριση ή αιμορραγία και σε άλλες χρονικές στιγμές.
Εξέταση με κολποδιαστολέα
Επιτρέπει την άμεση εξέταση του κόλπου και του τραχήλου.
Έλεγχος λοιμώξεων
Μπορεί να γίνει όταν το ιστορικό ή η κλινική εικόνα δημιουργούν σχετική υποψία.
Τραχηλικός έλεγχος
Ελέγχεται αν το Pap ή HPV test είναι ενημερωμένο και αν χρειάζεται πρόσθετη αξιολόγηση.
Χρειάζεται Τεστ Παπανικολάου;
Η ανάγκη εξαρτάται από το προηγούμενο ιστορικό screening και την ηλικία της γυναίκας.
Εάν ο προληπτικός έλεγχος του τραχήλου δεν είναι ενημερωμένος, μπορεί να χρειαστεί Pap test ή HPV-based screening.
Η κλινική εξέταση του τραχήλου παραμένει απαραίτητη όταν υπάρχει μετασυνουσιακή αιμορραγία.
Πότε μπορεί να χρειαστεί κολποσκόπηση;
Η κολποσκόπηση μπορεί να χρειαστεί όταν:
Το Pap ή HPV test είναι παθολογικό
Η ανάγκη καθορίζεται από τον συγκεκριμένο συνδυασμό αποτελεσμάτων και τον συνολικό κίνδυνο.
Ο τράχηλος φαίνεται ύποπτος
Ένα ορατό μη φυσιολογικό εύρημα μπορεί να χρειάζεται λεπτομερέστερη αξιολόγηση.
Η αιμορραγία επιμένει
Επαναλαμβανόμενα επεισόδια χωρίς σαφή καλοήθη αιτία μπορεί να χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.
Χρειάζεται διακολπικό υπερηχογράφημα;
Δεν είναι απαραίτητο σε κάθε περίπτωση, επειδή πολλές αιτίες βρίσκονται στον τράχηλο ή τον κόλπο.
Μπορεί όμως να χρειαστεί όταν συνυπάρχουν:
Αιμορραγία μεταξύ περιόδων
Μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση του ενδομητρίου και της μήτρας.
Πυελικός πόνος
Το υπερηχογράφημα μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση άλλων γυναικολογικών αιτιών.
Ακανόνιστη ή έντονη περίοδος
Μπορεί να υπάρχουν πολύποδες, ινομυώματα ή άλλες παθήσεις της μήτρας.
Τι γίνεται αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης;
Σε πρώιμη εγκυμοσύνη ο τράχηλος μπορεί να είναι περισσότερο αγγειοβριθής και να αιμορραγεί ευκολότερα μετά την επαφή.
Ωστόσο, κάθε αιμορραγία στην εγκυμοσύνη πρέπει να αξιολογείται στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο.
Τι γίνεται μετά την εμμηνόπαυση;
Μετά την εμμηνόπαυση η συχνότερη αιτία αιμορραγίας μετά την επαφή είναι συχνά η κολπική ατροφία και ξηρότητα.
Ωστόσο, οποιαδήποτε νέα αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση πρέπει να διερευνάται.
Μπορεί να χρειάζεται εξέταση του τραχήλου, διακολπικό υπερηχογράφημα και, ανάλογα με τα ευρήματα, αξιολόγηση του ενδομητρίου.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.
Εκτρόπιο
Εάν προκαλεί επίμονα συμπτώματα και έχουν αποκλειστεί άλλες αιτίες, μπορεί να αντιμετωπιστεί τοπικά σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Πολύποδας
Μπορεί να αφαιρεθεί όταν προκαλεί συμπτώματα ή υπάρχει άλλη σχετική ένδειξη.
Τραχηλίτιδα
Η θεραπεία καθορίζεται από το αίτιο και τα αποτελέσματα του ελέγχου.
Κολπική ξηρότητα
Μπορεί να χρησιμοποιηθούν λιπαντικά, ενυδατικά ή, όταν ενδείκνυται, τοπική οιστρογονική θεραπεία.
Πότε χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση;
Η αιμορραγία επαναλαμβάνεται
Επαναλαμβανόμενα επεισόδια χρειάζονται εξέταση ακόμη και αν η ποσότητα αίματος είναι μικρή.
Υπάρχει πόνος
Πυελικός πόνος ή πόνος κατά την επαφή χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Υπάρχουν ασυνήθιστες εκκρίσεις
Μπορεί να σχετίζονται με τραχηλίτιδα ή άλλη λοίμωξη.
Ο τραχηλικός έλεγχος δεν είναι ενημερωμένος
Μπορεί να χρειάζεται κατάλληλο Pap ή HPV test.
Είστε μετά την εμμηνόπαυση
Κάθε νέο επεισόδιο αιμορραγίας πρέπει να αξιολογείται.
Υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης
Η εγκυμοσύνη αλλάζει τη διαφορική διάγνωση και την ανάγκη για έγκαιρο έλεγχο.
Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
Εάν υπάρχει πιθανή ή επιβεβαιωμένη εγκυμοσύνη και έντονος μονόπλευρος πόνος, πρέπει να αποκλειστεί έκτοπη κύηση.
Η αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή έχει συχνά καλοήθη αιτία, όπως εκτρόπιο τραχήλου, πολύποδα, τραχηλίτιδα, κολπική ξηρότητα ή μικροτραυματισμό. Επειδή όμως σπανιότερα μπορεί να σχετίζεται με σημαντικότερες παθήσεις του τραχήλου, η επαναλαμβανόμενη μετασυνουσιακή αιμορραγία χρειάζεται γυναικολογική εξέταση και κατάλληλο τραχηλικό έλεγχο.