Εξωμήτριος Κύηση
Η εξωμήτριος κύηση είναι μία εγκυμοσύνη που αναπτύσσεται έξω από την κοιλότητα της μήτρας, συνήθως μέσα σε μία σάλπιγγα. Η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική, επειδή σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει εσωτερική αιμορραγία και να χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.
Τι είναι η εξωμήτριος κύηση;
Η εξωμήτριος κύηση είναι μία εγκυμοσύνη στην οποία το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται έξω από την κοιλότητα της μήτρας.
Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων η κύηση βρίσκεται μέσα στη σάλπιγγα. Πιο σπάνια μπορεί να εντοπιστεί στην ωοθήκη, στον τράχηλο, στην ουλή προηγούμενης καισαρικής τομής ή μέσα στην κοιλιακή κοιλότητα.
Μία εξωμήτριος κύηση δεν μπορεί να εξελιχθεί φυσιολογικά. Εάν συνεχίσει να μεγαλώνει, μπορεί να προκαλέσει ρήξη της σάλπιγγας και σοβαρή εσωτερική αιμορραγία.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Στα πολύ πρώιμα στάδια μία εξωμήτριος κύηση μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα και να μοιάζει με μία φυσιολογική πρώιμη εγκυμοσύνη.
Πόνος χαμηλά στην κοιλιά
Ο πόνος μπορεί να είναι ήπιος ή έντονος και συχνά εντοπίζεται περισσότερο στη μία πλευρά.
Κολπική αιμορραγία ή spotting
Η αιμορραγία μπορεί να είναι διαφορετική από τη συνηθισμένη περίοδο.
Πόνος στον ώμο
Μπορεί να αποτελεί ένδειξη ερεθισμού του διαφράγματος από αίμα μέσα στην κοιλιά.
Ζάλη, αδυναμία ή λιποθυμία
Μπορεί να υποδηλώνουν σημαντική εσωτερική αιμορραγία.
Έντονος ή ξαφνικός κοιλιακός πόνος, πόνος στον ώμο, σημαντική ζάλη, λιποθυμία ή κατάρρευση μπορεί να σχετίζονται με ρήξη εξωμήτριας κύησης και εσωτερική αιμορραγία.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της εξωμήτριας κύησης δεν βασίζεται συνήθως σε μία μόνο εξέταση. Αξιολογούνται μαζί τα συμπτώματα, η κλινική εξέταση, το υπερηχογράφημα και η ορμόνη της κύησης β-hCG.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Επιτρέπει την αξιολόγηση της μήτρας, των ωοθηκών, των σαλπίγγων και της πυέλου και βοηθά στον εντοπισμό της θέσης της κύησης.
β-hCG
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται επαναλαμβανόμενες μετρήσεις της β-hCG, συνήθως με διαφορά περίπου 48 ωρών, ώστε να αξιολογηθεί η εξέλιξη της κύησης.
Σε πολύ πρώιμη εγκυμοσύνη μπορεί να μην είναι ακόμη δυνατό να φανεί η κύηση στο πρώτο υπερηχογράφημα. Για τον λόγο αυτό μερικές φορές απαιτείται επανέλεγχος.
Τι είναι η «κύηση αγνώστου εντόπισης»;
Ο όρος Pregnancy of Unknown Location – PUL χρησιμοποιείται όταν το τεστ κύησης είναι θετικό αλλά στο υπερηχογράφημα δεν φαίνεται ακόμη με σαφήνεια κύηση ούτε μέσα ούτε έξω από τη μήτρα.
Αυτό δεν αποτελεί από μόνο του διάγνωση εξωμήτριας κύησης.
Πολύ πρώιμη κύηση
Μπορεί να πρόκειται για μία φυσιολογική ενδομήτρια εγκυμοσύνη που είναι ακόμη πολύ νωρίς για να φανεί υπερηχογραφικά.
Αποβολή
Μπορεί να πρόκειται για μία κύηση που δεν εξελίσσεται ή για αποβολή που έχει ήδη συμβεί.
Εξωμήτριος κύηση
Μία από τις πιθανότητες είναι η κύηση να βρίσκεται έξω από τη μήτρα.
Μπορεί να χρειαστούν επαναλαμβανόμενες μετρήσεις β-hCG και νέο διακολπικό υπερηχογράφημα μέχρι να διευκρινιστεί η θέση και η εξέλιξη της κύησης.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
Μία εξωμήτριος κύηση μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε γυναίκα και αρκετές γυναίκες που διαγιγνώσκονται δεν έχουν κανέναν γνωστό παράγοντα κινδύνου.
Προηγούμενη εξωμήτριος κύηση
Το ιστορικό προηγούμενης εξωμήτριας κύησης αυξάνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης.
Βλάβη ή χειρουργείο στις σάλπιγγες
Προηγούμενη χειρουργική επέμβαση ή βλάβη των σαλπίγγων μπορεί να επηρεάσει τη μεταφορά του γονιμοποιημένου ωαρίου.
Φλεγμονώδης νόσος της πυέλου
Προηγούμενες λοιμώξεις, ιδιαίτερα από χλαμύδια, μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στις σάλπιγγες.
Υπογονιμότητα και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή
Ο κίνδυνος είναι ελαφρώς αυξημένος σε γυναίκες με υπογονιμότητα ή μετά από ορισμένες θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Ενδομητρίωση
Η ενδομητρίωση μπορεί να σχετίζεται με συμφύσεις ή ανατομικές μεταβολές στην πύελο.
Κάπνισμα
Το κάπνισμα σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εξωμήτριας κύησης.
Πώς αντιμετωπίζεται η εξωμήτριος κύηση;
Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξατομικεύεται και εξαρτάται από τα συμπτώματα, την κλινική κατάσταση της γυναίκας, το υπερηχογραφικό εύρημα, την τιμή και την εξέλιξη της β-hCG και άλλους παράγοντες.
Παρακολούθηση
Σε προσεκτικά επιλεγμένες γυναίκες χωρίς σημαντικά συμπτώματα και με χαμηλές και πτωτικές τιμές β-hCG μπορεί να επιλεγεί στενή παρακολούθηση χωρίς άμεση φαρμακευτική ή χειρουργική θεραπεία.
Μεθοτρεξάτη
Σε κατάλληλα επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθεί μεθοτρεξάτη ώστε να σταματήσει η ανάπτυξη της εξωμήτριας κύησης.
Χειρουργική θεραπεία
Όταν χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση, αυτή πραγματοποιείται συνήθως λαπαροσκοπικά.
Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί μεθοτρεξάτη;
Η μεθοτρεξάτη είναι ένα φάρμακο που αναστέλλει την ανάπτυξη των κυττάρων της κύησης. Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες γυναίκες όταν η κλινική κατάσταση είναι σταθερή και δεν υπάρχουν ενδείξεις ρήξης.
Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η τιμή της β-hCG, το υπερηχογραφικό εύρημα, τα συμπτώματα και η δυνατότητα της γυναίκας να προσέρχεται για τακτικό επανέλεγχο.
Μετά τη χορήγηση μεθοτρεξάτης χρειάζονται επαναλαμβανόμενες μετρήσεις β-hCG μέχρι να επιβεβαιωθεί ότι η κύηση έχει υποχωρήσει πλήρως.
Πότε χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση;
Χειρουργική θεραπεία χρειάζεται επειγόντως όταν υπάρχει ρήξη εξωμήτριας κύησης, σημαντική εσωτερική αιμορραγία ή αιμοδυναμική αστάθεια.
Μπορεί επίσης να επιλεγεί όταν υπάρχει σημαντικός πόνος, όταν η φαρμακευτική θεραπεία δεν είναι κατάλληλη ή όταν έχει αποτύχει.
Σαλπιγγεκτομή
Αφαιρείται η σάλπιγγα στην οποία βρίσκεται η εξωμήτριος κύηση. Είναι συχνά η προτιμώμενη επέμβαση όταν η άλλη σάλπιγγα είναι φυσιολογική.
Σαλπιγγοτομή
Σε ορισμένες επιλεγμένες περιπτώσεις αφαιρείται η εξωμήτριος κύηση ενώ η σάλπιγγα διατηρείται. Μετά την επέμβαση απαιτείται παρακολούθηση της β-hCG.
Όταν η κατάσταση της ασθενούς το επιτρέπει, η χειρουργική αντιμετώπιση πραγματοποιείται συνήθως με ελάχιστα επεμβατική λαπαροσκοπική χειρουργική.
Μπορώ να μείνω ξανά έγκυος;
Οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να έχουν φυσιολογική εγκυμοσύνη μετά από μία εξωμήτριο κύηση, ακόμη και όταν έχει αφαιρεθεί μία σάλπιγγα.
Η μελλοντική γονιμότητα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η κατάσταση της άλλης σάλπιγγας, η ηλικία και η ύπαρξη άλλων παραγόντων υπογονιμότητας.
Μετά από προηγούμενη εξωμήτριο κύηση υπάρχει αυξημένη πιθανότητα νέας εξωμήτριας κύησης. Συνιστάται επομένως πρώιμη επικοινωνία με τον γυναικολόγο και υπερηχογραφικός έλεγχος ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η νέα κύηση βρίσκεται μέσα στη μήτρα.
Η συναισθηματική πλευρά
Η διάγνωση μίας εξωμήτριας κύησης δεν είναι μόνο ένα ιατρικό γεγονός. Αποτελεί επίσης απώλεια μιας εγκυμοσύνης και μπορεί να προκαλέσει θλίψη, άγχος, θυμό ή φόβο σχετικά με μία μελλοντική εγκυμοσύνη.
Είναι απολύτως φυσιολογικό κάθε γυναίκα και κάθε ζευγάρι να χρειάζεται διαφορετικό χρόνο για να επεξεργαστεί αυτή την εμπειρία.
Η εξωμήτριος κύηση είναι μία εγκυμοσύνη που αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα. Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο διακολπικό υπερηχογράφημα και στη β-hCG. Ανάλογα με την περίπτωση, η αντιμετώπιση μπορεί να είναι παρακολούθηση, μεθοτρεξάτη ή λαπαροσκοπική χειρουργική. Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ασφάλεια της γυναίκας.