Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών – PCOS

Τι είναι το PCOS;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από συνδυασμό διαταραχής της ωορρηξίας, αυξημένης δράσης ανδρογόνων και, σε αρκετές γυναίκες, πολυκυστικής μορφολογίας των ωοθηκών.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό κλινικών, ορμονικών και υπερηχογραφικών χαρακτηριστικών, αφού αποκλειστούν άλλες παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.

Γιατί το υπερηχογράφημα δεν αρκεί;

Πολλές υγιείς γυναίκες, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες, μπορεί να έχουν αυξημένο αριθμό μικρών ωοθυλακίων στις ωοθήκες χωρίς κανένα ορμονικό ή αναπαραγωγικό πρόβλημα.

Για αυτό η εικόνα των ωοθηκών πρέπει πάντα να ερμηνεύεται μαζί με τον κύκλο και τα συμπτώματα.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Σχετίζεται πάντα με αυξημένο βάρος;

Όχι.

Το PCOS μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε γυναίκες με αυξημένο βάρος όσο και σε γυναίκες φυσιολογικού ή χαμηλού βάρους.

Τι σχέση έχει η αντίσταση στην ινσουλίνη;

Σε αρκετές γυναίκες με PCOS υπάρχει μειωμένη ευαισθησία των ιστών στην ινσουλίνη.

Το σώμα μπορεί να παράγει περισσότερη ινσουλίνη για να διατηρεί φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης.

Η αυξημένη ινσουλίνη μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή ανδρογόνων από τις ωοθήκες.

Τι είναι ο υπερανδρογονισμός;

Ο υπερανδρογονισμός σημαίνει αυξημένη παραγωγή ή αυξημένη δράση ανδρογόνων.

Γιατί γίνεται ακανόνιστη η περίοδος;

Στο PCOS τα ωοθυλάκια μπορεί να αρχίζουν να αναπτύσσονται αλλά να μην ολοκληρώνουν τακτικά τη διαδικασία που οδηγεί σε ωορρηξία.

Όταν δεν υπάρχει ωορρηξία, δεν υπάρχει και η φυσιολογική παραγωγή προγεστερόνης από το ωχρό σωμάτιο.

Αυτό οδηγεί σε ακανόνιστη ανάπτυξη και αποβολή του ενδομητρίου.

Γιατί μας ενδιαφέρουν οι πολύ αραιές περίοδοι;

Όταν περνούν πολλοί μήνες χωρίς ωορρηξία, το ενδομήτριο μπορεί να εκτίθεται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε οιστρογόνα χωρίς επαρκή προγεστερονική προστασία.

Αυτό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υπερπλασίας του ενδομητρίου.

Το PCOS προκαλεί υπογονιμότητα;

Μπορεί να προκαλέσει δυσκολία σύλληψης λόγω ακανόνιστης ή απούσας ωορρηξίας, αλλά δεν σημαίνει ότι μία γυναίκα δεν μπορεί να μείνει έγκυος.

Υπάρχουν ιδιαίτερα θέματα στην εγκυμοσύνη;

Οι περισσότερες γυναίκες με PCOS έχουν φυσιολογική εγκυμοσύνη.

Ωστόσο, ανάλογα με το συνολικό μεταβολικό προφίλ, μπορεί να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ορισμένων επιπλοκών.

Τι μπορεί να δείξει το υπερηχογράφημα;

Οι ωοθήκες μπορεί να εμφανίζουν αυξημένο αριθμό μικρών ωοθυλακίων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυξημένο όγκο.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Ο εργαστηριακός έλεγχος εξατομικεύεται και χρησιμοποιείται τόσο για την αξιολόγηση του υπερανδρογονισμού όσο και για τον αποκλεισμό άλλων αιτιών.

Τι σχέση έχει η AMH;

Η AMH παράγεται από τα μικρά ωοθυλάκια των ωοθηκών και συχνά είναι υψηλότερη σε γυναίκες με PCOS.

Ωστόσο, η τιμή πρέπει να ερμηνεύεται ανάλογα με την ηλικία και το εργαστήριο.

Ποιες άλλες παθήσεις πρέπει να αποκλειστούν;

Πριν τεθεί η διάγνωση PCOS πρέπει να εξεταστούν άλλες αιτίες ακανόνιστου κύκλου ή υπερανδρογονισμού.

Χρειάζεται μεταβολικός έλεγχος;

Ναι, σε γυναίκες με PCOS έχει σημασία η συνολική μεταβολική αξιολόγηση και όχι μόνο ο εμμηνορρυσιακός κύκλος.

Χρειάζεται να μετρήσω ινσουλίνη;

Δεν απαιτείται σε κάθε γυναίκα με PCOS μέτρηση ινσουλίνης νηστείας ή υπολογισμός δεικτών αντίστασης στην ινσουλίνη.

Η μεταβολική αξιολόγηση βασίζεται κυρίως στον κίνδυνο διαταραχών γλυκόζης και στους συνοδούς παράγοντες κινδύνου.

Τι ρόλο παίζει ο τρόπος ζωής;

Η φυσική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος και η διαχείριση του βάρους έχουν σημαντικό ρόλο στη συνολική υγεία των γυναικών με PCOS.

Σε γυναίκες με αυξημένο βάρος, ακόμη και μέτρια απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει την ωορρηξία και ορισμένες μεταβολικές παραμέτρους.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Δεν υπάρχει μία θεραπεία κατάλληλη για όλες τις γυναίκες.

Η αντιμετώπιση προσαρμόζεται στο κύριο πρόβλημα που θέλουμε να θεραπεύσουμε.

Τι ρόλο έχει το αντισυλληπτικό χάπι;

Τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κατάλληλες γυναίκες για:

Τι γίνεται αν δεν επιθυμώ αντισυλληπτικό χάπι;

Σε γυναίκες με πολύ αραιές περιόδους μπορεί να χρησιμοποιηθεί κυκλικά προγεσταγόνο ή άλλη κατάλληλη μέθοδος ώστε να προστατεύεται το ενδομήτριο.

Η επιλογή εξαρτάται από το ιστορικό, την ανάγκη αντισύλληψης και τις προτιμήσεις της γυναίκας.

Πότε χρησιμοποιείται η μετφορμίνη;

Η μετφορμίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες γυναίκες με PCOS, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν μεταβολικές διαταραχές ή διαταραγμένος μεταβολισμός της γλυκόζης.

Μπορεί επίσης σε ορισμένες γυναίκες να βελτιώσει τη συχνότητα της ωορρηξίας.

Πώς αντιμετωπίζεται όταν υπάρχει επιθυμία εγκυμοσύνης;

Εάν η γυναίκα δεν ωορρηκτεί τακτικά, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική πρόκληση ωορρηξίας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η θεραπεία ξεκινά με σχετικά απλές παρεμβάσεις πριν εξεταστούν πιο σύνθετες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Χρειάζεται μακροχρόνια παρακολούθηση;

Το PCOS μπορεί να αλλάζει με την ηλικία και διαφορετικά προβλήματα να γίνονται περισσότερο ή λιγότερο σημαντικά σε διαφορετικές περιόδους της ζωής.

Η παρακολούθηση μπορεί να αφορά:

Τι συμβαίνει όσο μεγαλώνει η γυναίκα;

Οι περίοδοι μπορεί να γίνουν περισσότερο τακτικές σε ορισμένες γυναίκες καθώς μειώνεται ο αριθμός των ωοθυλακίων.

Ωστόσο, οι μεταβολικοί παράγοντες μπορεί να εξακολουθούν να έχουν σημασία και μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.

Συχνές παρανοήσεις για το PCOS

Πότε χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση;