Τοξόπλασμα στην εγκυμοσύνη
Η τοξοπλάσμωση είναι λοίμωξη που προκαλείται από το παράσιτο Toxoplasma gondii. Στους περισσότερους ανθρώπους δεν προκαλεί συμπτώματα, όμως μια νέα λοίμωξη κατά την εγκυμοσύνη χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση.
Τι είναι το τοξόπλασμα;
Το Toxoplasma gondii είναι ένα παράσιτο που μπορεί να μολύνει τον άνθρωπο. Οι περισσότερες λοιμώξεις περνούν χωρίς συμπτώματα. Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, συνήθως είναι ήπια, όπως μυαλγίες ή διογκωμένοι λεμφαδένες.
Στην εγκυμοσύνη μας ενδιαφέρει κυρίως η νέα λοίμωξη που αποκτάται κατά τη διάρκειά της ή λίγο πριν από τη σύλληψη, επειδή τότε υπάρχει πιθανότητα μετάδοσης στο έμβρυο.
Πώς μεταδίδεται;
Η λοίμωξη μπορεί να αποκτηθεί κυρίως μέσω τροφίμων, μολυσμένου χώματος ή επαφής με υλικό που έχει μολυνθεί από κόπρανα γάτας.
Ωμό ή ανεπαρκώς ψημένο κρέας
Η κατανάλωση ωμού ή μισοψημένου κρέατος αποτελεί σημαντική πηγή έκθεσης στο παράσιτο.
Άπλυτα φρούτα και λαχανικά
Το χώμα μπορεί να περιέχει το παράσιτο, γι’ αυτό χρειάζεται σχολαστικό πλύσιμο των φρέσκων προϊόντων.
Χώμα και κηπουρική
Η επαφή με μολυσμένο χώμα μπορεί να αποτελέσει τρόπο μετάδοσης, ιδιαίτερα χωρίς χρήση γαντιών.
Άμμος γάτας
Η επαφή με κόπρανα γάτας μπορεί να μεταδώσει το παράσιτο όταν δεν τηρούνται σωστά μέτρα υγιεινής.
Πώς μπορώ να μειώσω τον κίνδυνο;
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην ασφαλή προετοιμασία τροφίμων και στην προσεκτική υγιεινή κατά την επαφή με χώμα ή άμμο γάτας.
Καλό ψήσιμο του κρέατος
Αποφεύγετε ωμό ή ανεπαρκώς ψημένο κρέας και μην δοκιμάζετε το κρέας πριν ολοκληρωθεί το ψήσιμο.
Καλή υγιεινή τροφίμων
Πλένετε σχολαστικά φρούτα, λαχανικά, επιφάνειες και σκεύη που έρχονται σε επαφή με ωμό κρέας.
Γάντια στην κηπουρική
Χρησιμοποιείτε γάντια κατά την επαφή με χώμα και πλένετε καλά τα χέρια μετά.
Προσοχή στην άμμο της γάτας
Αν είναι δυνατόν, η αλλαγή της άμμου γίνεται από άλλο άτομο. Διαφορετικά χρησιμοποιούνται γάντια και ακολουθεί σχολαστικό πλύσιμο των χεριών.
Τι σημαίνουν τα IgG και IgM;
Οι συχνότερες αιματολογικές εξετάσεις ανιχνεύουν αντισώματα IgG και IgM έναντι του τοξοπλάσματος.
IgG θετικό
Δείχνει ότι έχει υπάρξει λοίμωξη κάποια στιγμή στο παρελθόν. Από μόνο του δεν καθορίζει πότε συνέβη.
IgM θετικό
Δεν αποδεικνύει από μόνο του πρόσφατη λοίμωξη. Τα IgM μπορεί να παραμένουν θετικά για πολλούς μήνες και χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία.
Τι γίνεται αν υπάρχει υποψία πρόσφατης λοίμωξης;
Η αξιολόγηση γίνεται εξατομικευμένα με βάση την ηλικία κύησης, τον συνδυασμό IgG και IgM, προηγούμενες εξετάσεις και, όπου χρειάζεται, πιο εξειδικευμένο εργαστηριακό έλεγχο.
Στόχος είναι να εκτιμηθεί όσο το δυνατόν ακριβέστερα αν η λοίμωξη είναι παλιά ή αν μπορεί να έχει συμβεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Μπορεί να επηρεαστεί το έμβρυο;
Αν μια γυναίκα αποκτήσει νέα λοίμωξη κατά την εγκυμοσύνη, υπάρχει πιθανότητα μετάδοσης του παρασίτου στο έμβρυο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε μητρική λοίμωξη οδηγεί σε εμβρυϊκή λοίμωξη ή επιπλοκές.
Η εκτίμηση εξαρτάται από τον χρόνο της λοίμωξης και από τα αποτελέσματα της περαιτέρω παρακολούθησης.
Πώς παρακολουθείται η εγκυμοσύνη;
Όταν επιβεβαιώνεται ή υπάρχει ισχυρή υποψία πρόσφατης λοίμωξης, το πλάνο παρακολούθησης εξατομικεύεται. Μπορεί να περιλαμβάνει πιο εξειδικευμένο εργαστηριακό έλεγχο και στοχευμένη υπερηχογραφική παρακολούθηση.
Η ακριβής αντιμετώπιση εξαρτάται από την ηλικία κύησης, τον πιθανό χρόνο της λοίμωξης και τα ευρήματα της κύησης.