Χαμηλή AMH
Η χαμηλή AMH συνήθως υποδηλώνει μειωμένο ωοθηκικό απόθεμα, δηλαδή μικρότερο αριθμό διαθέσιμων ωοθυλακίων στις ωοθήκες. Δεν σημαίνει όμως ότι μία γυναίκα δεν μπορεί να συλλάβει φυσιολογικά και δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση υπογονιμότητας. Η σωστή ερμηνεία χρειάζεται να γίνεται μαζί με την ηλικία, το υπερηχογράφημα των ωοθηκών, το ιστορικό κύκλου και τον αναπαραγωγικό στόχο της γυναίκας.
Τι είναι η AMH;
Η AMH – Anti-Müllerian Hormone είναι μία ορμόνη που παράγεται κυρίως από τα μικρά αναπτυσσόμενα ωοθυλάκια των ωοθηκών.
Η τιμή της στο αίμα χρησιμοποιείται ως δείκτης του ωοθηκικού αποθέματος.
Είναι κυρίως δείκτης της ποσότητας των διαθέσιμων ωοθυλακίων.
Τι σημαίνει χαμηλή AMH;
Χαμηλή AMH σημαίνει συνήθως ότι ο αριθμός των μικρών ωοθυλακίων που παραμένουν στις ωοθήκες είναι μικρότερος.
Η κλινική σημασία της όμως εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία και το πλαίσιο στο οποίο έγινε η εξέταση.
Σε νεότερη γυναίκα
Μπορεί να σημαίνει ότι το ωοθηκικό απόθεμα είναι χαμηλότερο από το αναμενόμενο για την ηλικία της.
Σε μεγαλύτερη αναπαραγωγική ηλικία
Η χαμηλότερη AMH είναι συχνότερη και μπορεί να αντανακλά τη φυσιολογική μείωση του αποθέματος με την ηλικία.
Πριν από IVF
Μπορεί να προβλέπει μικρότερο αριθμό ωοθυλακίων και ωαρίων μετά από διέγερση.
Χαμηλή AMH σημαίνει υπογονιμότητα;
Όχι.
Μία γυναίκα με χαμηλή AMH μπορεί να έχει φυσιολογική ωορρηξία, τακτική περίοδο και να συλλάβει φυσιολογικά.
Η φυσική γονιμότητα εξαρτάται από πολύ περισσότερους παράγοντες από τον αριθμό των διαθέσιμων ωοθυλακίων.
Μπορώ να μείνω έγκυος φυσιολογικά με χαμηλή AMH;
Ναι.
Εφόσον υπάρχει ωορρηξία, τουλάχιστον μία λειτουργική σάλπιγγα, κατάλληλο σπέρμα και δεν υπάρχει άλλο σημαντικό πρόβλημα γονιμότητας, φυσική σύλληψη μπορεί να συμβεί.
Η ωορρηξία μπορεί να συνεχίζεται
Χαμηλό απόθεμα δεν σημαίνει απαραίτητα απουσία ωορρηξίας.
Ένα ωάριο αρκεί για μία σύλληψη
Η φυσική σύλληψη δεν απαιτεί μεγάλο αριθμό ωαρίων σε έναν κύκλο.
Η ηλικία παραμένει κρίσιμη
Η πιθανότητα επιτυχούς κύησης σχετίζεται πολύ περισσότερο με την ηλικία και την ποιότητα του ωαρίου.
Η χαμηλή AMH σημαίνει κακή ποιότητα ωαρίων;
Όχι απαραίτητα.
Η AMH εκτιμά κυρίως τον αριθμό των διαθέσιμων ωοθυλακίων και όχι την ποιότητα των ωαρίων.
Η ηλικία της γυναίκας είναι πολύ σημαντικότερος δείκτης για την πιθανότητα χρωμοσωμικά φυσιολογικού ωαρίου.
Γιατί η ηλικία έχει τόσο μεγάλη σημασία;
Με την πάροδο της ηλικίας μειώνεται τόσο ο αριθμός όσο και η μέση ποιότητα των ωαρίων.
Μία ίδια τιμή AMH μπορεί επομένως να έχει διαφορετική σημασία σε δύο γυναίκες διαφορετικής ηλικίας.
Χαμηλή AMH στα 28
Μπορεί να υποδηλώνει χαμηλότερο απόθεμα για την ηλικία, αλλά η ποιότητα των ωαρίων παραμένει κατά μέσο όρο καλύτερη λόγω νεότερης ηλικίας.
Χαμηλή AMH στα 40
Συνδυάζεται με τη φυσιολογική ηλικιακή μείωση της ποιότητας των ωαρίων και μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση στον αναπαραγωγικό σχεδιασμό.
Γιατί μπορεί να είναι χαμηλή η AMH;
Ηλικία
Η φυσιολογική μείωση του αριθμού των ωοθυλακίων με την πάροδο του χρόνου είναι η συχνότερη αιτία.
Γενετική προδιάθεση
Ορισμένες γυναίκες έχουν μικρότερο αρχικό απόθεμα ή ταχύτερη φυσιολογική μείωση.
Χειρουργείο στις ωοθήκες
Επεμβάσεις, ιδιαίτερα για ενδομητριώματα ή επαναλαμβανόμενες ωοθηκικές επεμβάσεις, μπορεί να μειώσουν λειτουργικό ωοθηκικό ιστό.
Ενδομητρίωση
Ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδομητριώματα μπορεί να συνυπάρχει χαμηλότερο ωοθηκικό απόθεμα.
Χημειοθεραπεία
Ορισμένα γοναδοτοξικά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν σημαντική απώλεια ωοθυλακίων.
Ακτινοθεραπεία
Η ακτινοβολία στην περιοχή της πυέλου μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των ωοθηκών.
Μπορεί ένα χειρουργείο να μειώσει την AMH;
Ναι.
Μετά από χειρουργική επέμβαση στην ωοθήκη μπορεί να παρατηρηθεί πτώση της AMH, ιδιαίτερα όταν αφαιρείται μέρος φυσιολογικού ωοθηκικού ιστού ή απαιτείται εκτεταμένη αιμόσταση.
Η απόφαση για χειρουργείο πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο την κύστη αλλά και την ηλικία, τη γονιμότητα και το υπάρχον ωοθηκικό απόθεμα.
Μία χαμηλή μέτρηση είναι πάντα οριστική;
Όχι απαραίτητα.
Η AMH είναι σχετικά σταθερός δείκτης, αλλά μπορεί να υπάρχει τόσο βιολογική όσο και εργαστηριακή μεταβλητότητα.
Η τιμή μπορεί επίσης να επηρεάζεται προσωρινά από ορισμένους παράγοντες.
Εργαστηριακή μέθοδος
Διαφορετικά εργαστήρια ή διαφορετικές μέθοδοι μπορεί να δίνουν ελαφρώς διαφορετικά αποτελέσματα.
Ορμονική αντισύλληψη
Μπορεί σε ορισμένες γυναίκες να σχετίζεται με προσωρινά χαμηλότερη AMH ή AFC.
Βιολογική διακύμανση
Μικρές διαφορές μεταξύ δύο μετρήσεων δεν σημαίνουν απαραίτητα απότομη αλλαγή του πραγματικού αποθέματος.
Μπορεί το αντισυλληπτικό χάπι να μειώσει την AMH;
Η ορμονική αντισύλληψη δεν φαίνεται να εξαντλεί τα ωάρια.
Μπορεί όμως σε ορισμένες γυναίκες να προκαλεί προσωρινή μείωση της μετρούμενης AMH και της καταμέτρησης μικρών ωοθυλακίων.
Τι άλλο πρέπει να ελέγχεται εκτός από την AMH;
Η πιο χρήσιμη συμπληρωματική εξέταση είναι συχνά το Antral Follicle Count – AFC.
Γίνεται με διακολπικό υπερηχογράφημα και καταμετρά τα μικρά ωοθυλάκια στις δύο ωοθήκες.
AMH
Εργαστηριακός δείκτης της διαθέσιμης ωοθυλακικής δεξαμενής.
AFC
Άμεση υπερηχογραφική εκτίμηση των μικρών ωοθυλακίων.
Ηλικία
Απαραίτητη για να αποκτήσουν πραγματική κλινική σημασία τα δύο παραπάνω ευρήματα.
Χρειάζεται FSH;
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ελεγχθεί η FSH στην αρχή του κύκλου μαζί με την οιστραδιόλη.
Η FSH μπορεί να αυξηθεί όταν το ωοθηκικό απόθεμα είναι σημαντικά μειωμένο, αλλά παρουσιάζει μεγαλύτερη μεταβλητότητα από κύκλο σε κύκλο.
Για αυτό δεν χρησιμοποιείται μόνη της για να εκτιμηθεί η συνολική αναπαραγωγική πρόγνωση.
Μπορώ να έχω χαμηλή AMH και τακτική περίοδο;
Ναι, και αυτό είναι αρκετά συχνό.
Η περίοδος μπορεί να παραμένει τακτική όσο εξακολουθεί να υπάρχει φυσιολογική ωορρηξία, ακόμη και όταν το συνολικό ωοθηκικό απόθεμα είναι μειωμένο.
Χαμηλή AMH σημαίνει πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια;
Όχι.
Η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια (POI) είναι διαφορετική διάγνωση και δεν τίθεται μόνο με βάση την AMH.
Χαμηλό απόθεμα
Η γυναίκα μπορεί να έχει τακτικούς κύκλους και φυσιολογική ωορρηξία.
POI
Υπάρχει σημαντική διαταραχή της ωοθηκικής λειτουργίας πριν από τα 40, συνήθως με ακανόνιστους ή απόντες κύκλους και κατάλληλα ορμονικά ευρήματα.
Τι σημαίνει χαμηλή AMH για την εξωσωματική;
Η AMH είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην IVF επειδή σχετίζεται με τον αριθμό των ωοθυλακίων που πιθανόν να ανταποκριθούν στη διέγερση.
Λιγότερα ωοθυλάκια
Μπορεί να υπάρξει μικρότερη ανταπόκριση στη φαρμακευτική διέγερση.
Λιγότερα ωάρια
Ενδέχεται να συλλεχθεί μικρότερος αριθμός ωαρίων σε έναν κύκλο.
Δεν προβλέπει από μόνη της την επιτυχία
Η πιθανότητα εγκυμοσύνης εξαρτάται έντονα από την ηλικία και την ποιότητα των ωαρίων και των εμβρύων.
Σημαίνει κυρίως ότι μπορεί να υπάρχει μικρότερος αριθμός διαθέσιμων ωαρίων ανά κύκλο διέγερσης.
Τι σημαίνει για την κατάψυξη ωαρίων;
Σε γυναίκα που εξετάζει την κατάψυξη ωαρίων, η χαμηλή AMH μπορεί να σημαίνει ότι θα συλλεχθούν λιγότερα ωάρια σε κάθε κύκλο διέγερσης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζονται περισσότεροι από ένας κύκλοι για να συγκεντρωθεί ένας επιθυμητός αριθμός ωαρίων.
Μπορεί να αυξηθεί το ωοθηκικό απόθεμα;
Δεν υπάρχει αποδεδειγμένη θεραπεία που να δημιουργεί νέα ωάρια ή να αυξάνει πραγματικά τον αριθμό των ωοθυλακίων που παραμένουν στις ωοθήκες.
Η AMH μπορεί να παρουσιάσει κάποια μεταβολή στις μετρήσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δημιουργήθηκαν νέα ωάρια.
Μπορούν τα συμπληρώματα να αυξήσουν την AMH;
Διάφορα συμπληρώματα προωθούνται ως θεραπείες για «αύξηση της AMH» ή «βελτίωση του ωοθηκικού αποθέματος».
Δεν υπάρχουν όμως επαρκή στοιχεία ότι μπορούν να δημιουργήσουν νέα ωάρια ή να αποκαταστήσουν πραγματικά το ωοθηκικό απόθεμα.
Η προσπάθεια να αυξηθεί απλώς ένας εργαστηριακός αριθμός δεν πρέπει να αντικαθιστά τον σωστό αναπαραγωγικό σχεδιασμό.
Τι γίνεται με DHEA ή άλλες θεραπείες;
Διάφορες θεραπείες, όπως DHEA, ανδρογόνα ή άλλα συμπληρώματα, έχουν μελετηθεί κυρίως σε γυναίκες με χαμηλή ανταπόκριση στην IVF.
Τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν ότι αυτές οι θεραπείες μπορούν να αυξήσουν πραγματικά το ωοθηκικό απόθεμα.
Η χρήση τους πρέπει να αποφασίζεται μόνο μετά από εξατομικευμένη συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό.
Η χαμηλή AMH σημαίνει ότι πλησιάζει η εμμηνόπαυση;
Η χαμηλή AMH μπορεί να είναι συμβατή με μικρότερο υπόλοιπο ωοθηκικού αποθέματος, αλλά δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πότε μία συγκεκριμένη γυναίκα θα μπει στην εμμηνόπαυση.
Πρέπει να ανησυχήσω ή να βιαστώ;
Η χαμηλή AMH δεν αποτελεί λόγο πανικού.
Είναι όμως χρήσιμη πληροφορία όταν μία γυναίκα σχεδιάζει πότε θα προσπαθήσει για εγκυμοσύνη ή σκέφτεται διατήρηση γονιμότητας.
Επιθυμία εγκυμοσύνης τώρα
Η ηλικία και η διάρκεια προσπάθειας καθορίζουν πόσο γρήγορα χρειάζεται συνολική διερεύνηση.
Αναβολή εγκυμοσύνης
Μπορεί να είναι χρήσιμη η συζήτηση επιλογών όπως η κατάψυξη ωαρίων.
Χωρίς αναπαραγωγικό σχεδιασμό
Μία μεμονωμένη χαμηλή τιμή δεν πρέπει να οδηγεί σε βιαστικές αποφάσεις χωρίς πλήρη αξιολόγηση.
Πότε χρειάζεται πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση;
Προσπάθεια για εγκυμοσύνη
Ιδιαίτερα όταν η προσπάθεια δεν έχει οδηγήσει σε σύλληψη στο κατάλληλο χρονικό διάστημα για την ηλικία.
Πολύ χαμηλή τιμή για την ηλικία
Μπορεί να χρειάζεται συνδυασμένη αξιολόγηση με υπερηχογράφημα και αναπαραγωγικό ιστορικό.
Ακανόνιστη ή απούσα περίοδος
Χρειάζεται διερεύνηση για πιθανή διαταραχή της ωοθηκικής λειτουργίας και όχι μόνο μέτρηση AMH.
Οικογενειακό ιστορικό πρώιμης εμμηνόπαυσης
Μπορεί να αποτελεί σημαντικό στοιχείο στον συνολικό σχεδιασμό.
Προηγούμενη ωοθηκική επέμβαση
Η εκτίμηση του υπάρχοντος αποθέματος μπορεί να βοηθήσει στον περαιτέρω αναπαραγωγικό σχεδιασμό.
Η χαμηλή AMH συνήθως σημαίνει μειωμένο αριθμό διαθέσιμων ωοθυλακίων, αλλά δεν αποτελεί διάγνωση υπογονιμότητας και δεν σημαίνει ότι μία γυναίκα δεν μπορεί να συλλάβει φυσιολογικά. Η AMH αξιολογεί κυρίως την ποσότητα του ωοθηκικού αποθέματος και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την πρόβλεψη της ανταπόκρισης σε διέγερση πριν από IVF ή κατάψυξη ωαρίων. Δεν μετρά άμεσα την ποιότητα των ωαρίων, η οποία σχετίζεται πολύ περισσότερο με την ηλικία. Η σωστή ερμηνεία γίνεται μαζί με το AFC στο υπερηχογράφημα, την ηλικία, το ιστορικό και τον αναπαραγωγικό στόχο της γυναίκας.